Nỗi lo nợ xấu 'phình to'

Theo các chuyên gia, các doanh nghiệp bất động sản cảnh báo về nguy cơ nhảy nhóm nợ, nợ xấu sẽ gia tăng trong năm 2023 nếu không được ngành ngân hàng cơ cấu nợ, giãn nợ.

Nỗi lo nợ xấu

Kết quả kinh doanh năm 2022 của các ngân hàng, nợ xấu đang là vấn đề vô cùng căng thẳng và có chiều hướng ngày càng gia tăng. Tại VIB, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay tăng từ mức 2,32% đầu năm lên 2,45%. Tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay của LienVietPostBank tăng từ mức 1,37% lên 1,46%. Còn với TPBank, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay tăng nhẹ từ 0,82% lên 0,84%. Thậm chí, có ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu ở mức trên 3% khi kết thúc năm 2022...

Nhiều chuyên gia nhận định, nợ xấu trong năm 2023 sẽ gia tăng, nguyên nhân chính là do Thông tư 14/2021/TT – NHNN hết hiệu lực. Một nguyên nhân nữa chính là thị trường bất động sản đang trầm lắng, các điều kiện thanh khoản bị thắt chặt; thị trường trái phiếu doanh nghiệp bị kiểm soát chặt chẽ.

Số liệu mới nhất từ NHNN cho thấy, dư nợ tín dụng trong lĩnh vực bất động sản cuối năm 2022 đã lên tới 2,58 triệu tỷ đồng, tăng hơn 24% so với năm 2021. Đây là mức cao nhất trong 5 năm qua. Đáng chú ý, tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực này năm 2022 đã tăng lên mức 1,81%, trong khi năm 2021 chỉ ở mức 1,67%.

Cho vay kinh doanh bất động sản được công bố trong báo cáo tài chính của 11 ngân hàng theo thống kê từ dữ liệu của FiinPro, tổng dư nợ tín dụng bất động sản đạt 276,5 nghìn tỷ đồng, tăng 25% so với đầu năm. Trong đó, 5 nhà băng có tỷ trọng cho vay bất động sản cao nhất tính đến thời điểm 31/12/2022 gồm: Techcombank; VPBank, SHB, MBBank, TPBank.

Cụ thể, Techcombank là ngân hàng có dư nợ cho vay bất động sản cao nhất, gần 109 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với đầu năm. Techcombank cũng là nhà băng có tỷ trọng cho vay bất động sản trong tổng cho vay khách hàng cao nhất, hơn 26%.

Tại VPBank, dư nợ cho vay bất động sản đạt 67,6 nghìn tỷ đồng, tăng gần 59% so với hồi đầu năm. Theo đó, dư nợ cho vay bất động sản tại VPBank chiếm 15,4% dư nợ cho vay khách hàng tại thời điểm cuối năm 2022.

Tăng 29% trong năm 2022, SHB đứng ở vị trí thứ 3 trong nhóm ngân hàng được thống kê về dư nợ cho vay bất động sản. Tương tự, MBBank cũng tăng tốc cho vay lĩnh vực bất động sản với dư nợ cho vay xấp xỉ 21,4 nghìn tỷ đồng, tăng 69% so với đầu năm 2022.

Trong TOP 5 còn có VietBank với hơn 13 nghìn tỷ đồng cho vay bất động sản, tăng 20% trong năm 2022.

Chưa có dấu hiệu dừng lại

Thời gian vừa qua, rất nhiều doanh nghiệp chia sẻ rằng nếu không được cơ cấu nợ, giãn nợ, chắc chắn nợ xấu của doanh nghiệp bất động sản sẽ ngày càng lớn. Trong khi áp lực trả nợ không chỉ từ tín dụng ngân hàng, mà còn từ đáo hạn trái phiếu.

Các “ông lớn” trong ngành bất động sản như: Hưng Thịnh Land, Novaland… chia sẻ trong Hội nghị tín dụng bất động sản được tổ chức mới đây rằng, kênh huy động trái phiếu khó khăn đang tác động tiêu cực đến dòng tiền và nghĩa vụ trả nợ ngân hàng.

Mặc dù các khoản vay này chưa bị chuyển thành nợ xấu nhưng các doanh nghiệp này vẫn lo lắng nếu không có phương án gì thì khả năng sẽ trở thành nợ xấu. Trước tình hình này, các doanh nghiệp đã đề nghị NHNN cho phép cơ cấu nợ, tránh tình trạng nhảy nhóm nợ.

Thực tế, từ đầu năm tới nay, một số doanh nghiệp bất động sản đã thông báo mất khả năng thanh toán, không trả nợ gốc, lãi trái phiếu đúng hạn. Các chuyên gia của FiinRatings cho rằng, thị trường có thể chứng kiến thêm nhà phát hành mất khả năng thanh toán, đặc biệt là doanh nghiệp liên tục tăng cường đòn bẩy trong ít nhất 3 năm qua.

Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank phân tích, doanh nghiệp bất động sản hiện nay không chỉ đối mặt với khoản nợ ngân hàng đáo hạn, mà còn chịu thêm áp lực đối với khoản trái phiếu phát hành sắp đáo hạn. Trong khi nguồn thu và dòng tiền bị chững lại. “Nếu không có biện pháp hỗ trợ, các doanh nghiệp này sẽ không hoàn thành được nghĩa vụ trả nợ với ngân hàng lẫn trái chủ” – Ông Hưng lo lắng.

Đại diện Ngân hàng Vietcombank cũng e ngại rằng, việc cơ cấu nợ phải được triển khai một cách thận trọng, chính xác để đảm bảo không chuyển nợ xấu về sau. Bởi dồn nợ xấu về sau sẽ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho ngân hàng cũng như nền kinh tế.

Quang Anh