Trong báo cáo mới cập nhật, SSI Research nhận định sản lượng tiêu thụ xi măng trong quý 2 có thể vẫn thấp, theo đó lợi nhuận có thể tiếp tục kém khả quan. Nhà đầu tư có thể chờ đợi thêm đến khi hoạt động xây dựng tích cực hơn hoặc giá cổ phiếu giảm về vùng hợp lý hơn.
Quý 1/2023 ghi nhận lỗ ròng do sản lượng tiêu thụ yếu và giá than cao
Trong Q1/2023, CTCP Xi Măng Vicem Hà Tiên (HT1) công bố doanh thu thuần đạt 1,7 nghìn tỷ đồng (-14% so với cùng kỳ) và lỗ ròng -86 tỷ đồng (so với lợi nhuận ròng 25 tỷ đồng trong Q1/2022).
Sản lượng tiêu thụ xi măng trong Q1/2023 ước đạt 1,2 triệu tấn (-20% so với cùng kỳ) với giá bán trung bình tăng 6% so với cùng kỳ đạt khoảng 1,3 triệu đồng trong bối cảnh nhu cầu yếu do hoạt động xây dựng kém tích cực. Theo ban lãnh đạo, mức tiêu thụ xi măng tại thị trường phía Nam đã giảm đáng kể 25% so với cùng kỳ trong Q1/2023.
Tỷ suất lợi nhuận gộp giảm từ 8,4% trong Q1/2022 xuống 4,5% trong Q1/2023 do sản lượng tiêu thụ giảm và lượng than tồn kho ở mức cao.
Sản lượng tiêu thụ yếu dẫn đến chi phí khấu hao/tấn tăng 30% so với cùng kỳ (chiếm 10% chi phí sản xuất). Mức than tồn kho là 4,6 triệu đồng/tấn trong Q1/2023 (+30% so với cùng kỳ) và chiếm 56% chi phí sản xuất.
SSI Research nhận định khi nhu cầu tiêu thụ yếu, các nhà sản xuất xi măng có xu hướng tăng chiết khấu cho các nhà phân phối. Trong Q1/2023, tỷ lệ chi phí trên doanh thu đạt 2,8%, tăng từ 2,2% trong Q1/2022 và 1,8% trong Q4/2022. Tỷ lệ chi phí lãi vay trên doanh thu tăng từ 0,8% trong Q1/2022 lên 2,1% trong Q1/2023 do lãi suất các khoản vay tăng trong Q1/2023 và giá trị vay ngắn hạn của HT1 tăng 32% so với cùng kỳ - tương ứng với khoản trả trước cho nhà cung cấp than trong Q1/2023.
Do đó, kết quả kinh doanh của HT1 trong Q1/2023 ghi nhận mức thấp nhất từ trước đến nay với khoản lỗ ròng 86 tỷ đồng, thấp hơn so với ước tính của SSI.
Mức tiêu thụ xi măng yếu ở cả kênh nội địa và xuất khẩu
SSI cho rằng nhu cầu trong nước giảm do ngành bất động sản suy yếu (kể từ Q2/2022). Mức tiêu thụ xi măng trong nước Q1/2023 ước tính giảm 15% so với cùng kỳ. Đồng thời, giá trị xuất khẩu xi măng giảm 26% so với cùng kỳ. Xuất khẩu xi măng sang Trung Quốc (chiếm 51% giá trị xuất khẩu xi măng trong Q1/2022) giảm 95% so với cùng kỳ.
Trong năm 2023, Hiệp hội Xi măng Trung Quốc ước tính nhu cầu xi măng sẽ đi ngang hoặc giảm nhẹ do nhu cầu trên thị trường bất động sản chậm lại. Tỷ lệ huy động sản xuất clinker của Trung Quốc là 65% trong năm 2022 (giảm từ 75% trong năm 2021). Tình trạng dư cung sẽ làm tăng thêm sự cạnh tranh tại thị trường nội địa.
