Nhiều lực đẩy khiến 'cuộc đua' trên thị trường xe điện toàn cầu thêm kịch tính

Theo các chuyên gia, dư địa cho sự phát triển của ngành sản xuất xe điện là rất lớn. Bởi phát triển xanh đã trở thành xu thế toàn cầu, là mục tiêu và định hướng chính sách của các chính phủ, đặc biệt là nhu cầu của người tiêu dùng được hỗ trợ và thúc đẩy bởi hệ sinh thái xanh đang phát triển nhanh.

Trước nhu cầu ngày càng cao của người dân, các thương hiệu ô tô điện đã yêu cầu khách hàng phải đặt cọc trước khi muốn mua ô tô điện, trong đó một vài mẫu xe ô tô được yêu thích đã bán hết sản phẩm trong vòng 2 năm tới. Theo Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), chính sách hỗ trợ của các chính phủ được coi là hành lang dẫn đường cho bất kỳ một ngành công nghiệp nào, xe điện cũng không ngoại lệ. Ngày càng nhiều quốc gia cam kết loại bỏ dần các động cơ đốt trong hoặc có các mục tiêu "điện hóa" phương tiện đầy tham vọng trong những thập niên tới.

Bước vào năm 2022, xu thế phát triển phương tiện xanh dần được định hình rõ nét hơn, nhiều chính phủ cho thấy những nỗ lực để hoàn thiện chính sách, tạo cơ chế thuận lợi hơn cho việc thúc đẩy ngành sản xuất xe điện.

Mỹ vừa là thị trường tiêu thụ xe điện lớn nhất toàn cầu, vừa là quốc gia tiên phong trong việc tạo dựng hành lang pháp lý căn cơ để kích thích đầu tư từ các doanh nghiệp vào ngành công nghiệp sản xuất xe điện. Năm 2022, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đặt bút ký Đạo luật Giảm lạm phát trị giá 430 tỷ USD, với một trong những nội dung chính là cấp hàng tỷ USD nguồn vốn tài trợ mới cho hoạt động sản xuất xe điện nội địa. Đồng thời, đạo luật cũng nhằm mục tiêu khuyến khích người tiêu dùng Mỹ chuyển đổi sang xe chạy điện bằng cách cho phép trợ cấp cho mỗi người mua ô tô điện mới số tiền là 7.500 USD và miễn trừ thuế đối với xe điện được sản xuất ở Bắc Mỹ cũng như hỗ trợ chuỗi cung ứng pin của nước này.

Bên cạnh Đạo luật Giảm lạm phát, Mỹ còn có rất nhiều chính sách khác, đặc biệt là các khoản đầu tư khổng lồ có thể giúp thúc đẩy ngành sản xuất xe điện. Ví dụ như các chính sách hướng tới mục tiêu chung hài hòa khí thải carbon vào năm 2045 hay sản xuất và bán ra hoàn toàn xe điện vào năm 2035.

Vốn là thị trường ô tô hàng đầu thế giới với mức tiêu thụ từ 14 - 16 triệu xe mỗi năm, Mỹ còn là quốc gia tập trung bởi những nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, và những công ty khởi nghiệp chuyên về ô tô điện. Vì vậy, động lực cho sự phát triển ngành sản xuất ô tô điện của Mỹ là rất lớn.

Cùng với Mỹ, gã khổng lồ Trung Quốc cũng luôn cho thấy vị thế dẫn đầu về doanh số bán xe điện trên thị trường, quốc gia châu Á này hiện đang chiếm một nửa mức tăng trưởng của toàn cầu trông lĩnh vực xe điện. Có được vị thế này, chính quyền Trung Quốc đã rất “hào phóng” trong việc thúc đẩy các khoản tài trợ cho lĩnh vực này.

Trung Quốc đã áp dụng chính sách miễn, giảm thuế, phí sử dụng xe điện, cụ thể miễn thuế 5% cho các loại xe "thuần" điện, xe Plug-in Hybrid và xe chạy bằng pin nhiên liệu hydro, đặc biệt là giảm tới 50% phí đăng ký phương tiện xe điện.

Với Thái Lan, vốn là nhà sản xuất ô tô lớn thứ 4 tại châu Á, đất nước chùa tháp bắt đầu đưa ra chính sách thúc đẩy sản xuất xe năng lượng sạch từ năm 2017. Năm 2022, nước này tiếp tục tiến thêm một bước nữa khi giảm thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện từ 8% xuống 2% và thuế nhập khẩu xe điện nguyên chiếc chỉ từ 0 - 40% cho tới năm sau. Mỗi chiếc xe điện sản xuất trong nước bán ra cũng sẽ được trợ cấp tối đa 150.000 Baht, tương đương khoảng 4.600 USD.

Indonesia cũng đang rất chú trọng việc thu hút nguồn đầu tư vào xe điện. Nhằm tạo điều kiện cho các nhà sản xuất quốc tế, nước này đã đưa ra chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp với sản xuất xe điện, pin, động cơ điện và bộ điều khiển điện.

Trong khi đó, Singapore đang nỗ lực khuyến khích người dân chuyển từ ô tô xăng truyền thống sang xe điện. Người vay mua ô tô xanh sẽ được hưởng mức lãi suất thấp hơn 1 điểm % so với vay mua xe xăng. Ngoài ra, chủ xe điện cũng sẽ được nhận nhiều ưu đãi về thuế và phí, như giảm và hoàn một phần phí đăng ký phương tiện mới với xe chạy hoàn toàn bằng điện, mức hỗ trợ này có thể lên đến 45.000 đô la Singapore mỗi xe… Đảo quốc sư tử cũng sẽ giảm thuế đường bộ với xe điện và xe lai xăng điện để nhằm kích thích tăng nhu cầu sản xuất và sử dụng xe điện ở hiện tại và trong tương lai.

Theo các chuyên gia, dư địa cho sự phát triển của ngành sản xuất ô tô điện là rất lớn. Bởi phát triển xanh đã trở thành xu thế toàn cầu, là mục tiêu và định hướng chính sách của các chính phủ và đặc biệt hơn nữa chính là nhu cầu của người tiêu dùng được hỗ trợ và thúc đẩy bởi hệ sinh thái xanh đang phát triển rất nhanh.

Sự thành công của xe điện được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, nhưng các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ phía các chính phủ là động lực tăng trưởng chính đối với ngành sản xuất tương đối mới này. Việc nắm giữ khoa học công nghệ, cũng như nguồn tài nguyên lithium cũng sẽ tạo ra những lợi thế cạnh tranh to lớn. Điều này đang thực sự khiến cho cuộc đua xe điện tới đây thêm phần kịch tính và hấp dẫn hơn.

Thái Đạt