Rộ phong trào chơi lan tiền tỷ

Bông lan đột biến  được giao dịch  6,8  tỉ đồng gây xôn xao giới chơi lan cả nước

Cây bán theo centimet

“Vua chơi lan, quan chơi cá”, câu nói này để thấy đây là những thú chơi cầu kỳ và dành cho những người lắm tiền nhiều của. Gần đây, giới chơi lan rộ lên phong trào tìm kiếm, sưu tầm những giống lan “đẹp - độc - dị”. Chúng là những giống lan rừng đột biến về màu sắc, hình dáng cả về lá và hoa. Từ trước tới nay, ở đất Hà Thành giới chơi lan không phải là hiếm nhưng những “cao thủ” chơi lan đột biến có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay. Một trong những “ông trùm” trong giới chơi lan đột biến phải kể đến ông Lý Cường (Tây Hồ, Hà Nội). Ông Cường nổi tiếng bởi sở hữu rất nhiều dòng lan đột biến có một không hai ở Việt Nam. Vườn lan chỉ vài chục mét vuông nhưng chỉ những người trong giới mới có thể định giá được khu vườn của vợ chồng ông. Ở đây có tới hơn 200 giống đột biến đặt biệt, nó là sự thèm khát của dân chơi lan. Để có cơ ngơi đặc biệt này, ông Cường đã mất cả chục năm để gây dựng, sưu tầm và mất không ít tiền “học phí”. Theo ông Cường, tâm lý của người chơi lan luôn hướng tới cái đẹp chính vì thế những cây đột biến luôn mang đến sự kích thích, hưng phấn không thể giải thích. Một bông hoa đột biến có thể đặc biệt về màu sắc, hình dạng hoa, lá, độ dày của cánh, lưỡi thậm chỉ cả mắt, mũi. Chỉ cho chúng tôi xem một cây lan đột biến, ông Cường chia sẻ: “Đặc biệt lưu ý với người mới chơi lan, cần phải cảnh giác với những cây lai tạo công nghiệp. Cây lan đột biến tự nhiên chỉ có thể nhận diện được khi cây ra hoa, cộng với vài yếu tố và kinh nghiệm thực tế như mùa ra hoa, màu sắc, mùi hương, hình dáng… Nói chung chỉ có dân trong nghề mới có thể nhận biết được”.

Với người chơi lan sành sỏi, mùi hương của lan công nghiệp và lan rừng có nhiều điểm khác nhau. Hơn nữa hoa của cây hoa công nghiệp nở lệch với lan rừng một vài tháng. Anh Nguyễn Văn Ki (Hội Sinh vật cảnh Hà Đông) cho hay: “Tôi lấy vị dụ cây trầm trắng, nếu là cây công nghiệp sẽ ra hoa vào tháng 2, 3 còn là hàng rừng thì sẽ ra hoa từ tháng 4 đến tháng 7. Bên cạnh đó còn phải căn cứ vào mùi hương của hoa để nhận diện cho chính xác, nếu là cây công nghiệp thì hương hoa sẽ làm người ngửi hình dung đến một loại mỹ phẩm nào đó, một mùi hương quen quen. Nhưng nếu là cây rừng tự nhiên thì mùi hương sẽ rất đặc biệt, không thể phân biệt được là mùi gì. Đồng thời xem khuôn bông, cánh hoa có nở căng không, hình dạng lá, lưỡi để phân biệt. Nhưng chủ yếu vẫn là căn cứ vào thời gian nở hoa, mùi hương hoa để nhận diện lan đột biến”.

Những cuộc giao dịch thế này giờ không còn là hiếm trong giới chơi lan

Anh Ki cũng là một trong những người chơi lan đột biến có “số má” ở khu vực quận Hà Đông, bởi anh sở hữu khá nhiều cây lan đặc biệt quý hiếm. Vườn của anh chỉ khoảng 50 m2 nhưng được thiết kế vô cùng đặc biệt. Phía trên giàn treo là lưới chống nắng, dưới là các tấm nhựa chống mưa. Để chống chọi với thời tiết nắng nóng anh còn lắp quạt điều hòa, phun sương. Vườn lan của anh Ki có giá trị đến vài tỉ đồng, chính vì thế phải thiết kế sao cho phù hợp nhất, thuận với thiên nhiên nhất. Đặc biệt phải điều tiết được ánh sáng, gió và nước mưa vì cây lan rất dễ bị nấm bệnh do thời tiết. Anh Ki tự hào khoe với chúng tôi một đoạn thân già của cây lan đặc biệt, chỉ với 4 mắt ngủ, anh nói: “Nói chú không tin chứ, chỉ có 1 khúc thân già này mà tôi đã phải bỏ ra 300 triệu đồng để mua về đó. Đây là bông phi điệp đột biến, có tên là Phi điểu lan, một dòng lan đột biến rất quý hiếm. Nó không chỉ đẹp mà còn có hương thơm rất đặc biệt. Chính vì thế nó được rất nhiều dân chơi săn lùng, giá của dòng này không tính bằng cây nữa mà đo bằng centimet để tính tiền, loại này mỗi centimet lên tới cả chục triệu”.

