Tuần qua, NHNN bơm ròng 26,4 nghìn tỷ đồng trên kênh hoạt động thị trường mở. Nhờ vậy, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm giảm nhiệt.
Lãi suất liên ngân hàng giảm nhiệt
Theo báo cáo thị trường tiền tệ mới đây, Bộ phận phân tích Chứng khoán SSI cho biết, tuần từ 12/12 - 16/12, NHNN tiếp tục hỗ trợ thanh khoản hệ thống cho dịp Tết Nguyên đán, khi tiếp tục sử dụng các hợp đồng mua kỳ hạn có kỳ hạn 91 ngày. Trong tuần qua, có 12 nghìn tỷ đồng kỳ hạn 91 ngày và 20 nghìn tỷ đồng kỳ hạn 14 ngày được phát hành, với lãi suất lần lượt là 6,4% và 6,0%. Bên cạnh đó, có tới 40 nghìn tỷ đồng tín phiếu đáo hạn và giúp NHNN bơm ròng 26,4 nghìn tỷ đồng trên kênh hoạt động thị trường mở. Khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố giảm xuống còn 69,7 nghìn tỷ VND và không còn khối lượng tín phiếu lưu hành trên thị trường.
Nhờ vậy, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm giảm nhiệt về cuối tuần, về mức 4,6% trong khi đó lãi suất các kỳ hạn 1 tuần – 1 tháng dao động từ 5,2% đến 7,6%, giảm gần 100 điểm so với tuần trước. Điều này một phần nhờ những kỳ vọng về thanh khoản thị trường trong 1 tháng tới vẫn khá tích cực trước những động thái mang tính hỗ trợ từ NHNN và Chính phủ. Tuy nhiên, mức chênh lệch giữa lãi suất VND và USD liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã thu hẹp về chỉ còn 50 điểm cơ bản sau khi Fed tăng lãi suất 50 điểm cơ bản và áp lực lên tỷ giá cũng phần nào xuất hiện.
Mức chênh lệch giữa lãi suất VND và USD liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã thu hẹp
Trước diễn biến căng thẳng trên lãi suất huy động (và từ đó ảnh hưởng tới lãi suất cho vay), Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) đã tổ chức cuộc họp với các NHTM nhằm tìm giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh. Một trong điểm nhấn được đưa ra là các NHTM thống nhất áp dụng mức lãi suất huy động tại các kỳ hạn tối đa 9,5%/năm (kể cả các khoản khuyến mại cộng lãi suất) để ổn định mặt bằng lãi suất huy động, đảm bảo an toàn thanh khoản hệ thống ngân hàng, và từ đó có thể giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp.
Trên thực tế, dưới áp lực về thanh khoản, mặt bằng lãi suất huy động ở thị trường 1 cũng tăng nhanh chóng, với kỳ hạn từ 6 tháng đến dưới 12 tháng đa số dao động ở mức từ 8,5%-10%/năm, cho các NHTMCP, tăng khoảng 4% – 5% so với cuối năm 2021.
NHNN phát tín hiệu sẵn sàng mua USD
Trong tuần qua, các NHTW lớn như Fed, ECB và BoE đồng loạt tăng lãi suất trong kỳ họp cuối cùng của năm 2022. Cụ thể, Fed tiếp tục tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản, tương đồng với kỳ vọng của thị trường, tuy nhiên các phát biểu sau đó từ chủ tịch Fed vẫn chưa cho thấy tín hiệu rõ ràng nào Fed sẽ đảo chiều chính sách tiền tệ trong năm 2023, khi rủi ro về lạm phát vẫn chưa được kiểm soát. Mức lãi suất vào cuối năm 2023 được kỳ vọng là 5,1% - tăng từ mức 4,6% dự báo vào kỳ họp tháng 9 và tương đương với việc Fed sẽ cần phải tăng thêm 75 điểm cơ bản nữa trong năm 2023.
Tương tự, NHTW Châu Âu ECB thông báo tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản và cũng cho biết sẽ tiến hành thu hẹp bảng cân đối kể từ đầu năm 2023, với mức độ khoảng 15 tỷ EUR mỗi tháng. NHTW Anh cũng tiến hành tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản, và sẽ tiếp tục can thiệp nếu cần thiết trong trường hợp lạm phát vẫn ở mức cao.
Với việc NHTW lớn đồng loạt tăng trong tuần trước và động thái của Fed không có nhiều bất ngờ cho thị trường, diễn biến USD không có quá nhiều biến động, dao động quanh mức 104-105 điểm, trong khi đó lợi suất TPCP 10 năm giảm mạnh (giảm 10 điểm cơ bản so với tuần trước). Các đồng tiền khác biến động trái chiều, trong khi EUR tăng 0,44%, GBP hay CAD đều giảm giá lần lượt 0,91% và 0,4% so với USD. Các đồng tiền trong khu vực giảm giá so với USD như INR -0,72%, KRW -0,46% hay SGD -0,38%.
Trên thị trường trong nước, sau khi giảm mạnh trong 2 tuần trước đó, tỷ giá niêm yết tại các NHTM, tỷ giá chợ đen và tỷ giá liên ngân hàng ghi nhận đã bắt đầu ổn định hơn. Trong đó, tính đến ngày 16/12, tỷ giá niêm yết giảm 0,76%, dao động quanh VND 23,600-VND 23,700 và hiện chỉ còn tăng 3,2% so với cuối năm 2021. Trong khi đó, tỷ giá trên thị trường tự do cũng điều chỉnh giảm về dưới VND24,000/USD.
Đáng chú ý, NHNN đã phát tín hiệu sẵn sàng mua USD khi niêm yết trở lại giá mua USD trên Sở GDNHNN, ở mức VND23,450/USD. Trong bối cảnh trạng thái ngoại tệ ở các NHTM mới chỉ hồi phục nhẹ, SSI nghiêng về trường hợp NHNN sẽ thực hiện các hợp đồng hoán đổi USD-VND nhằm cung cấp thanh khoản tiền đồng trên hệ thống. Nhìn chung, tâm lý găm giữ USD có thể đã được giải tỏa nhờ chênh lệch tăng cao giữa lãi suất huy động VND và USD. Bên cạnh đó, các yếu tố cơ bản liên quan đến nguồn cung ngoại tệ cũng có nhiều điểm tích cực, như dòng vốn FDI giải ngân, FII, cán cân thương mại thăng dư hay dòng tiền từ các khoản vay ngoại tệ mới được giải ngân.
Trung Anh