Việc đánh thuế đối với đất hoang hóa và các dự án chậm triển khai đang được Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu như một biện pháp nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ đất đai và sử dụng tài nguyên đất hiệu quả hơn.
Theo Thông báo số 256 của Văn phòng Chính phủ ngày 23/5, truyền đạt kết luận của Phó thủ tướng tại cuộc họp về tình hình thị trường bất động sản, thị trường bất động sản có vai trò quan trọng trong "hệ sinh thái" kinh tế, tác động đến chuỗi sản xuất, thị trường vốn, tín dụng, lao động,... Thời gian qua Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung chỉ đạo hoàn thiện, tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, quy hoạch; giải quyết các khó khăn, vướng mắc thúc đẩy phát triển lành mạnh, bền vững.
Song, thị trường vẫn bộc lộ những tồn tại, hạn chế như nguồn cung bất động sản còn thiếu hụt, cơ cấu sản phẩm theo nhu cầu của thị trường thiếu các sản phẩm ở phân khúc trung bình và nhà ở xã hội; giá bất động sản nhà ở tại các đô thị quá cao so với thu nhập của người dân; tiếp cận nhà ở nhất là nhà ở phân khúc trung bình, nhà ở xã hội còn khó khăn, còn có tình trạng "làm giá, thổi giá" đẩy giá đất lên quá cao,…
Do đó, Phó Thủ tướng cho rằng cần những giải pháp mạnh và thực chất hơn. Đất đai bị bỏ hoang, dự án chậm triển khai phải được xem xét thu hồi hoặc đánh thuế cao. Chính sách thuế cần phân biệt rõ giữa người sử dụng hợp pháp và hành vi đầu cơ, gây lãng phí tài nguyên.
Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu chính sách thuế với đất hoang hóa, dự án treo; đồng thời rà soát thuế nhà đất thứ hai, thuế chuyển nhượng và thời gian sở hữu bất động sản, tránh đánh thuế chồng.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thiện cơ sở dữ liệu giá đất đến từng thửa, trên cơ sở vùng giá trị và thửa đất chuẩn, tiến tới áp dụng một mức giá đất thống nhất. Đây sẽ là căn cứ xây dựng chính sách thuế minh bạch, công bằng và chống đầu cơ, đẩy giá. Bộ này cũng cần phối hợp Bộ Tài chính rà soát quy định về định giá, thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai và các quy định chuyển tiếp để trình Chính phủ ban hành nghị định sửa đổi trong tháng 6.
Với Bộ Xây dựng, Phó thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng, thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin thị trường bất động sản, trong đó bao gồm: dữ liệu về giao dịch bất động sản, giá bất động sản, phân tích dự báo cung - cầu của thị trường để trên cơ sở đó Nhà nước chủ động điều tiết thị trường thông qua: quy hoạch, kế hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển đô thị, nhà ở để điều tiết nguồn cung; điều chỉnh tiến độ, cơ cấu sản phẩm dự án bất động sản; điều hành chính sách tài chính, tín dụng, sử dụng các công cụ thuế phù hợp tình hình thị trường trong từng thời kỳ. Nghiên cứu phát triển các trung tâm giao dịch bất động sản phù hợp với địa bàn, đối tượng giao dịch.
Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất chính sách thuế đối với các dự án bất động sản chậm triển khai, để hoang hóa gây lãng phí nguồn lực đầu tư của xã hội, tài nguyên đất đai; chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính các bộ, ngành liên quan nghiên cứu tích hợp các thủ tục đầu tư, phê duyệt thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy,… vào giấy phép xây dựng để rút ngắn thời gian đầu tư xây dựng.
Bộ Xây dựng khẩn trương nghiên cứu ban hành các thiết kế mẫu tiêu chuẩn cho nhà ở xã hội, mở rộng tiêu chí, đối tượng thụ hưởng các chính sách nhà ở xã hội, các phương thức tiếp cận thuê, thuê mua, mua.
Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tổng hợp các vướng mắc, kiến nghị, đề xuất các giải pháp báo cáo Ban Chỉ đạo và trình Chính phủ xem xét ban hành Nghị quyết để thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản lành mạnh.
Với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung giải quyết tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án bất động sản, rà soát, phân loại các dự án có vướng mắc pháp lý tương tự đối tượng được quy định trong Nghị quyết số 170 của Quốc hội để khi Quốc hội cho phép mở rộng phạm vi áp dụng có thể thực hiện được ngay.
Các tỉnh, thành phố căn cứ vào dự báo nhu cầu, chủ động chuẩn bị quỹ đất phát triển nhà ở xã hội bên cạnh 20% quỹ đất từ các dự án nhà ở thương mại tránh tình trạng nơi thiếu, nơi thừa; chủ động rà soát các dự án nhà ở tái định cư, nhà ở thương mại xây xong nhưng không sử dụng để đề xuất cấp có thẩm quyền cho phép chuyển đổi sang nhà ở xã hội.
Trung Anh