Sữa giả, thuốc giả: Kẻ giết người trong bóng tối, gặm mòn giống nòi

Sữa giả, thuốc giả không chỉ tước đoạt cơ hội sống của người bệnh trong hiện tại, mà còn là mối đe dọa âm thầm, lâu dài đến sức khỏe của cả một thế hệ hủy hoại thể chất, trí tuệ và sự phát triển bền vững của giống nòi.

Chiều 2/7, tại trụ sở phường Đống Đa (Hà Nội), Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội thuộc đơn vị bầu cử số 1 đã có buổi tiếp xúc cử tri đại diện 11 phường của TP Hà Nội sau Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV.

Tại buổi tiếp xúc, Tổng Bí thư bày tỏ sự xót xa sâu sắc trước thực trạng sữa giả, thuốc giả đang len lỏi vào đời sống người dân đặc biệt là những nhóm dễ tổn thương nhất. “Các cháu nhỏ đang rất cần sữa để phát triển thì lại uống phải sữa giả. Các cụ già cần thuốc, cần sữa để chống chọi bệnh tật thì lại dùng phải hàng giả không những không có tác dụng mà còn nguy hiểm hơn”, Tổng Bí thư nói, nhấn mạnh: “Đây là loại tội phạm vô cùng độc ác, phải tuyên chiến, phải chấm dứt ngay những chuyện như vậy.”

Dưới góc nhìn chuyên môn, nhiều bác sĩ và chuyên gia y tế cũng cảnh báo: sữa giả, thuốc giả không chỉ là hàng kém chất lượng, mà là những “bẫy độc” thực sự. Chúng không chỉ tước đoạt cơ hội sống của người bệnh, mà còn âm thầm gây tổn hại lâu dài đến giống nòi từ thể chất, trí tuệ đến khả năng sinh sản và đang hằng ngày gieo rắc hiểm họa cho xã hội bằng sự im lặng chết người.

Người bệnh mất cơ hội sống và đôi khi, cả quyền được chữa lành

"Uống thuốc giả chẳng khác nào đánh cược mạng sống của mình với kẻ buôn tử thần", ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam cảnh báo khi trao đổi với phóng viên. Theo ông, mối nguy lớn nhất của thuốc giả không chỉ nằm ở việc không có tác dụng điều trị, mà còn ở khả năng che giấu triệu chứng thật, khiến bác sĩ chẩn đoán sai hướng, bệnh tình âm thầm tiến triển và dẫn tới những biến chứng nghiêm trọng.

Trong các bệnh lý mạn tính như tim mạch, tiểu đường, xương khớp vốn cần theo dõi điều trị chặt chẽ việc sử dụng thuốc giả có thể đẩy người bệnh vào thế không còn đường lui. Ví dụ, một bệnh nhân suy tim hay tăng huyết áp nếu dùng thuốc không chứa hoạt chất thật sự sẽ có nguy cơ đối mặt với đột quỵ, phù phổi cấp hoặc tử vong bất ngờ.

Nguy hiểm ở chỗ, người bệnh vẫn nghĩ mình đang điều trị nghiêm túc, vẫn tuân thủ “đơn thuốc”, nhưng thực chất chỉ đang nuôi dưỡng ảo tưởng. Trong khi đó, bệnh âm thầm tiến triển, tổn thương mô, cơ, khớp tích tụ theo thời gian. “Đến khi quay lại bệnh viện, nhiều trường hợp đã ở giai đoạn muộn, không thể cứu vãn”, BS Mạnh nói.

Chưa dừng lại ở đó, nhiều loại thuốc giả được pha trộn một cách thủ công bằng thảo dược rác, bột màu công nghiệp, hoặc thậm chí kim loại nặng như chì, thủy ngân những chất độc từng bị loại bỏ từ hàng thập kỷ trong ngành dược chính thống. Khi tích tụ lâu dài trong cơ thể, chúng không chỉ phá hủy gan, thận, mà còn gây rối loạn tiêu hóa, tổn thương thần kinh, mạch máu và suy giảm hệ miễn dịch một cách âm thầm nhưng bền bỉ.

Sự nguy hiểm của thuốc giả nằm ở chỗ: nó không gây sốc ngay lập tức, không có dấu hiệu nhận biết rõ ràng nhưng hậu quả là cái chết kéo dài, lặng lẽ, với những tổn thương không thể phục hồi. Người bệnh không chỉ mất cơ hội được chữa khỏi, mà còn bị tước đi quyền được sống đúng nghĩa.

