Giai đoạn 2018-2024, kết quả kinh doanh của HUD biến động mạnh, năm 2024 khởi sắc nhờ bất động sản bứt tốc. Tuy nhiên, nhiều dự án nghìn tỷ chậm tiến độ, vướng quy hoạch và pháp lý khiến HUD bị Thanh tra Chính phủ đưa vào diện thanh tra chuyên đề.
Năm 2024: Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước của HUD tăng gấp 9,3 lần
Dữ liệu thống kê giai đoạn 2018 đến 2024 cho thấy, kết quả kinh doanh của Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) khá trồi sụt, dù năm 2024 ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhờ mảng bất động sản.
Sau năm 2017 đạt kết quả khả quan, doanh thu HUD năm 2018 giảm 3,8% và tổng tài sản giảm 8,2%. Chỉ số vòng quay tài sản năm này chỉ đạt 0,42 lần, tức mỗi đồng tài sản tạo ra 0,42 đồng doanh thu. Biên lợi nhuận gộp duy trì trên 17% nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 54% xuống 212 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí tài chính tăng mạnh lên 129 tỷ đồng, trong khi năm 2017 ghi âm 259 tỷ đồng.
Kết quả kinh doanh của HUD từ 2018-2024
Năm 2019, doanh nghiệp cải thiện lợi nhuận sau thuế lên 314 tỷ đồng nhờ doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 7.403 tỷ đồng (+22%). Tuy nhiên, giai đoạn 2020 - 2023 chứng kiến sự sụt giảm và dao động liên tục: doanh thu lần lượt đạt 5.766 tỷ; 3.428 tỷ; 3.666 tỷ và 2.276 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế tương ứng đạt 149,9 tỷ; 114,8 tỷ; 210,1 tỷ và 166,2 tỷ đồng.
Về quy mô tài sản, giai đoạn 2018-2023 tổng tài sản của HUD gần như đi ngang, quanh 9.700 - 11.500 tỷ đồng. Nợ phải trả cũng ổn định trên 9.000 tỷ đồng.
Năm 2024, HUD ghi nhận doanh thu thuần đạt 4.192 tỷ đồng, tăng tới 84% so với năm 2023. Kết quả này chủ yếu nhờ mảng kinh doanh bất động sản bứt tốc, dù biên lợi nhuận và chi phí tài chính vẫn là thách thức lớn.
Theo báo cáo tài chính, giá vốn hàng bán ở mức 2.720 tỷ đồng, tăng hơn 110%, khiến lợi nhuận gộp đạt 1.471 tỷ đồng, chỉ tăng 48%. Biên lãi gộp vì vậy giảm từ 43% xuống còn 35%.
Về cơ cấu, doanh thu bất động sản đạt 3.384 tỷ đồng, tăng 123% so với năm trước, chiếm khoảng 81% tổng doanh thu. Trong khi đó, doanh thu xây lắp giảm 58% xuống 75,7 tỷ đồng; doanh thu bán hàng đạt 251 tỷ đồng; cung cấp dịch vụ đạt 462 tỷ đồng, tăng 13,5%.
Doanh thu hoạt động tài chính của HUD chỉ đạt 28,3 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính lên tới 287,3 tỷ đồng – gấp hơn 10 lần. Lợi nhuận khác lỗ hơn 10 tỷ đồng, trái ngược mức lãi 10,6 tỷ đồng của năm 2023. Kết thúc năm, HUD vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế 277,8 tỷ đồng, tăng 30,7% so với cùng kỳ.
Tại thời điểm 31/12/2024, tổng tài sản của HUD đạt 14.845,8 tỷ đồng, tăng 9,3% so với đầu năm. Tiền và các khoản tương đương tiền ở mức 630 tỷ đồng, tăng 45% và chủ yếu là tiền gửi ngân hàng. Khoản phải thu ngắn hạn từ khách hàng ở mức 1.003 tỷ đồng, trong khi hàng tồn kho tăng 14,6% lên 9.168 tỷ đồng, chiếm hơn 61% tổng tài sản.
Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả của HUD vượt 11.000 tỷ đồng, tăng 11,3% so với đầu năm, trong đó nợ ngắn hạn tăng mạnh 31,4% lên hơn 5.049 tỷ đồng. Tổng nợ vay gần 3.900 tỷ đồng, giảm hơn 12%; trong đó BIDV là chủ nợ lớn nhất với 1.473 tỷ đồng.
Khoản thuế và các khoản phải nộp Nhà nước của HUD tăng gấp 9,3 lần trong năm 2024.
Đáng chú ý, khoản thuế và các khoản phải nộp Nhà nước tăng gấp 9,3 lần, đạt 1.340 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu ở mức 3.830 tỷ đồng, tăng 4%, với vốn góp chủ sở hữu 2.385 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 65,2 tỷ đồng.
HUD thế chấp loạt dự án lớn
Báo cáo tài chính cũng cho thấy, doanh nghiệp đã thế chấp hàng loạt tài sản cho các khoản vay bao gồm: Tài sản gắn liền đất tại 159 Điện Biên Phủ; tài sản trên khu đất 21 Kim Đồng; tòa nhà văn phòng HUD Building; một phần quyền sử dụng đất dự án Bắc Nguyễn Huệ; các lô đất thuộc khu đô thị sinh thái Chánh Mỹ giai đoạn 1.
