Sau giai đoạn tăng trưởng chậm trong quý II, nhu cầu tiêu thụ điện toàn quốc đã có sự phục hồi rõ rệt từ quý III/2025, đặc biệt là trong tháng 9. Diễn biến tích cực này không chỉ hỗ trợ kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành, mà còn trở thành lực đẩy quan trọng cho cổ phiếu điện trên thị trường chứng khoán.
Tăng trưởng tiêu thụ điện toàn quốc cải thiện
Theo MBS Research, thống kê từ 1/7 đến 20/9, mức tăng trưởng tiêu thụ điện đạt 7,7% so với cùng kỳ, cao hơn nhiều so với quý II trước đó. Đáng chú ý, riêng tháng 9 ghi nhận mức tăng gần 13% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu tiêu thụ đang phục hồi mạnh mẽ trong bối cảnh sản xuất – kinh doanh khởi sắc trở lại. Diễn biến này mở ra triển vọng huy động điện tích cực hơn trong những tháng cuối năm.
Về cơ cấu nguồn điện, thủy điện ghi nhận mức tăng sản lượng khoảng 3% so với cùng kỳ, chủ yếu do nền huy động cao của năm ngoái. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, đặc biệt tại miền Bắc và miền Trung có lượng mưa cao hơn trung bình, một số doanh nghiệp như HDG hay REE được kỳ vọng hưởng lợi.
Điện than trong quý III tăng 6% so với cùng kỳ, tương ứng với nhu cầu toàn hệ thống. Giá than nhập khẩu giảm khoảng 25% trong năm và 17% từ đầu 2025 đã kéo chi phí nhiên liệu hạ nhiệt, tạo điều kiện để các nhà máy cải thiện biên lợi nhuận. Tương tự, nhóm điện khí ghi nhận mức huy động tăng 12% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ cụm nhà máy Phú Mỹ và Nhơn Trạch, trong khi Cà Mau 1&2 có mức giảm nhẹ. Giá khí giảm khoảng 4% xuống mức 8,4–9,1 USD/mmbtu, góp phần ổn định giá bán điện khí, dù vẫn cao hơn các nguồn khác.
Năng lượng tái tạo tiếp tục duy trì vị thế nguồn điện ưu tiên, với mức huy động tăng 11%. Đáng chú ý, nhập khẩu điện trong quý III tăng gấp đôi so với cùng kỳ, phần lớn nhờ các dự án mới từ Lào.
Các yếu tố trên đã giúp biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp ngành điện cải thiện đáng kể. Nhóm nhiệt điện than và khí hưởng lợi rõ nét khi vừa tăng sản lượng, vừa được giao sản lượng hợp đồng (Qc) cao trong bối cảnh giá thị trường điện cạnh tranh (FMP) vẫn ở mức thấp. Với thủy điện, sản lượng duy trì ổn định từ nền cao năm trước, trong khi năng lượng tái tạo được ưu tiên huy động tiếp tục tạo ra lợi thế.
Theo dự báo của MBS Research, lợi nhuận ròng trung bình của các doanh nghiệp ngành điện được MBS theo dõi dự kiến tăng 17% so với cùng kỳ. Trong đó, NT2 dự kiến đạt 120 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 173%, nhờ biên lợi nhuận cải thiện từ mức nền thấp. GEG ghi nhận lãi 64 tỷ đồng, đảo chiều từ khoản lỗ cùng kỳ năm trước, nhờ giá bán điện gió TPD1 chính thức cao gấp đôi năm ngoái. REE dự kiến đạt 562 tỷ đồng, tăng 17%, trong khi HDG ghi nhận mức tăng nhẹ 5% do áp lực lỗ tỷ giá. Một số doanh nghiệp khác như QTP và POW duy trì kết quả ổn định nhờ biên lợi nhuận gộp cải thiện, còn PC1 hưởng lợi từ mảng xây lắp và khu công nghiệp.
Các chính sách quan trọng tiếp tục thực thi và hoàn thiện
Song song với cải thiện về sản lượng và lợi nhuận, ngành điện còn được hưởng lợi từ hàng loạt chính sách mới được ban hành trong quý III, trong đó có quy hoạch điện điều chỉnh, cơ chế đấu thầu, khung giá mới và cơ chế DPPA. Những bước đi này được kỳ vọng tạo nền tảng minh bạch hơn cho thị trường, đồng thời mở ra cơ hội phát triển các dự án năng lượng tái tạo trong giai đoạn tới.
Bên cạnh yếu tố thị trường, ngành điện đang được hỗ trợ bởi loạt chính sách quan trọng ban hành trong 9 tháng đầu năm 2025, từ điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, cơ chế đấu thầu, DPPA cho đến ưu đãi phát triển điện mặt trời áp mái tự tiêu. Đặc biệt, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị ngày 16/9 nhấn mạnh mục tiêu chuyển đổi năng lượng sạch, minh bạch hóa thị trường và giảm độc quyền. Những chính sách này được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển dài hạn, đồng thời tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, nhất là trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Với nhu cầu tiêu thụ cải thiện, chi phí nhiên liệu hạ nhiệt và khung chính sách dần hoàn thiện, ngành điện được dự báo sẽ tiếp tục duy trì quỹ đạo tăng trưởng trong quý IV và năm 2026. Đây có thể coi là bước chuyển tích cực sau giai đoạn nhiều biến động của thị trường năng lượng. Cổ phiếu ngành điện đang trở thành điểm sáng thu hút dòng tiền trên thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm 2025.
Trung Anh