Chưa kịp vui mừng vì giá tiêu tăng cao so với những năm trước, người nông dân lại lâm vào cảnh nhân công thu hái khan hiếm, giá thuê đắt đỏ.
Vụ thu hoạch tiêu năm 2021 đã vào chính vụ, nhưng nông dân các tỉnh Tây Nguyên dù được giá nhưng như “ngồi trên đống lửa” vì không tìm được người hái tiêu. Sau Tết, giá hồ tiêu trên thị trường có lúc đạt mức gần 80.000 đồng/kg, trong khi đó giá thuê nhân công đã tăng lên mức từ 200.000 – 250.000 đồng/ngày/người.
Bà Nguyễn Thị Phương ( Xã Tân Lập, huyện Krông Buk, Đắk Lắk) hiện có 5.000 trụ tiêu đang thu hái. Mặc dù tiêu đang chín đỏ từ gốc lên ngọn nhưng gần 1 tháng nay gia đình bà vẫn không tìm được nhân công.
Bà Phương than thở: “Cả tháng nay tôi tìm người hái ở khắp nơi mà tìm không ra, thậm chí tôi còn gọi điện về quê hỏi xem có anh em họ hàng hoặc người trong làng tranh thủ thời gian nông nhàn vào đây hái tiêu 1, 2 tháng nhưng vẫn không có. Nhìn vườn tiêu trái chín đỏ rụng gốc mà tôi thấy xót quá. Năm nay giá tiêu lại tăng cao nên bằng mọi cách tôi phải thu hái cho kịp để tránh thất thoát”.
Bà Nguyễn Thị Phương tranh thủ hái khi chưa thuê được nhân công
May mắn hơn bà Phương, ông Lê Đình Phùng (xã Thuận Hạnh, huyện Đắk Song, Đắk Nông) tìm mãi mới được vài công hái cho vườn tiêu 300 trụ của mình. Không thuê được công nhật, Ông Phùng đành thuê người hái khoán ăn theo sản lượng với giá 4.000 – 5.000 đồng/kg tiêu tươi.
Trung bình mỗi ngày ông phải trả từ 200.000 - 500.000 đồng/người. Với việc thuê nhân công như thế này, người hái có thể chủ động được thời gian và không phân biệt già, trẻ, nam, nữ.
Tuy nhiên ông Phùng cũng cho biết: “Do khoán theo sản lượng nên người hái chỉ quan tâm đến số tiền thu được nhân lên từ số ký tiêu đã hái nên đa số họ tuốt cả đọt và lá gây ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất cây tiêu ở vụ sau. Nhưng giờ tiêu chín hết rồi, tôi không còn cách nào khác, miễn sao có người thu hái chứ không tiêu rụng gốc tôi còn bị thiệt hại nhiều hơn”.
Giá thuê cao nhưng cũng chẳng mấy người mặn mà với việc hái theo công nhật. Đa số công hái hiện nay là những người đã có công việc khác nhưng tranh thủ ngày nghỉ làm thêm kiếm tiền, nên việc giao khoán tính công theo sản lượng tiêu hái sẽ phù hợp với thời gian rảnh rỗi của họ.
Anh Lê Huy Hoàng (ngụ xã Ea Bhôk, huyện Cư Kuin, Đắk Lắk) làm nghề giáo viên nhưng thấy việc hái khoán cho thu nhập cao nên anh tranh thủ cuối tuần nghỉ dạy đi hái tiêu cho các hộ trong thôn.
Nhiều vườn tiêu đã chín rộ
Anh Hoàng cho biết: “Trung bình mỗi ngày tôi hái được 70-80kg tiêu tươi. Với công khoán 4.000 đồng/kg tươi như hiện nay, thu nhập của tôi sẽ giao động từ 280.000 – 320.000 đồng/ngày. Chưa kể những lúc có việc bận, tôi có thể hái vài tiếng rồi cân ký lấy tiền công nên cũng thuận tiện. So với những mùa khác đi làm thêm công thấp thì tranh thủ mùa vụ tiêu này tôi cũng kiếm được 1 khoản đáng kể”.
Giá tiêu khô hiện nay đang có dấu hiệu hạ nhiệt, so với những ngày trước giá tiêu đã giảm 3.000 đồng/kg, nằm ở mức 70.000 đến 71.000 đồng/kg. Mức giá này cao hơn so với các năm trước nhưng bài toán thiếu hụt lao động năm nào cũng xảy ra càng làm khó các nhà vườn.
Theo người nông dân, trung bình 1 ha tiêu cần từ 5-6 nhân công và mất khoảng 1 tháng mới thu hái xong. Với giá tiêu như hiện nay, sau khi trừ các khoản chi phí thuê nhân công, điện nước, phân bón, công chăm sóc thì lợi nhuận sẽ không nhiều. Đặc biệt việc khan hiếm người hái sẽ càng đẩy giá thuê nhân công tăng cao, trong khi giá tiêu đang có dấu hiệu giảm nhẹ khiến nhiều nhà vườn như “ngồi trên đống lửa”.
LÊ HÀ