Thế chấp toàn bộ tài sản hình thành sau đầu tư dự án Khu đô thị mới Đông Tăng Long; dự án phát triển nhà ở lô 2, lô 3; phân kỳ 4 - khu đô thị sinh thái dọc bờ Sông Đơ; toàn bộ tòa nhà văn phòng tại lô đất A-CC7 (khu du lịch tổng hợp và nhà ở Linh Đàm);
Khu nhà ở Xóm Mỏ; dự án Nhà ở xã hội cho cán bộ chiến sỹ Công an tỉnh Thanh Hóa; toàn bộ tài sản hình thành trong tương lai tại khu Nhà ở xã hội tại phường Đồng Văn và khu dân cư tại Bình Giang.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đang thế chấp các hợp đồng mua bán nhà tại một số dự án như chung cư cao tầng CT17, khu đô thị Việt Hưng và dự án nhà vườn khu B tại khu đô thị ở Bắc Ninh.
Trước đó, HUD có 2 dự án nằm trong danh sách các dự án “ôm đất”, chậm triển khai cần lên phương án xử lý trên địa bàn huyện Mê Linh, Hà Nội.
Đó là dự án Khu đô thị Thanh Lâm - Đại Thịnh 1 và dự án Khu đô thị Mê Linh - Đại Thịnh với tổng diện tích gần 200 ha. Dự án đã bị bỏ hoang nhiều năm khiến dư luận bức xúc và bị đề xuất thực hiện thủ tục chấm dứt đầu tư.
Thanh tra Chính phủ kiểm tra loạt dự án nghìn tỷ của HUD
Cuối tháng 7/2025, Thanh tra Chính phủ công bố kế hoạch thanh tra chuyên đề đối với các công trình và dự án chậm tiến độ, hiệu quả thấp, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí. Trong số này, tại Hà Nội sẽ có 6 dự án được kiểm tra trực tiếp, bao gồm 3 dự án lớn do HUD làm chủ đầu tư ở khu vực Linh Đàm - Pháp Vân - Tứ Hiệp, khu vực giữ vai trò quan trọng ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô.
Danh mục thanh tra gồm: Khu đô thị mới Tây Nam hồ Linh Đàm; Khu đô thị mới Pháp Vân - Tứ Hiệp; và Khu đô thị Dịch vụ tổng hợp hồ Linh Đàm. Đây đều là những dự án có chức năng kết nối trục giao thông trọng yếu như Vành đai 3, Quốc lộ 1A và đường Giải Phóng, tác động trực tiếp tới bộ mặt đô thị khu vực phía Nam Hà Nội.
Hà Nội sẽ có 6 dự án được kiểm tra trực tiếp, bao gồm 3 dự án lớn do HUD làm chủ đầu tư ở khu vực Linh Đàm - Pháp Vân - Tứ Hiệp.
Theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được phê duyệt từ năm 2000, Khu đô thị Dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm có quy mô hơn 106 ha, trải dài trên địa bàn phường Hoàng Liệt và Đại Kim. Trong khi đó, Khu đô thị Pháp Vân - Tứ Hiệp có diện tích khoảng 35 ha, khởi công từ năm 2002.
Nhiều dự án tại khu vực này từng bị nêu tên trong kết luận thanh tra của thành phố Hà Nội năm 2012, liên quan đến việc sử dụng đất sai quy hoạch tại một số ô, xây dựng sai mật độ hoặc không phù hợp với thiết kế chi tiết. Các báo cáo cũng chỉ ra một nguyên nhân khiến tiến độ chậm là phải điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 để phù hợp với quy hoạch phân khu theo Quyết định 6499/QĐ-UBND năm 2015.
Riêng Khu đô thị Pháp Vân - Tứ Hiệp, năm 2023, UBND thành phố đã thu hồi hơn 30.000 m² đất và Bộ Xây dựng yêu cầu HUD bàn giao để phục vụ mục tiêu hạ tầng công cộng.
Ngoài ra, tại khu vực này còn có dự án ký túc xá sinh viên với tổng vốn đầu tư khoảng 1.900 tỷ đồng, gồm 6 khối nhà cao 19 tầng, khởi công từ năm 2009 nhưng nhiều hạng mục vẫn dang dở. Thành phố đã định hướng chuyển đổi công năng sang nhà ở xã hội cho thuê.
Thực tế cho thấy, các dự án khu đô thị quy mô lớn bị đình trệ thường gặp vướng mắc trong việc điều chỉnh quy hoạch, hoàn tất thủ tục đất đai, nghĩa vụ tài chính và nghiệm thu phòng cháy chữa cháy - hoàn công.
Việc Thanh tra Chính phủ tiến hành kiểm tra lần này không chỉ nhằm xác định trách nhiệm và xử lý vi phạm, mà còn là cơ hội để tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, kỹ thuật và tài chính, giúp các dự án sớm hoàn thiện, đưa vào khai thác, giảm thiểu lãng phí và khôi phục niềm tin của thị trường.
Hải Nam