Những nỗ lực liên tục, kịp thời của Chính phủ và các Bộ ngành trong việc tháo gỡ khó khăn là động lực quan trọng thúc đẩy thị trường bất động sản ổn định và phát triển, dù vậy theo giới chuyên gia đánh giá, hiện vẫn còn những nút thắt còn chậm được giải quyết là những nguyên nhân kìm chân thị trường này phát triển.
Cả hệ thống vào cuộc nỗ lực tháo gỡ khó khăn vướng mắc
Theo Viện trưởng Viện nghiên cứu và đào tạo bất động sản – Nguyễn Đức Lập, thời gian qua, những nỗ lực không ngừng nghỉ, nhanh chóng và kịp thời của Chính phủ, các Bộ ngành, đặc biệt là sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng đã góp phần gạt bỏ rào cản thị trường địa ốc. Đặc biệt, những quy định mới trong Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản trở thành bước đệm để thị trường trở nên minh bạch, dần phục hồi. Trong thời gian tới, cùng với việc Luật Đất đai sửa đổi được thông qua, bất động sản sẽ có nền tảng chắc chắn để phát triển theo quỹ đạo bình ổn.
Trên thực tế thấy rằng, năm 2023, khi thị trường bất động sản có những diễn biến bất lợi xuất phát từ sự khó khăn chung của nền kinh tế toàn cầu cộng với những vướng mắc nội tại về pháp lý, nguồn vốn, Chính phủ, các Bộ ngành và trực tiếp là Thủ tướng Chính phủ đã liên tục có những động thái đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ.
Ảnh minh họa
Điển hình là hồi tháng 2/2023, lãnh đạo Chính phủ đã chủ trì Hội nghị tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn lành mạnh, bền vững. Ngày 5/3/2023, Chính phủ ban hành Nghị định số 08/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung và ngưng hiệu lực thi hành một số điều tại các Nghị định quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Tiếp đó, Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3/2023 về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.
Cùng loạt các văn bản liên quan đến việc điều tiết thị trường này như: Nghị định số 10/2023/NĐ-CP ngày 20/5/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và Quyết định 338/QĐ-TTg ngày 3/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội"... Chủ trương chính sách tiền tệ cũng chuyển từ “chặt chẽ” (trước tháng 10/2022) sang “chắc chắn” (từ tháng 10/2022) và tiếp tục chuyển sang “linh hoạt, nới lỏng hơn” (từ tháng 6/2023)...
Vẫn còn những nút thắt chưa được tháo gỡ
Trong năm 2023, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành, Tổ công tác của Chính phủ, Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ đã cùng các địa phương tập trung nỗ lực rất lớn để “gỡ khó” thị trường bất động sản, tiếp xúc các doanh nghiệp đang gặp vướng mắc, khó khăn để cùng chung tay tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững. Nhờ đó, thị trường bất động sản hiện nay tuy vẫn còn rất khó khăn nhưng đã đi qua “vùng đáy” và đang trong quá trình dần phục hồi và có thể phát triển vững vàng hơn từ nửa cuối năm 2024 trở đi.
Theo Hiệp hội bất động sản TP. HCM, bên cạnh những kết quả hết sức tích cực đã đạt được thì trong năm 2024, thị trường bất động sản vẫn đang chờ 6 nút thắt “thể chế” được xem xét tháo gỡ kịp thời nhằm giúp thị trường này phát triển một cách ổn định, bền vững. Những nút thắt được Hiệp hội bất động sản TP. HCM đưa ra đều có liên quan đến vấn đề nóng và còn nhiều tranh cãi thời gian qua.
Nút thắt thứ nhất là vấn đề quy định giá đất, cụ thể, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chỉ đạo sớm ban hành “Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 44/2014/NĐ-CP quy định về giá đất” để tháo gỡ vướng mắc về công tác định giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho hàng trăm dự án bất động sản, nhà ở thương mại để bảo đảm không thất thu ngân sách nhà nước, để cấp “sổ hồng” cho khách hàng và để chủ đầu tư dự án hoàn thành nghĩa vụ, trách nhiệm đối với Nhà nước và khách hàng.
Nút thắt thứ hai là kiến nghị liên quan đến việc sửa đổi điểm c khoản 7 Điều 31 Nghị định 31/2021/NĐ-CP và quy định pháp luật có liên quan để thực hiện Nghị quyết 33/NQ-CP ngày 11/03/2023 của Chính phủ và phù hợp với Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hồ Chí Minh, để tháo gỡ vướng mắc trong lĩnh vực đầu tư, trong đó có thủ tục “chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư” đối với các dự án nhà ở xã hội, dự án nhà ở thương mại và để áp dụng chung trong phạm vi cả nước
Nút thắt thứ ba là việc gia hạn khoản 1 Điều 3 Nghị định số 08/2023/NĐ-CP thêm 12 tháng đến hết ngày 31/12/2024 thay vì hết hiệu lực ngày 31/12/2023 để từng bước hoàn thiện thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.
Nút thắt thứ tư, kiến nghị với Bộ Tài chính cần khẩn trương trình Chính phủ sửa đổi Nghị định 132/2020/NĐ-CP theo hướng đề nghị không khống chế “trần” tổng chi phí lãi vay “không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ” của “doanh nghiệp trong nước có giao dịch liên kết” để phản ánh trung thực, đầy đủ, kịp thời “bức tranh” hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; đồng thời đề nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tăng cường kiểm soát và xử lý nghiêm minh “doanh nghiệp có giao dịch liên kết” có hành vi “chuyển giá”, kê khống chi phí để trốn lậu thuế.
Nút thắt thứ năm, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước rà soát, đánh giá tình hình thực hiện các Thông tư số 02/2023/TT-NHNN, Thông tư số 03/2023/TT-NHNN, Thông tư số 06/2023/TT-NHNN và các Thông tư, văn bản quy định có liên quan theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện 1177/CĐ-TTg ngày 23/11/2023 theo hướng sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các quy định không phù hợp để tạo điều kiện tiếp cận tín dụng thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp và hỗ trợ hiệu quả cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Nút thắt thứ sáu là kiến nghị Chính phủ phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất Quốc hội xem xét gia hạn Nghị quyết số 42/2017/NQ-QH14 thêm 12 tháng đến hết ngày 31/12/2024 để tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng xử lý hiệu quả các khoản nợ xấu, trong đó có việc xử lý tài sản bảo đảm là dự án bất động sản./.
Hải Bình (T/H)