Những gì anh Ki đang sở hữu chưa thấm vào đâu so với một số dân chơi ở Việt Nam. Ở Hà Nội có những vườn lan vài chục mét vuông nhưng có giá trị cả trăm tỉ đồng. Tuy nhiên, để sở hữu những bông hoa lan đặc biệt không chỉ có tiền mà người chơi phải có duyên. Mỗi bông phong lan đẹp đều mang tên của chủ nhân của nó (người đầu tiên tìm ra) ví dụ như bông phi điệp 5 cánh trắng Hiển Oanh. Bông hoa này gắn với tên của ông Oanh ( Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Hoà Bình). Hay bông phi điệp trắng Quân, gắn tên của ông Quân (Chủ tịch Hội địa lan Hà Đông). Tương tự như các bông trắng Thự Hà, 5 cánh trắng Bùi Việt, 5 cánh trắng Dương Kim Liên, Hồng Xoà, 5 cánh trắng Phú Thọ…

Những cuộc giao dịch tiền tỉ

Có lẽ vì giá trị của những cây lan đột biến quá lớn nên trong giới chơi đã xảy ra không ít những thị phi. Nhiều người cho rằng trong giới đã tạo ra những liên minh, hội, nhóm để từ đó ép giá, lăng xê cho những bông hoa vừa được tìm thấy. Mới đây, trong giới không còn lạ lẫm gì với cuộc giao dịch lan tiền tỉ. chủ nhân của cây lan đặc biệt có tên “Bướm đại ngàn” đã quay clip phát trực tiếp cuộc giao dịch, chuyển giao cây cho chủ khác. Số tiền để sở hữu một cây lan “Bướm đại ngàn” lên tới 1,1 tỉ đồng. Đặc biệt cây lan này chỉ có độ dài khoảng 20 cm. Bên cạnh những bình luận suýt xoa nể phục về độ chịu chơi thì cũng có không ít người cho rằng đó chỉ là một hình thức “làm hàng”, đánh bóng thương hiệu với mục đích bán cây giống sau này.

Ông Hiển Oanh người được lấy tên cho bông phi điệp 5 cánh trắng Hiển Oanh

Khoảng đầu tháng 6 - 2018, một cuộc giao dịch tiền tỷ cũng khiến giới chơi lan phải bàng hoàng. Đó là cuộc giao dịch giò lan có tên “5 cánh trắng Trường Sa” lên tới 1,2 tỉ đồng. Những tưởng cuộc giao dịch đó là đã đỉnh điểm của độ nóng trong giới chơi lan thì vừa qua những người yêu hoa Đà Nẵng đã mua một giò lan 5 cánh trắng với giá 6,8 tỉ đồng. Đây được nhận định là giò lan “độc” nhất Việt Nam hiện nay. Đây là giò lan được anh Võ Văn Tuyên (ngụ tại La Gi, tỉnh Ninh Thuận) sưu tầm từ Đăk Glei (Kon Tum) từ 2 năm trước. Sau khi mua về giò lan này nở lại hoa, nhiều người đã phải trầm trồ vì độ đẹp của nó.

Có thể thấy, chơi lan là thú chơi dễ “nghiện” bậc nhất quả không sai. Bởi với mỗi người chơi, sở hữu bao nhiêu cũng là chưa đủ, bộ sưu tập không chỉ là số lượng mà phải là độ độc đáo, quý hiếm của cây. Chính vì nhu cầu này mà đã xuất hiện không ít những con buôn hoặc những nhà vườn mua hàng quý hiếm để nhân giống sau đó xuất ra thị trường. Chính vì thế, chỉ trong khoảng một năm nay, rất nhiều người đầu tư vào lan, đặc biệt là những dòng lan đột biến. Có những người bỏ ra cả chục tỉ đồng để mua cây về nhân giống, sau đó bung ra thị trường. Tuy nhiên, trên thị trường cũng không ít người phải nhận trái đắng vì lan. Đơn giản vì thị trường mua bán lan chủ yếu trên mạng xã hội, giao dịch với nhau chủ yếu bằng uy tín. Nhiều kể xấu đã lợi dụng đưa những cây không phải đột biến lên bán. Họ đăng bán cũng không quên bảo đảm là sai đền cây gấp đôi, thậm chí thích thì viết giấy mua bán. Nói về vấn đề này, anh Trần Cường (Cao Phong, Hòa Bình) cho rằng: “Việc mua bán đúng là chỉ dựa trên uy tín chứ không có gì để bảo đảm. Mặc dù có giấy viết tay mua bán cây, với những điều khoản khắt khe nhưng khi nở hoa lại không như vậy thì cũng khó lòng mà giải quyết được. Vì cây lan này mang ra pháp luật có ai định giá được nó bao nhiêu tiền đâu. Thực tế đã có rất nhiều người bỏ ra tiền tỉ để mua cây nhưng khi cho hoa lại không đúng. Nếu không giải quyết được bằng tình cảm thì rất dễ xảy ra mâu thuẫn”. Thế mới biết cuộc chơi nào cũng lắm công phu.