Theo các đại biểu Quốc hội, việc bảo hiểm tiền gửi chỉ áp dụng với đồng VND, trong khi ngoại tệ, tín chỉ hay vàng không được bảo hiểm, khiến nguồn lực trong dân khó được huy động tối đa.
Tại hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách thảo luận về dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi), đại biểu Lý Tiết Hạnh (Gia Lai) nhấn mạnh, bảo hiểm tiền gửi nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người gửi tiền và đảm bảo sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng.
Tuy nhiên, dự thảo hiện chỉ quy định bảo hiểm áp dụng cho tiền gửi bằng đồng Việt Nam của các cá nhân, chưa bao gồm ngoại tệ, tín chỉ hay vàng là những kênh đầu tư và tiết kiệm đang được người dân sử dụng rộng rãi.
Đại biểu Lý Tiết Hạnh cảnh báo: "Nếu chỉ bảo hiểm tiền gửi bằng đồng Việt Nam, khả năng huy động nguồn lực từ dân sẽ bị hạn chế, bởi những khoản gửi bằng ngoại tệ hay vàng sẽ không được bảo hiểm."
Trước băn khoăn này, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đoàn Thái Sơn cho biết, trên thế giới, bảo hiểm tiền gửi thông thường chỉ áp dụng với đồng nội tệ và không bảo hiểm các loại tài sản khác.
Lý do gồm ba điểm chính: Thứ nhất, để hạn chế việc USD hóa hoặc ngoại tệ hóa nền tài chính quốc gia, nếu bảo hiểm cho ngoại tệ, người dân và doanh nghiệp sẽ gia tăng nắm giữ tài sản bằng ngoại tệ, làm suy yếu chính sách quản lý tiền tệ nội địa. Thứ hai, bảo hiểm tiền gửi bằng ngoại tệ sẽ mở rộng cơ số tiền tệ khó kiểm soát, tác động lớn tới điều hành chính sách tiền tệ của NHNN. Thứ ba, thông lệ quốc tế đều chỉ bảo hiểm đồng nội tệ, nhằm bảo vệ an toàn hệ thống tài chính.
Dự thảo Luật lần này cũng bổ sung một số điểm mới đáng chú ý. Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam sẽ được phép cho vay đặc biệt đối với các tổ chức tham gia trong những tình huống rủi ro như rút tiền hàng loạt, kiểm soát đặc biệt hoặc cần phục hồi theo phương án tái cơ cấu.
Theo các đại biểu Quốc hội, việc bảo hiểm tiền gửi chỉ áp dụng với đồng VND, trong khi ngoại tệ, tín chỉ hay vàng không được bảo hiểm, khiến nguồn lực trong dân khó được huy động tối đa.
Quyền quyết định cho vay, bao gồm việc yêu cầu tài sản đảm bảo hay không, được mở rộng. Thời điểm phát sinh nghĩa vụ chi trả bảo hiểm cũng được quy định đến sớm hơn trong các khủng hoảng, nhằm hạn chế rủi ro cho hệ thống tín dụng.
Đại biểu Quỳnh Mai Dung (Phú Thọ) bày tỏ ủng hộ cao với quy định này, cho phép Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam tham gia sớm vào tái cơ cấu hệ thống. Đại biểu cũng đề nghị NHNN thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin an toàn giữa Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam và các tổ chức tín dụng, tránh rủi ro lộ lọt dữ liệu, như sự cố tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Việt Nam (CIC) vừa qua.
Về mức phí bảo hiểm tiền gửi, dự thảo Luật giao Thống đốc NHNN quyền quyết định, dựa trên số dư tiền gửi bình quân của từng tổ chức tham gia. Đại biểu Lý Tiết Hạnh cho rằng cách tính này chưa phản ánh đúng mức độ rủi ro và tình hình tài chính của từng ngân hàng, đề nghị bổ sung các tiêu chí khác để đảm bảo công bằng và khuyến khích các tổ chức nâng cao quản trị rủi ro.
Đại biểu Tô Ái Vang (Cần Thơ) cũng đề nghị Chính phủ ban hành hướng dẫn chi tiết quyền và nghĩa vụ của tổ chức bảo hiểm tiền gửi, phù hợp với tình hình mới và khả thi khi triển khai.
Về hoạt động đầu tư của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, các đại biểu nhận định nguồn vốn khá phong phú, không chỉ từ phí đóng của các tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi mà còn liên quan đến vốn Nhà nước.
Do đó, quản lý vốn đầu tư phải đảm bảo trách nhiệm chi trả cho người gửi tiền, đồng thời góp phần phát triển bền vững của các ngân hàng. Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn cho biết, phương án tăng phí bảo hiểm sẽ do NHNN xem xét và quyết định.
Dự thảo Luật cũng quy định nguyên tắc giám sát hoạt động đầu tư, với nguyên tắc tối cao là an toàn, nhằm thực hiện nghĩa vụ chi trả bảo hiểm và bảo vệ quyền lợi người gửi tiền. Nguyên tắc thứ hai là hiệu quả, tức là sinh lời.
Dự thảo đã cân bằng hơn so với trước đây, cho phép mở rộng danh mục đầu tư và đối tượng được đầu tư, quy định cụ thể các sản phẩm và tổ chức phát hành, đồng thời giao NHNN kiểm soát hiệu quả hoạt động theo nguyên tắc phân quyền.
Thanh Cao