Sớm ban hành văn bản hướng dẫn cơ chế gói 120 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội

Phó Thống đốc NHNN cho biết, hiện nay NHNN đang xin ý kiến bộ ngành, dự kiến trong 1-2 ngày tới sẽ có văn bản chính thức nhằm thống nhất cơ chế cho vay gói 120 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội để các ngân hàng triển khai.

Tín dụng tăng thấp nhất 3 năm do nhu cầu vốn hạn chế

Tại buổi họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý I/2023 diễn ra chiều 31/3, Phó Thống đốc thường trực Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đào Minh Tú cho biết:  Tính đến ngày 28/3, tín dụng toàn nền kinh tế mới tăng 2,06% so với cuối năm 2022 và tăng 11,17% so với cùng kỳ năm 2022.

“Mức tăng trưởng tín dụng thấp ghi nhận quý I/2023 có nhiều nguyên nhân tác động cả chủ quan và khách quan. Trong quý I/2023, các biến động của thị trường trong nước và thế giới đã tác động không nhỏ tới doanh nghiệp, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn dẫn tới nhu cầu vốn tín dụng của một số doanh nghiệp, lĩnh vực chững lại. Bên cạnh đó cũng có yếu tố khách quan vì đây là giai đoạn đầu năm nên một số dự án, hoạt động đầu tư bị gián đoạn bởi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết.

Theo lãnh đạo NHNN, thông thường tăng trưởng tín dụng đầu năm đều thấp hơn so với các quý khác, nhưng mức tăng trưởng không đạt kỳ vọng trong 3 tháng đầu năm cũng là yếu tố để đánh giá những khó khăn của các doanh nghiệp, lĩnh vực kinh tế hiện nay. “Tăng trưởng tín dụng hiện tại không bị ảnh hưởng bởi room tín dụng mà chủ yếu đến từ nhu cầu vốn của các doanh nghiệp”, ông Đào Minh Tú khẳng định.

Ngoài ra cũng có ý kiến cho rằng: Những năm trước, tín dụng bất động sản tăng mạnh, chiếm hơn 20% tổng dư nợ của các NHTM song năm nay, thị trường khó khăn khiến tín dụng bất động sản tăng chậm lại, dù vẫn tăng cao hơn tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế.

Còn theo một số chuyên gia kinh tế, sự suy giảm chất lượng tài sản trong năm 2022 và các rủi ro nợ xấu do thay đổi môi trường lãi suất sẽ khiến các NHTM cẩn trọng hơn trong việc gia tăng tỷ trọng cho các phân ngành/doanh nghiệp có rủi ro cao, trong đó có bất động sản.

Mức tăng trưởng tín dụng kể trên đồng nghĩa với việc các ngân hàng đã giải ngân cho vay ròng hơn 245.600 tỷ đồng trong 3 tháng gần nhất, tương đương bình quân gần 81.900 tỷ đồng/tháng. Tuy nhiên, nếu so với quý I/2022, mức tăng trưởng tín dụng trong quý đầu năm nay đã giảm hơn một nửa.

Đáng chú ý, mức tăng trưởng tín dụng thấp kể trên diễn ra trong bối cảnh NHNN đã phân bổ hạn mức tăng trưởng tín dụng mới cho các NHTM, các ngân hàng cũng cho biết các hoạt động cho vay đã trở lại bình thường. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng thực tế vẫn thấp hơn kỳ vọng, cho thấy nhu cầu vốn của nền kinh tế trong quý I/2023 không quá cao.

Đánh giá về những biến động trên thị trường tiền tệ thế giới, Phó Thống đốc cho biết: Xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ của Mỹ và các nền kinh tế lớn tiếp tục tác động đến chính sách tiền tệ Việt Nam quý I/2023. Bên cạnh đó, những khó khăn của các nền kinh tế có quan hệ thương mại lớn với Việt Nam, một số ngân hàng của Mỹ phá sản… cũng ảnh hưởng không nhỏ tới chính sách điều hành vĩ mô. Dưới các tác động này, NHNN vẫn duy trì quan điểm điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, tập trung kiểm soát lạm phát, tỷ giá.

Về lãi suất, định hướng từ đầu năm của NHNN là khuyến khích các NHTM tiết giảm chi phí để có nguồn lực giảm lãi suất cho vay hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Trong quý I/2023, các NHTM đã tích cực giảm lãi suất đối với cả tiền gửi và tiền vay.

