Mặc dù các bộ, ngành địa phương đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, nhưng kết quả vẫn chưa được như mong muốn. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đưa ra các kiến nghị để thúc đẩy công tác giải ngân từ nay đến cuối năm 2024.
Đạt hơn 27% kế hoạch giải ngân trong 6 tháng đầu năm
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, lũy kế thanh toán vốn đầu tư công (ĐTC) từ đầu năm đến ngày 31/5/2024 là 143.611,4 tỷ đồng, đạt 20,09% kế hoạch (714.789,8 tỷ đồng), đạt 21,46% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Trong đó Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) là 4.380,4 tỷ đồng, đạt 71,66% kế hoạch triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) là 6.893,9 tỷ đồng, đạt 25,33% kế hoạch.
Ước thanh toán đến hết tháng 6 được 196.669,4 tỷ đồng, đạt 27,51% kế hoạch, đạt 29,39% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó Chương trình phục hồi và phát triển KTXH là 4.781,7 tỷ đồng, đạt 78,23% kế hoạch triển khai; CTMTQG là 9.644,6 tỷ đồng, đạt 35,43% kế hoạch.
Nếu không tính 11.916 tỷ đồng kế hoạch mới được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 258/QĐ-TTg và Quyết định số 490/QĐ-TTg thì ước tỷ lệ giải ngân đến hết tháng 6 là 28% kế hoạch, đạt 30% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (cùng kỳ năm 2023 đạt 28,63% kế hoạch và đạt 30,49% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).
Cũng theo Báo cáo của Bộ Tài chính, trong 6 tháng kế hoạch năm 2024 có nhiều bộ, ngành, địa phương đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn ĐTC.
Hiện có 12 bộ, ngành và 37 địa phương có tỷ lệ ước giải ngân đạt trên mức bình quân chung của cả nước. Một số bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ giải ngân tốt gồm: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Xây dựng, Đài Truyền hình Việt Nam, Liên Hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, các địa phương như: Thanh Hóa, Tiền Giang, Phú Thọ, Long An, Đồng Tháp, Hà Tĩnh.
Đáng chú ý, vốn thuộc Chương trình phục hồi và phát triển KTXH có tỷ lệ giải ngân đạt cao với 78,23%; đặc biệt vốn bộ, ngành quản lý có tỷ lệ giải ngân trong 6 tháng đạt 99,58% (riêng Bộ Giao thông vận tải đạt tỷ lệ giải ngân là 100%).
Tuy nhiên, có 32 bộ, ngành và 26 địa phương giải ngân thấp hơn bình quân chung của cả nước. Đặc biệt có một số bộ, ngành giải ngân rất thấp hoặc có tỷ lệ giải ngân 0% như: Văn phòng Chính phủ, Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Hà Nội,….
Riêng Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có tỷ lệ giải ngân 0% do chưa phân bổ kế hoạch vốn. Một số địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 15% như Hải Dương, Bắc Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, Hưng Yên.
Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đưa ra các kiến nghị để thúc đẩy công tác giải ngân từ nay đến cuối năm 2024.
Giải ngân vướng mắc những khó khăn gì?
Những khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn ĐTC trong 6 tháng đầu năm 2024 đã được Bộ Tài chính tổng hợp để báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Tại những báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ là tình hỉnh giải ngân chưa được giải quyết dứt điểm như về chính sách, giải phóng mặt bằng, nguyên vật liệu xây dựng.
Bên cạnh đó, việc giải ngân vốn ĐTC 6 tháng đầu năm còn bị ảnh hưởng bởi các nguyên nhân như: Một lượng tương đối lớn vốn ngân sách trung ương (NSTW) (11.916 tỷ đồng, chiếm 5,02% tổng nguồn vốn NSTW) mới được Thủ tướng Chính phủ giao bổ sung tại Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 30/3/2024 và Quyết định số 490/QĐ-TTg ngày 10/6/2024 nên khó có thể giải ngân kịp thời nguồn vốn này trong 6 tháng đầu năm.
Tỷ lệ giải ngân cho các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải, dự án giao thông liên vùng do địa phương quản lý còn thấp (Bộ Tài chính có công văn số 6503/BTC-ĐT ngày 24/6/2024 về việc công khai giải ngân các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, dự án giao thông liên vùng do địa phương quản lý, các dự án sạt lở sông biển sử dụng dự phòng NSTW năm 2023 trong đó còn một số dự án chưa giải ngân và nhiều dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 5%).
Ngoài ra, theo báo cáo của một số địa phương trong thời gian qua có hiện tượng sụt lún, sạt lở các tuyến đường giao thông và khô cạn nước trên các tuyến kênh rạch ở vùng ngọt, gây khó khăn trong quá trình vận chuyển vật tư, ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình.
Thanh Cao