Các siêu thị lớn tiếp tục thống trị lĩnh vực tạp hóa, nhưng trong bối cảnh sự gia tăng các cửa hàng quy mô nhỏ đang làm khó các “ông lớn” này. Giới chuyên gia, cho rằng các siêu thị quy mô lớn hơn cần suy nghĩ lại về hoạt động kinh doanh để tập trung vào thu hút nhiều người tiêu dùng hơn.
Các cửa hàng bán lẻ quy mô nhỏ hoặc cửa hàng có diện tích dưới 500 mét vuông đang giành chiến thắng ở Đông Nam Á khi chiếm được thị trường trị giá 40 tỷ USD. Điều này là do vị trí thuận tiện và dễ dàng tiếp cận của họ, đặc biệt đối với các thị trường như Indonesia và Malaysia, nơi có khoảng cách lớn và mật độ giao thông đông đúc.
Tại Hội nghị thượng đỉnh bán lẻ châu Á tổ chức tại Singapore mới đây, Giám đốc điều hành của Boston Consulting Group (BCG), ông Jason Moy, cho biết: “Các dịch vụ ở chợ tại nhiều quốc gia Đông Nam Á vẫn còn khá mạnh. Bởi có rất nhiều giao dịch mua hàng mà người tiêu dùng thực hiện tại cửa hàng tạp hoá được thúc đẩy bởi các giao dịch mua hàng bổ sung hoặc mua sắm nhỏ”.
Theo ông Jason Moy, các cửa hàng tạp hóa có quy mô nhỏ và tiện lợi là một lựa chọn thay thế khả thi hơn nhiều, trong khi mức giá được các mô hình này đưa ra cũng rất cạnh tranh.
Các mô hình siêu thị mini hiện đang phát triển với tốc độ nhanh, đây là mô hình mà theo chuyên gia Julian Cua, đối tác của BCG, cho rằng “đang đưa ra một định vị rất gần và rẻ cho thị trường”.
Bối cảnh siêu thị mini tăng tốc, các 'ông lớn' bán lẻ có nên suy nghĩ lại chiến lược tăng trưởng của mình. Ảnh: Aleksandar Pasaric
Thị phần của siêu thị mini tăng nhanh tại Đông Nam Á
Theo Euromonitor International và BCG Analysis, tại Indonesia, thị phần của thương mại hiện đại trong bán lẻ tạp hóa của các cửa hàng quy mô nhỏ, bao gồm siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi, đã tăng lên 73% vào năm 2022, đạt 16,6 tỷ USD, tăng từ mức 47% vào năm 2013.
Lĩnh vực này cũng thống trị ngành bán lẻ ở Thái Lan, dẫn đầu là 7-Eleven, Lotus's và CJ Express, tăng lên 58% để đạt 14,3 tỷ USD vào năm 2022 từ mức 47% vào năm 2013.
Các cửa hàng quy mô nhỏ của Malaysia do 99 Speedmart dẫn đầu chiếm 46% thương mại hiện đại ở mức 3,1 tỷ USD vào năm 2022, từ mức chỉ 20% vào năm 2013. Tại Việt Nam, thị phần của ngành này đã tăng lên 25% ở mức 1,6 tỷ USD, từ mức chỉ 2% vào năm 2013.
Trong khi tại Philippines, tỷ lệ cửa hàng quy mô nhỏ vẫn ở mức thấp, ở mức 9%, đạt 1,5 tỷ USD vào năm 2022 từ mức 5% vào năm 2013, trong đó Dali và Savemore nằm trong số những thương hiệu dẫn đầu.
Chuyên gia Julian Cua, cho biết sự tăng trưởng của các cửa hàng quy mô nhỏ được thúc đẩy bởi sự gia tăng của những thành viên mới hơn trong lĩnh vực bán lẻ. Và khi họ bắt đầu chú ý, họ điều chỉnh lại đề xuất giá trị của mình và cải thiện các dịch vụ của cửa hàng tiện lợi hoặc tung ra các sản phẩm có định dạng nhỏ.
Không chỉ vậy, các cửa hàng truyền thống cũng vẫn phù hợp khi họ áp dụng số hóa để tiết kiệm chi phí và hiệu quả hơn trong việc cung cấp dịch vụ của mình. Trong khi họ đang có lợi thế về địa lý, giá cả phải chăng nên các cửa hàng quy mô nhỏ này dễ dàng thu hút người tiêu dùng.
Siêu thị và đại siêu thị cần suy nghĩ lại hoạt động kinh doanh
Mặc dù sự gia tăng của các cửa hàng quy mô nhỏ không phải là mối đe dọa hiện hữu khiến siêu thị biến mất, ông Julian Cua, cho rằng các doanh nghiệp nên suy nghĩ lại về hình thức hoạt động của mình vì người tiêu dùng đang chuyển sang siêu thị mini (chợ nhỏ) để mua sắm.
Lấy dẫn chứng tại Philippines, khi có tới 15% người tiêu dùng nước này độc quyền mua hàng tạp hóa tại các siêu thị nhỏ, ông Cua, cho biết: “Điều đó có nghĩa là có một số hành vi ăn thịt đồng loại đang diễn ra trái với nghĩa vụ của sứ mệnh mua sắm mà họ thường đến siêu thị”.
Trong khi đó, chuyên gia Jason Moy, cho biết đã qua rồi cái thời áp dụng các chiến lược quy mô cửa hàng và định hướng giao dịch cho những người chơi lớn hoặc nghĩ rằng việc mở thêm cửa hàng sẽ giúp giảm giá và trở nên cạnh tranh vì các định dạng nhỏ đã giải quyết được không gian đó trong lĩnh vực này.
“Thay vào đó, các ông lớn nên tập trung vào mật độ người tiêu dùng và tập trung vào việc xác định các dịp khách hàng mới”, ông Moy nhấn mạnh, đồng thời cho biết thêm, rằng các “ông lớn” phải tận dụng mạng lưới quan hệ đối tác của mình. Làm như vậy sẽ giúp giảm chi phí thông qua quy mô trong một khu vực.
Theo ông Jason Moy “cuối cùng, chìa khóa đằng sau tất cả những điều này là mật độ dữ liệu, bởi tầm quan trọng của việc thu thập càng nhiều thông tin không chỉ khi người tiêu dùng ghé thăm cửa hàng mà còn khi họ tương tác với các đối tác hoặc nhà bán lẻ khác. Bằng cách đó, doanh nghiệp có thể tích lũy được sự hiểu biết toàn diện về hành vi và sở thích của người tiêu dùng.
Trong một báo cáo mới đây, tổ chức tư vấn quản trị toàn cầu McKinsey, cho rằng các cửa hàng tạp hóa hiện đại, chẳng hạn như siêu thị và đại siêu thị cũng có thể hợp tác với các cửa hàng truyền thống để giải quyết nhu cầu về khoảng cách gần vì thị trường của họ hiện nay phần lớn đã bão hòa và không còn nhiều địa điểm có lợi nhuận trong việc thu hút lưu lượng khách hàng.
Đổi lại, các “ông lớn” có thể hỗ trợ các cửa hàng truyền thống bằng cách thúc đẩy hiện đại hóa và số hóa một số hoạt động của mình, báo cáo của McKinsey thông tin.
Minh Đức