HT1 kỳ vọng nhu cầu xi măng trong nước sẽ phục hồi từ nửa cuối năm 2023. Ngoài ra, HT1 đang cung cấp xi măng cho các dự án Sân bay Long Thành, nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, các dự án đường cao tốc miền Trung và miền Nam. SSI giả định mức tiêu thụ xi măng của HT1 sẽ giảm 10% so với cùng kỳ trong năm 2023.
Việc giá than điều chỉnh trong năm 2023 sẽ giúp lợi nhuận xi măng phục hồi
Giá than toàn cầu đã giảm 40% so với đầu năm trong tháng 4/2023. Giá than điều chỉnh do thời tiết ở châu Âu ấm hơn, kéo theo sự sụt giảm của giá khí đốt và giảm sự phụ thuộc vào than; và dự báo sản lượng than của Trung Quốc và Ấn Độ lần lượt là 4,9 tỷ tấn (+9% so với cùng kỳ) và 950.000 tấn (+13% so với cùng kỳ).
Sản lượng sản xuất than của Trung Quốc đã tăng 6% so với cùng kỳ trong Q1/2023. Theo HT1, giá than đầu vào dự kiến khoảng 4 triệu đồng/tấn trong Q2/2023 (-13% so với 2022). Điều này sẽ giúp cải thiện tỷ suất lợi nhuận gộp trong năm 2023.
Tại ĐHCĐ được tổ chức gần đây, kế hoạch doanh thu thuần và lợi nhuận trước thuế năm 2023 được đặt lần lượt là 9 nghìn tỷ đồng (+1% so với cùng kỳ) và 345 tỷ đồng (+6% so với cùng kỳ). Kế hoạch được dựa trên sản lượng tiêu thụ xi măng dự kiến đạt 6,7 triệu tấn (+1% so với cùng kỳ) và sản lượng tiêu thụ clinker là 530 nghìn tấn (+8% so với cùng kỳ). HT1 dự kiến sẽ trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 4% trên mệnh giá cho phân bổ lợi nhuận cho năm 2022, tương đương với tỷ suất cổ tức là 2,9%.
SSI ước tính doanh thu thuần và lợi nhuận ròng năm 2023 của HT1 lần lượt đạt 8 nghìn tỷ đồng (-10% so với cùng kỳ) và 297 tỷ đồng (+13% so với cùng kỳ). SSI kỳ vọng sản lượng tiêu thụ xi măng và giá bán trung bình sẽ giảm lần lượt -10% so với cùng kỳ (từ -3% so với cùng kỳ theo ước tính trước đó) và -1% so với cùng kỳ do ngành xây dựng yếu hơn. SSI giả định giá than sẽ giảm 11% so với cùng kỳ trong năm 2023, tỷ suất lợi nhuận gộp dự kiến sẽ tăng lên 12% trong năm 2023 so với 10% trong năm 2022. Do mức tiêu thụ xi măng yếu, SSI ước tính tỷ lệ chi phí trên doanh thu sẽ tăng lên 2,8% trong năm 2023 từ 2% trong năm 2022.
HT1 giao dịch với P/E dự phóng là 17,7x cho năm 2023, nằm trong dải P/E từ 7x-23x. SSI áp dụng P/E mục tiêu là 13x và EV/EBITDA là 6x, theo đó đưa ra giá mục tiêu 1 năm mới là 12.000 đồng/cổ phiếu (từ 13.400 đồng/cổ phiếu) và duy trì khuyến nghị TRUNG LẬP.
Về quan điểm đầu tư ngắn hạn, SSI cho rằng từ Q2/2023, giá than đầu vào của HT1 dự kiến sẽ giảm. Tuy nhiên, sản lượng tiêu thụ xi măng trong quý 2 có thể vẫn thấp, theo đó lợi nhuận có thể tiếp tục kém khả quan. Do đó, SSI khuyến nghị nhà đầu tư có thể chờ đợi thêm đến khi hoạt động xây dựng tích cực hơn hoặc giá cổ phiếu giảm về vùng hợp lý hơn.
Trung Anh