Tập đoàn Dệt May Việt Nam ghi nhận tổng nợ vay tính đến ngày 31/12/2023 là hơn 6.446 tỷ đồng. Trong đó, ADB, Vietcombank, BIDV... đang là những "chủ nợ" lớn nhất.
Còn vay nợ hơn 6.446 tỷ đồng
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý 4 được Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex; UPCoM: VGT) công bố, nợ phải trả của Vinatex ở mức 9.806 tỷ đồng, giảm 7,6% so với cùng kỳ. Tổng giá trị các khoản vay ngân hàng tại thời điểm 31/12/2023 là 6.446 tỷ đồng, giảm hơn 1.622 tỷ đồng so với hồi đầu năm và chiếm tới 65,7% tổng nợ vay của doanh nghiệp này. Trong đó, vay ngắn hạn ngân hàng là hơn 3.901 tỷ đồng, giảm 1.141 tỷ đồng; vay dài hạn ngân hàng 2.545 tỷ đồng, giảm 481 tỷ đồng.
Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đang là "chủ nợ" lớn nhất của Vinatex với hơn 1.572,8 tỷ đồng (chiếm 24,4% tổng dư nợ. Vinatex vay hơn 1.547 tỷ đồng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và vay 1.521 tỷ đồng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Ngoài ra, Vinatex cho biết còn vay gần 245 tỷ đồng tại Ngân hàng Vietinbank. Được biết, Vinatex đã phải chi chả hơn 323 tỷ đồng chi phí lãi vay trong năm 2023.
Gánh nặng tài chính khiến, lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động tài chính của Vinatex đang âm 1.053 tỷ đồng (âm gấp 2,5 lần cùng kỳ) chủ yếu tiền chi trả nợ gốc vay hơn 13.025 tỷ đồng. Trong kỳ công ty tiếp tục đi vay 12.425 tỷ đồng nhưng không đủ bù đắp dòng tiền thiếu hụt.
Dự kiến số gốc vay đáo hạn trong năm 2024 của các khoản vay hiện tại là 3.674 tỷ đồng. Trong khoảng hơn 2 tháng đầu năm, Tập đoàn đã trả 1.792 tỷ đồng gốc vay đến hạn; phát sinh vay thêm 1.713 tỷ đồng.
Trước đó, chia sẻ với báo chí về tình hình sản xuất kinh doanh năm 2023 và kế hoạch 2024 lãnh đạo Vinatex cũng cho biết lãi suất tại Việt Nam 6 tháng đầu năm 2023 cao hơn trung bình các quốc gia cạnh tranh khoảng 3%. Đây là một trong những nguyên nhân tạo nên những yếu tố hết sức bất lợi cho doanh nghiệp Việt Nam trong cuộc cạnh tranh về giá, dù năng suất và chất lượng của doanh nghiệp Việt Nam có thể cao hơn bình quân 10-15%.
Tại buổi lễ tổng kết của ngành dệt may Việt Nam, TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV & Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia cũng nhận định, đơn hàng xuất khẩu còn giảm, dù đang bớt đi, nhưng chuỗi cung ứng còn rủi ro, chi phí đầu vào còn cao. Bên cạnh đó rủi ro nghĩa vụ trả nợ còn cao, rủi ro lãi suất, tỷ giá giảm. Xu hướng chuyển đổi số, kinh doanh tuần hoàn diễn ra nhanh… là những vấn đề đặt ra với dệt may thời gian tới.
Để nhanh chóng vượt thoát khỏi khó khăn thì cần chủ động cơ cấu lại hoạt động; kiểm soát rủi ro dòng tiền, rủi ro lãi suất, tỷ giá... doanh nghiệp cần tìm hiểu, tiếp cận các chương trình, gói hỗ trợ (nhất là các gói hỗ trợ tài khóa, thuế - phí, tín dụng...), bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn vốn, thị trường, đối tác, nguồn cung.
Chờ đợi chính sách hỗ trợ lãi suất
Trong một khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp đều đang gặp khó khăn, nhất là trong việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ, vốn,… Có những chính sách hỗ trợ quan trọng nhằm hỗ trợ phục hồi nền kinh tế đã được ban hành như: Nghị quyết 43 của Quốc hội, Nghị quyết 11 của Chính phủ được đánh giá có chất lượng rất tốt, nhưng hiện tỷ lệ giải ngân còn chậm, mới đạt 38-40%. Điều này thể hiện chúng ta rất vướng trong quá trình triển khai, thực hiện các dự án đầu tư công vì để đầu tư công phải đưa vào quy hoạch, chuẩn bị hồ sơ giấy tờ… mất rất nhiều thời gian.
Mặt khác, phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy, khó khăn lớn nhất trong giai đoạn hiện nay là thiếu hụt dòng vốn khi việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng đang bị hạn chế. Theo VCCI, có tới 47% doanh nghiệp cho biết rất khó tiếp cận vốn từ các ngân hàng thương mại, trong đó 4% doanh nghiệp phải huy động vốn từ các nguồn tín dụng khác do không đáp ứng các điều kiện đi kèm. Phần lớn doanh nghiệp đều mong muốn được tiếp cận nguồn tín dụng chất lượng cao với mức chi phí thấp từ các ngân hàng thương mại.
Theo chia sẻ của ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam “với Vinatex, lãi suất phải trả cho các ngân hàng năm 2023 tăng 10% so với năm 2022, trong khi tổng dư nợ giảm 11%. Điều đó có nghĩa so với năm 2022, giá vốn năm 2023 đắt hơn. Chưa kể, nếu so với năm 2021 có hỗ trợ từ chính sách trong bối cảnh Covid-19, lãi phải trả tăng 30%.”
Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam
Gánh nặng nợ vay tiếp tục đè nặng sang năm 2024 khi chưa nhìn thấy khả năng chi phí lãi phải trả sẽ thấp đi so với năm 2023. “Dựa trên các hợp đồng tín dụng mà Tập đoàn đang có của tháng 1 và 2/2024 cũng chưa cho thấy được tổng lãi phải trả năm 2024 sẽ thấp đi so với năm 2023” Chủ tịch Vinatex thông tin tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ năm 2024 tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô.
Chủ tịch Vinatex cho biết hiện nay lãi suất của các quốc gia ở mức 3,5%/năm. Trong khi đó, tại Việt Nam thì mức vay trung bình khoảng 7% với doanh nghiệp tốt và khoảng 9% đối với doanh nghiệp xấu. Xét về lãi suất thực dương thì Việt Nam đang là lãi suất thực dương nhất trong các nước xuất khẩu dệt may.
Theo ông Trường, hiện nay, tất cả ngân hàng đều cắt giảm hạn mức cho vay với công ty sợi, hoặc yêu cầu có tài sản đảm bảo 100% với khoản vay ngắn hạn năm 2024. Năm 2023, tính chung giá trị tài sản đảm bảo này các khoản vay chỉ khoảng 20%, còn năm nay yêu cầu phải 100% hoặc áp dụng chính sách trả được 10 thì chỉ được vay lại 8 hoặc 9. Đối với nhóm sợi, hiện nay, nhiều đơn vị đối với ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước thì vay khoảng 7%, ngân hàng thương mại cổ phần ngoài nhà nước thì khoảng 9%. Đây là về chính sách lãi suất và tín dụng.
"Do đó, nếu không có sự hỗ trợ của ngân hàng, chỉ đạo của Chính phủ và các Bộ, ngành thì chúng ta có thể mất đi ngành sợi", ông Trường nhận định.
Kỳ vọng hồi phục vào nửa cuối năm 2024
Dự báo về xuất khẩu dệt may năm 2024, Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) đưa ra mục tiêu kim ngạch xuất khẩu toàn ngành khả quan, đạt 44 tỷ USD, tăng 9.2% so với năm 2023. Trên thực tế, tình hình xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam tháng 1/2024 cũng khá tích cực, với kim ngạch xuất khẩu tăng 28,6% so với cùng kỳ. Các chỉ số sản xuất của ngành cũng đều tăng cao, đặc biệt là sản xuất vải dệt từ sợi tự nhiên tăng 57%.
Trong khi đó, đánh giá của nhiều tổ chức tài chính cho thấy, triển vọng đơn hàng trong năm 2024 của ngành dệt may Việt Nam sẽ ở mức tích cực hơn, nhưng các khó khăn vẫn còn. Báo cáo của SSI Research lưu ý, căng thẳng ở Biển Đỏ có thể gây hiệu ứng gợn sóng đến hoạt động kinh doanh quý 1/2024 của các doanh nghiệp xuất khẩu. Năm 2024, kỳ vọng biên lãi gộp của các công ty dệt may sẽ dần cải thiện lên mức 14-15%, do nhu cầu phục hồi chậm xuyên suốt cả năm.
Về Vinatex, năm 2023, doanh thu thuần của Tập đoàn đạt 16.486 tỷ đồng, giảm 10% so với cùng kỳ, bằng 99% so với kế hoạch đã đặt ra, lợi nhuận trước thuế đạt 478 tỷ đồng, vượt 29,12% kế hoạch. Lao động bình quân năm 2023 là gần 62.000 người thuộc các đơn vị cấp 1 (bằng 97% so với cùng kỳ năm 2022); Thu nhập bình quân đạt 9,45 triệu đồng/người/tháng (bằng 98% so với năm 2022, đạt 96% kế hoạch).
Trong năm 2023, Tập đoàn Dệt may Việt Nam đã tiến hành trả cổ tức năm 2022 bằng tiền mặt với tỷ lệ 6%. Trong bối cảnh toàn ngành dệt may Việt Nam đối mặt nhiều khó khăn, việc Tập đoàn Dệt May Việt Nam tiếp tục duy trì trả cổ tức bằng tiền mặt cho cổ đông được đánh giá là điều đáng khích lệ.
Năm 2024 kinh tế thế giới dự báo tăng trưởng chậm, GDP ước đạt 2,9%. Tổng cầu dệt may thế giới dự kiến đạt 714 tỷ USD, tăng nhẹ so với năm 2023 nhưng vẫn thấp hơn năm 2022. Chi phí đầu vào dự kiến tăng do giá điện, giá cước vận tải, lương tối thiểu tăng. Trong bối cảnh đó, Vinatex đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất đạt 17.536 tỷ đồng, tăng 3% so với năm 2023, lợi nhuận đạt 415 tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2023.
Trên thị trường chứng khoán, đi cùng với chuyển biến tích cực của ngành, cổ phiếu VGT của Tập đoàn Dệt may cũng tăng hơn 22,45% trong vòng 1 năm trở lại đây lên mức 12.600 đồng/cp vào cuối phiên giao dịch ngày 22/3. Tuy nhiên mức giá này vẫn hơn gần 12% so với mức giá đỉnh hồi cuối tháng 7/2023.
Trung Anh