Trước đó, dựa trên cơ sở mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2023 khoảng 6,5% và lạm phát 4,5% mà Quốc hội, Chính phủ đặt ra, NHNN đã định hướng tăng trưởng tín dụng năm nay khoảng 14 - 15%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế.

Trong tháng 2/2023, cơ quan quản lý tiền tệ đã phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng và tiếp tục chỉ đạo hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng nền kinh tế, đảm bảo hoạt động tín dụng an toàn, hiệu quả. Đồng thời, tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Sớm ban hành văn bản hướng dẫn cơ chế cho vay gói 120 nghìn tỷ đồng

Thông tin tại buổi họp báo, về gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội, Phó Thống đốc cho biết, hiện nay NHNN đang xin ý kiến bộ ngành, dự kiến trong 1-2 ngày tới sẽ có văn bản chính thức nhằm thống nhất cơ chế cho vay để các ngân hàng triển khai. “Đáng lẽ nếu kịp thời từ ngày hôm nay sẽ được ký văn bản và thực hiện từ ngày 1/4”, ông Tú cho hay.

Phó Thống đốc NHNN cũng thông tin thêm, cơ chế cho vay cũng rất thông thoáng, giống như các khoản cho vay hiện hành và có các biện pháp ngăn chặn trục lợi. Bên cạnh đó, mỗi người chỉ được vay 1 lần cho nhà ở xã hội nhằm đảm bảo sự công bằng. Tuy nhiên, có 3 đối tượng được vay vốn là vay mua nhà ở công nhân, nhà ở xã hội và xây lại nhà ở cũ. 

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng vụ tín dụng các ngành kinh tế, NHNN cho biết, thời gian qua NHNN đã tổ chức nhiều cuộc họp để xây dựng nội dung gói 120 nghìn tỷ, đối tượng là khách hàng mua nhà và chủ đầu tư dự án thuộc danh mục Bộ Xây dựng quy định.

Theo đó khách hàng phải đáp ứng điều kiện theo quy định của Bộ Xây dựng và điều kiện vay vốn theo quy định của NHTM. Thời gian triển khai sẽ kết thúc khi doanh số đạt 120 nghìn tỷ, lãi suất cho vay trong thời gian hỗ trợ giảm từ 1,5-2% so với lãi suất thông thường.

Bà Giang cho biết, dự kiến mức lãi suất đến 30/6/2023, cho chủ đầu tư là 8,7% và người mua nhà là 8,2%/năm. Định kỳ mỗi tháng 1 lần NHNN sẽ công bố mức lãi suất cho vay. Thời gian áp dụng lãi suất, đối với người mua nhà áp dụng trong thời gian 3 năm, còn chủ đầu tư là 5 năm.

"Với mức giảm này tăng khả năng tiếp cận vốn của người dân, đồng thời là giải pháp gián tiếp cải thiện mất cân đối cung cầu nhà ở xã hội", bà Giang nhấn mạnh.

Bên cạnh gói tín dụng 120 nghìn tỷ, trong thời gian qua, NHNN đã ban hành nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn. Cụ thể, ngày 15/3/2023, trên cơ sở bám sát diễn biến thực tế và tiếp tục thực hiện chủ trương của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và người dân, NHNN quyết định điều chỉnh một số mức lãi suất điều hành.

Đồng thời, NHNN đã làm việc với các NHTM, khuyến khích các NHTM tiết giảm chi phí, tiếp tục giảm lãi suất tiền gửi để có điều kiện giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế phục hồi sản xuất kinh doanh. Theo đó, các NHTM đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi từ 0,2-0,5%/năm đối với các kỳ hạn 6 đến 12 tháng kể từ ngày 6/3/2023. Trên cơ sở đó, NHTM có điều kiện để điều chỉnh giảm lãi suất cho vay hỗ trợ khách hàng giảm chi phí tài chính.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ chính sách tiền tệ cho biết, thời gian qua các NHTM, hiện nay có 24 ngân hàng thương mại đã triển khai giảm lãi suất cho vay, còn việc giảm lãi suất huy động thì diễn ra hầu hết ở các ngân hàng. “Trong thời gian tới khi điều kiện kinh tế chín muồi, NHNN sẽ tham mưu tiếp tục giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế”, ông Quang cho hay.

Hồng Quang