Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng và tài sản di chuyển, với mục tiêu ngăn chặn gian lận, đảm bảo tính minh bạch và đồng bộ với các quy định quản lý hiện hành.
Theo Bộ Công Thương, trong thời gian qua, lượng ô tô nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại, đặc biệt dưới dạng quà biếu, quà tặng, có xu hướng gia tăng. Đây là nhóm hàng hóa tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để né tránh các điều kiện kinh doanh được quy định tại Nghị định số 116/2017/NĐ-CP, từ đó biến tướng thành hình thức kinh doanh trá hình, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước và tạo sự bất bình đẳng với các doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ điều kiện nhập khẩu.
Theo dự thảo, ô tô nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại phải thuộc chủng loại, nhãn hiệu, hãng sản xuất được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô theo quy định tại Nghị định số 116/2017/NĐ-CP ngày 17 tháng 10 năm 2017 của Chính phủ quy định điều kiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ bảo hành, bảo dưỡng ô tô.
Ô tô nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại phải nhập khẩu qua đầu mối là doanh nghiệp được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô theo quy định tại Nghị định số 116/2017/NĐ-CP. Tổ chức, cá nhân nhập khẩu ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển ủy thác doanh nghiệp được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô theo quy định tại Nghị định số 116/2017/NĐ-CP thực hiện việc nhập khẩu.
Trường hợp nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng thì tuân thủ theo quy định pháp luật về quản lý ngoại thương.
Bộ Công Thương cho biết, biện pháp quản lý này phát huy tác dụng hạn chế nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô đã qua sử dụng để đảm bảo an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông. Ô tô nhập khẩu, tạm nhập khẩu (không phân biệt mục đích thương mại hay phi thương mại) cần được bảo hành, bảo dưỡng đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất tại cơ sở bảo hành, bảo dưỡng trên lãnh thổ Việt Nam, đáp ứng các quy định về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của Việt Nam. Ngoài ra, việc tổ chức, cá nhân nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà tặng, quà biếu, tài sản di chuyển thông qua ủy quyền cho doanh nghiệp đã được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô theo Nghị định số 116/2017/NĐ-CP sẽ được thực hiện nhanh chóng, minh bạch do các doanh nghiệp được cấp Giấy phép đã quen với trình tự, thủ tục nhập khẩu, tạm nhập khẩu.
Để đảm bảo hiệu quả quản lý, tính đồng bộ về chính sách mặt hàng xe ô tô giữa biện pháp quản lý nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô, Bộ Công Thương đề xuất áp dụng các quy định về việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô không nhằm mục đích thương mại tương tự như quy định tại Nghị định số 116/2017/NĐ-CP. Đồng thời, Bộ Công Thương đề nghị việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô theo diện quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển chỉ được thực hiện thông qua các thương nhân được cấp Giấy phép nhập khẩu ô tô theo Nghị định số 116/2017/NĐ-CP. Ô tô tạm nhập khẩu theo hình thức tài sản di chuyển thực hiện theo quy định pháp luật về quản lý ngoại thương.
Để đảm bảo hiệu quả quản lý, tính đồng bộ về chính sách mặt hàng xe ô tô cũng như để đảm bảo thúc đẩy phát triển ngành sản xuất ô tô trong nước, việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà tặng, quà biếu, tài sản di chuyển được thực hiện thông qua các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô đã được cấp giấy phép nhập khẩu theo quy định tại Nghị định số 116/2017/NĐ-CP. Do vậy việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu xe ô tô theo hình thức quà tặng, quà biếu, tài sản di chuyển không thực hiện phân cấp, phân quyền.
Ngoài các giấy tờ theo quy định của Luật Hải quan, hồ sơ nhập khẩu ô tô không nhằm mục đích thương mại sẽ phải bổ sung tài liệu chứng minh hình thức nhập khẩu là quà biếu, quà tặng hoặc tài sản di chuyển, cùng văn bản ủy thác cho doanh nghiệp nhập khẩu được cấp phép.
Bộ Công Thương cho biết, quy định các tài liệu như trên để phục vụ cơ quan hải quan trong quá trình thông quan xác định được mục đích nhập khẩu, tạm nhập khẩu của ô tô cũng như doanh nghiệp được quyền nhập khẩu; vừa không hạn chế quyền nhập khẩu, số lượng nhập khẩu của doanh nghiệp, vừa góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực trong công tác quản lý nhà nước, thống kê lượng xe ô tô nhập khẩu phi thương mại.
Trung Anh