Tháng 7 âm lịch có nhiều ngày lễ quan trọng, mỗi ngày lễ trong tháng này lại gắn với một truyền thuyết và mang ý nghĩa riêng. Ngoài những lễ tiết cúng bái, dân gian còn lưu truyền về những điều nên làm trong tháng 7 Âm lịch để cầu mong được bình an, hạnh phúc.
Người xưa cho rằng, tháng cô hồn là khoảng thời gian ma quỷ, vong hồn được phép quay lại trần gian và có thể quấy nhiễu hoặc mang đến những điều đen đủi cho con người. Để tránh rủi tìm may, dân gian truyền tai nhau về những kiêng kỵ cũng như những điều nên làm trong tháng 7 Âm lịch.
Điều đặc biệt là những điều được khuyên nên làm này đều ít mang màu sắc mê tín và đều hướng con người đến những hành vi thiện lành, tri ân tổ tiên cha mẹ, nhân ái với người khác cũng như mọi chúng sinh, đồng thời tu sửa thân tâm để trở nên tốt đẹp hơn.
Dưới đây là những điều mà dân gian cho là nên làm trong tháng cô hồn để nhận về những điều may mắn, tốt đẹp.
Đi chùa cầu bình an
Trong tháng 7 Âm lịch - tháng Vu lan báo hiếu và Xá tội vong nhân, phần lớn các Phật tử đi chùa ít nhất một lần, vừa để cầu mong sức khỏe, bình an cho gia đình, vừa để làm công đức hoặc dọn dẹp, nhổ cỏ cùng các sư trong chùa. Những việc làm này sẽ khiến tâm hồn bạn thư thái và bình an hơn nhiều. Nhiều người không phải là Phật tử cũng hay đến chùa dịp này, góp công góp của làm việc phúc thiện.
Tết này có nguồn gốc từ lễ Vũ Lan Bồn - theo truyền thuyết Phật giáo: Tôn giả Mục Kiền Liên báo hiếu với mẹ.
Dọn dẹp ban thờ, tỉa chân nhang bát hương
Theo tín ngưỡng cũng như văn hóa của phương Đông, bàn thờ chính là nơi để tưởng nhớ đến ông bà, những người đã khuất trong gia đình, cũng chính là nơi hiện diện của các bậc thần linh giúp mang lại may mắn cho gia đình.
Vì vậy, hiểu được cách lau dọn bàn thờ đúng cách và những điều kiêng kỵ khi lau bàn thờ là vô cùng quan trọng. Giúp tránh phạm vào những điều đại kỵ trong phong thủy.
Lễ Thất tịch - Tết Ngâu
Ngày lễ Thất Tịch (Mùng 7 tháng 7 âm lịch) tại Việt Nam còn được gọi là ngày “ông Ngâu bà Ngâu” - cách gọi Ngưu Lang và Chức Nữ trong văn hóa người Việt Nam.
Điều đặc biệt đối với ngày Lễ Thất Tịch tại Việt Nam đó là vào thời vua Lý Thánh Tông (1054 - 1072), khi nhà vua ở độ tuổi 42 nhưng vẫn chưa có con để truyền ngôi vị, nên đã vào một ngôi chùa để cầu tự vào ngày 7 tháng 7 âm lịch và nhờ đó sinh ra Thái tử Càn Đức.
Vì vậy, vào ngày này hàng năm, một lễ hội đã được tổ chức ở chùa Hà và trở thành lễ hội cầu tình duyên, gia đình hạnh phúc, con đàn cháu đống.
Lễ tạ cuối tháng
Kết thúc một tháng với nhiều ý nghĩa tâm linh quan trọng, gia chủ nên mua hoa tươi cùng trái cây dâng cúng tại các ban thờ của gia đình: Ban thờ Phật, ban thờ Gia Tiên, ban thờ Thần Tài, ban thờ Táo, ban thờ Thiên… để lễ tạ Thần Linh, Gia Tiên đã phù trợ cho gia đình mình được bình an, mạnh khỏe trong suốt một tháng qua với những lời khấn thành tâm.
Ý nghĩa tháng cô hồn, tháng Xá tội vong nhân
Ở Việt Nam, cúng cô hồn được coi là một tín ngưỡng tâm linh truyền thống. Từ xa xưa, người Việt đã quan niệm con người có hai phần là phần hồn và phần xác. Tùy theo những hành động lúc còn sống mà khi con người mất đi, phần hồn được đầu thai thành kiếp khác hay xuống địa ngục, thậm chí lang thang quấy rối người thường. Người ta cúng cô hồn vừa để bố thí, làm phúc cho những vong linh vất vưởng đáng thương, vừa để giữ cho gia đình bình an, không bị ma quỷ quấy phá.
Để cúng cô hồn, các gia đình chuẩn bị gạo, cháo, muối để bố thí và cũng là hối lộ cho những vong linh này để họ không quấy nhiễu, cũng như để họ có một ngày được ăn uống no nê, đỡ tủi phận. Đây là nghi lễ thể hiện tính nhân văn, với quan niệm con người gây ra tội ác thì sẽ bị trừng phạt, nhận quả báo nhưng dù sao cũng có một ngày được xá tội để đỡ khổ cực, đau đớn…
Ở Trung Quốc, việc cúng cô hồn được thực hiện vào ngày 14 tháng 7 Âm lịch. Còn ở Việt Nam, thời gian có thể làm lễ cúng cô hồn kéo dài hơn chục ngày, không nhất thiết phải là ngày rằm.
Tháng 7 Âm lịch cũng là tháng mà Phật tử làm lễ Vu lan báo hiếu. Ngoài việc cúng người đã khuất, nhiều ngôi chùa còn tổ chức lễ dâng trà cho bố mẹ, ông bà còn sống để tỏ lòng kính trọng, tri ân.
(*) Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.
Hoàng Hậu (t/h)