Dù số lượng nhà đầu tư tham gia thị trường chứng khoán tiếp tục tăng mạnh, thanh khoản lại chưa cho thấy sự cải thiện tương xứng. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền trong bối cảnh VN-Index đang dao động quanh vùng đỉnh lịch sử.
Hơn 13 triệu tài khoản chứng khoán, vượt xa mục tiêu đề ra
Theo số liệu mới nhất từ Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), trong tháng 5/2026, nhà đầu tư trong nước đã mở mới hơn 256.000 tài khoản chứng khoán, tăng nhẹ so với mức gần 245.000 tài khoản của tháng trước. Trong đó, nhà đầu tư cá nhân tiếp tục là động lực tăng trưởng chính khi mở mới hơn 255.700 tài khoản, chiếm gần như toàn bộ số lượng tài khoản tăng thêm trên thị trường. Nhà đầu tư tổ chức trong nước chỉ mở thêm khoảng 170 tài khoản.
Lũy kế đến cuối tháng 5/2026, tổng số tài khoản giao dịch chứng khoán trên thị trường Việt Nam đã đạt gần 13,16 triệu tài khoản. Riêng nhà đầu tư cá nhân trong nước sở hữu hơn 13,09 triệu tài khoản, tương đương khoảng 13% dân số cả nước.
Con số này đã vượt xa mục tiêu được Chính phủ đặt ra trong Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, với kỳ vọng đạt 9 triệu tài khoản vào năm 2025 và 11 triệu tài khoản vào năm 2030.
Tính từ đầu năm đến nay, số lượng tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư trong nước đã tăng thêm gần 1,3 triệu đơn vị, cho thấy sức hấp dẫn của kênh đầu tư chứng khoán vẫn được duy trì bất chấp những biến động mạnh của thị trường.
Không chỉ nhà đầu tư trong nước, số lượng tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài cũng tiếp tục gia tăng. Trong tháng 5, khối ngoại mở mới thêm 367 tài khoản, nâng tổng số lên 51.843 tài khoản, trong đó nhà đầu tư cá nhân nước ngoài chiếm gần 47.000 tài khoản.
Thị trường lập đỉnh nhưng dòng tiền chưa thực sự bùng nổ
Sự gia tăng mạnh về số lượng tài khoản diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua một tháng 5 đầy biến động. VN-Index có thời điểm thiết lập đỉnh lịch sử mới tại 1.933,11 điểm nhờ lực kéo từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Tuy nhiên, áp lực chốt lời gia tăng tại vùng giá cao đã khiến chỉ số nhanh chóng hạ nhiệt. Kết thúc tháng 5, VN-Index dừng ở mức 1.863,49 điểm, tăng 9,39 điểm, tương ứng 0,51% so với cuối tháng trước.
Dù chỉ số duy trì được sắc xanh, thanh khoản thị trường lại chưa cho thấy tín hiệu cải thiện rõ nét. Theo thống kê, giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân trên HOSE trong tháng 5 đạt khoảng 20.575 tỷ đồng/phiên, gần như đi ngang so với tháng trước nhưng thấp hơn đáng kể so với mức bình quân của 5 tháng đầu năm.
Trên toàn thị trường, tổng giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 26.387 tỷ đồng mỗi phiên, trong đó giá trị giao dịch khớp lệnh đạt hơn 22.150 tỷ đồng, giảm gần 20% so với mức trung bình 5 tháng.
Bước sang tuần đầu tiên của tháng 6, thanh khoản tiếp tục có dấu hiệu co hẹp khi giá trị giao dịch bình quân trên HOSE chỉ còn khoảng 18.200 tỷ đồng/phiên, giảm tới 25% so với mức bình quân của tháng 5. Diễn biến này cho thấy dòng tiền vẫn đang trong trạng thái thận trọng, chủ yếu tập trung vào một số cổ phiếu dẫn dắt thay vì lan tỏa rộng khắp thị trường.
Một nghịch lý đang xuất hiện trên thị trường là số lượng tài khoản chứng khoán tăng rất nhanh nhưng thanh khoản lại không tăng tương ứng. Theo các chuyên gia, điều này phản ánh tâm lý dè dặt của nhà đầu tư khi VN-Index liên tục giao dịch quanh vùng đỉnh lịch sử. Không ít nhà đầu tư mới lựa chọn mở tài khoản để chuẩn bị tham gia thị trường, song vẫn chờ đợi những nhịp điều chỉnh rõ ràng hơn trước khi giải ngân.
Thực tế, sau giai đoạn phục hồi mạnh từ tháng 4, mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu đã tăng đáng kể, khiến mức định giá không còn quá hấp dẫn như trước. Điều này phần nào làm giảm động lực tham gia của dòng tiền mới. Đáng chú ý, đà tăng của thị trường thời gian qua chủ yếu dựa vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần lớn nhóm cổ phiếu còn lại chưa tạo được sức hút đủ mạnh để thu hút dòng tiền trên diện rộng.
Trong bối cảnh khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng mạnh, dòng tiền từ nhà đầu tư trong nước tiếp tục đóng vai trò là lực đỡ chính của thị trường khi mua ròng hơn 15.000 tỷ đồng, trong đó riêng giao dịch khớp lệnh đạt hơn 10.300 tỷ đồng. Các cổ phiếu được mua ròng mạnh gồm FPT, VIC, STB, TCB, HPG, HCM, MBB, VHM, ACB và VPB. Ngược lại, nhóm này bán ròng tại một số mã như GEE, VCB, MSN, POW, BSR, BID, PDR, DXG và HDB.
Ở chiều ngược lại, khối ngoại tiếp tục gia tăng áp lực bán ròng. Trong tháng 5, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 19.300 tỷ đồng trên HOSE, tăng hơn 38% so với tháng trước và chỉ ghi nhận duy nhất một phiên mua ròng trong cả tháng. Lực bán tập trung vào nhiều cổ phiếu lớn đã phần nào làm suy giảm động lực tăng điểm của thị trường, khiến VN-Index không thể duy trì trạng thái hưng phấn sau khi xác lập đỉnh lịch sử.
Mặc dù thanh khoản ngắn hạn còn nhiều thách thức, việc số lượng tài khoản chứng khoán tiếp tục tăng mạnh cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường vẫn được duy trì. Việc Việt Nam vượt sớm mục tiêu phát triển số lượng nhà đầu tư trước thời hạn nhiều năm được xem là nền tảng quan trọng để mở rộng quy mô thị trường vốn trong tương lai. Tuy nhiên, để dòng tiền thực sự quay trở lại mạnh mẽ, thị trường cần thêm những động lực mới từ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, kết quả nâng hạng thị trường cũng như sự cải thiện về tâm lý nhà đầu tư trước áp lực định giá và biến động từ dòng vốn ngoại.
Trong ngắn hạn, bài toán lớn nhất của thị trường không còn là thu hút thêm nhà đầu tư mới, mà là làm thế nào để chuyển hóa lượng tài khoản ngày càng gia tăng thành dòng tiền thực chất, tạo động lực cho thanh khoản và xu hướng tăng bền vững của thị trường chứng khoán.
Trung Anh