Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận những diễn biến bất lợi khi loạt doanh nghiệp bất động sản không thể thanh toán nghĩa vụ nợ đến hạn, cho thấy dòng tiền vẫn đang rất eo hẹp và niềm tin nhà đầu tư chưa thể phục hồi.
Đại gia địa ốc tiếp tục “khất” hàng nghìn tỷ đồng trái phiếu
Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Nova Saigon Royal, một thành viên thuộc hệ sinh thái Novaland vừa tiếp tục gia nhập danh sách doanh nghiệp bất động sản chậm thanh toán trái phiếu khi thông báo không thể tất toán lô trái phiếu mã NSRCH2223001 trị giá 1.000 tỷ đồng, phát hành từ năm 2022.
Đến hạn thanh toán ngày 17/6/2025, doanh nghiệp này mới chỉ trả được gần 5 tỷ đồng trên tổng số 936 tỷ đồng nợ gốc, đồng thời chưa thanh toán hơn 51 tỷ đồng tiền lãi. Lý do được đưa ra vẫn là “chưa thu xếp được nguồn tiền” và đang trong quá trình thương lượng với nhà đầu tư.
Điều đáng chú ý, đây là lô trái phiếu duy nhất còn lưu hành của Nova Saigon Royal, được đảm bảo bằng 21,8 triệu cổ phiếu Novaland cùng cam kết bảo lãnh thanh toán từ chính Novaland. Dù đã đáo hạn từ tháng 9/2023, đến nay khoản nợ vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Tình hình tài chính của công ty không hoàn toàn u ám: trong năm 2024, Nova Saigon Royal ghi nhận lợi nhuận sau thuế gần 265 tỷ đồng, giảm hơn 18% so với năm trước, và lợi nhuận chưa phân phối vẫn đạt hơn 1.076 tỷ đồng tính đến cuối năm. Tuy nhiên, tổng nợ phải trả vẫn ở mức cao, vượt 1.411 tỷ đồng, chủ yếu là nợ trái phiếu (946 tỷ đồng) và các khoản phải trả khác (465 tỷ đồng). Công ty không có nợ vay ngân hàng, cho thấy sự lệ thuộc gần như tuyệt đối vào kênh huy động trái phiếu.
Tương tự, Công ty CP Bất động sản BNP Global cũng vừa thông báo không thể thanh toán đúng hạn lô trái phiếu BNPCH2123002 trị giá 2.100 tỷ đồng đến hạn vào ngày 4/6. Doanh nghiệp này hiện còn nợ hơn 1.200 tỷ đồng gốc và chưa thể xử lý xong khoản lãi. Trong năm 2024, BNP Global đã chi gần 694 tỷ đồng để trả bớt gốc, và hôm 5/6 mới chỉ thanh toán 6,4 tỷ đồng tiền lãi phạt.
Không dừng ở một vài trường hợp cá biệt, tình trạng "khất nợ" lan rộng trên toàn ngành. Theo báo cáo đầu tháng 6/2025 của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), giá trị trái phiếu doanh nghiệp chậm thanh toán đã lên tới khoảng 53.600 tỷ đồng, trong đó gần 60% thuộc về nhóm bất động sản. Những cái tên như nhóm công ty của Hưng Thịnh Corp cũng ghi nhận khoản nợ trái phiếu gần 5.900 tỷ đồng chưa thể xử lý đúng hạn.
VDSC cảnh báo, áp lực trả nợ vẫn đang đè nặng lên doanh nghiệp địa ốc, khi dòng tiền kinh doanh chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Trong bối cảnh thị trường vốn còn nhiều thắt chặt và thanh khoản chưa khơi thông, rủi ro tín dụng trong lĩnh vực bất động sản vẫn ở mức cao tạo thành quả bom nợ đang kề cận ngòi nổ nếu không được kiểm soát kịp thời.
Dòng tiền vẫn đang rất eo hẹp và niềm tin nhà đầu tư chưa thể phục hồi.
Lằn ranh mong manh của thị trường địa ốc
Làn sóng “lỡ hẹn” trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản không chỉ gây tổn thất trực tiếp cho nhà đầu tư, mà còn tiềm ẩn nguy cơ kích hoạt hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng vốn đang mong manh hơn bao giờ hết.
Từng là "phao cứu sinh" huy động vốn giai đoạn 2020–2021, kênh trái phiếu doanh nghiệp nay lại trở thành “quả bom nợ” khi thị trường bất động sản suy yếu, thanh khoản sụt giảm, niềm tin nhà đầu tư chưa thể phục hồi.
Dòng tiền bán hàng yếu ớt và mô hình tài chính thiếu bền vững khiến nhiều doanh nghiệp không đủ sức chi trả, dù Chính phủ đã nới lỏng điều kiện hoãn giãn nợ và kêu gọi tái cấu trúc.
Tuy nhiên, như nhận định của chuyên gia tại một công ty chứng khoán lớn: “Giãn nợ chỉ là giải pháp tạm thời. Khi thị trường chưa hồi phục, các khoản trái phiếu đáo hạn sẽ tiếp tục là gánh nặng chồng chất.” Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ: năng lực tài chính yếu kém, quản trị rủi ro lỏng lẻo và sự phụ thuộc thái quá vào đòn bẩy nợ đã bộc lộ rõ.
Theo báo cáo mới nhất của VIS Rating, từ tháng 6 đến cuối năm 2025, sẽ có khoảng 474 lô trái phiếu đáo hạn, tương ứng với dư nợ 150.000 tỷ đồng. Đáng lo ngại, gần 50% đến từ nhóm bất động sản, trong đó có 26 lô trái phiếu đứng trước nguy cơ vỡ nợ lần đầu tiên cho thấy áp lực đang dâng cao chưa từng thấy.
Trong bối cảnh kênh huy động trái phiếu chưa lấy lại sức hút, các vụ chậm thanh toán, thậm chí chuyển đổi trái phiếu thành sản phẩm bất động sản, càng khiến nhà đầu tư cá nhân thận trọng hơn. Những tài sản thay thế này thường khó thanh khoản, thậm chí mất giá, dẫn đến hệ quả kép: mất lòng tin và thiệt hại tài chính.
Nghiêm trọng hơn, nhiều doanh nghiệp từng được xếp hạng tín nhiệm cao cũng không tránh khỏi “vết trượt” vỡ cam kết. Điều này đang đe dọa phá vỡ nỗ lực tái thiết lòng tin thị trường mà các cơ quan quản lý, tổ chức phát hành và nhà đầu tư đã dày công xây dựng suốt thời gian qua.
Những vết nứt trong cấu trúc tài chính ngành địa ốc đang lan rộng, không còn là vấn đề riêng lẻ mà đã trở thành bài toán hệ thống. Nếu không sớm tái cấu trúc nợ một cách thực chất, nâng cao minh bạch tài chính và khôi phục niềm tin thị trường, hệ lụy sẽ không chỉ dừng lại ở một vài doanh nghiệp mà có thể đe dọa toàn bộ cấu trúc tín dụng doanh nghiệp Việt Nam.
Quang Anh