Kẻ buôn hàng giả nhắm vào những người yếu thế nhất

Một điểm đáng lo ngại trong các vụ phát hiện thuốc giả gần đây là phần lớn tập trung vào hai nhóm sản phẩm thiết yếu: thuốc giảm đau xương khớp và kháng sinh những loại thuốc được tiêu thụ phổ biến nhất trong cộng đồng người cao tuổi và bệnh nhân mãn tính.

BSCKI Lê Văn Thiệu, công tác tại khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương), cảnh báo: “Kháng sinh giả khiến nhiễm khuẩn ban đầu không được kiểm soát hiệu quả, từ đó dẫn tới các biến chứng nặng nề như nhiễm khuẩn huyết, nhiễm trùng toàn thân và có thể tử vong”.

Cùng quan điểm, ThS.BS Đoàn Dư Mạnh nhận định: nhóm thuốc xương khớp vốn được sử dụng thường xuyên bởi người cao tuổi  đang trở thành “mồi ngon” cho thị trường thuốc giả. Khác với thuốc kê đơn chỉ bán trong hệ thống y tế chính quy, các sản phẩm xương khớp lại được phân phối rộng rãi ngoài thị trường, không cần đơn bác sĩ, tạo điều kiện để hàng giả len lỏi vào tận tủ thuốc trong mỗi gia đình.

Giới chuyên môn chỉ ra rằng người cao tuổi là nhóm dễ bị tổn thương nhất bởi:

Khả năng phân biệt thuốc thật – giả gần như không có;

Tâm lý tin vào quảng cáo, ngại khám bệnh hoặc không có điều kiện tài chính tái khám;

Mang nhiều bệnh nền, nên chỉ cần dùng sai thuốc là hậu quả nhân lên gấp bội.

Nhiều loại thuốc xương khớp giả bị phát hiện có chứa corticoid liều cao để tạo cảm giác “giảm đau nhanh”, nhưng chính thứ này lại gây loãng xương, suy tuyến thượng thận, tăng huyết áp, tiểu đường, suy tim, những biến chứng chết người ở người lớn tuổi.

“Cái đáng sợ là thuốc giả không chỉ giả về thành phần, mà còn đánh trúng tâm lý mong manh của người cao tuổi: sợ điều trị lâu dài, sợ tác dụng phụ, và tin vào ‘phép màu’ từ quảng cáo. Chính sự ngây thơ ấy đang biến họ thành con mồi”, BS Mạnh nhấn mạnh.

Không chỉ người già, mà trẻ nhỏ là tương lai của dân tộc cũng đang đối mặt với hiểm họa sữa giả. Theo Hiệp hội Sữa Việt Nam, việc sản xuất và tiêu thụ sữa kém chất lượng đang gây ra những hậu quả âm thầm nhưng dai dẳng đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

BS Lê Thảo Nguyên (chuyên khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn) cho biết: “Sữa giả thường không đảm bảo quy trình sản xuất, không đạt được giá trị dinh dưỡng như công bố trên nhãn. Thậm chí, nhiều loại chứa phụ gia độc hại, chất bảo quản vượt mức, hoặc kim loại nặng như chì, cadmium.”

Hậu quả của việc sử dụng sữa giả không chỉ là thiếu hụt dưỡng chất, mà còn là suy dinh dưỡng, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc mãn tính, và tổn thương gan – thận – tim mạch. Những chất độc âm thầm tích tụ sẽ làm rối loạn chuyển hóa, gây ra các bệnh lý tim mạch, huyết áp cao, đột quỵ, thậm chí ảnh hưởng tới phát triển trí tuệ và chiều cao của thế hệ trẻ.

Đáng lưu ý, trẻ em và người cao tuổi, hai nhóm có hệ tiêu hóa yếu và sức đề kháng kém là đối tượng nhạy cảm nhất với tác hại của sữa giả. Triệu chứng thường gặp gồm nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, kém hấp thu. Về lâu dài, hậu quả có thể là những tổn thương không thể hồi phục.

Một số loại sữa giả còn chứa trans fat và hàm lượng natri vượt chuẩn, khiến người tiêu dùng đối mặt với nguy cơ xơ vữa động mạch, rối loạn mỡ máu, tăng nguy cơ tử vong sớm đặc biệt là ở những người đã có nền tảng bệnh lý mãn tính như tiểu đường hoặc suy thận.

Có thể thấy, sữa giả và thuốc giả không chỉ là hành vi gian thương, mà là tội ác mang tính hệ thống khi chúng âm thầm nhắm vào những người yếu thế nhất: người già, trẻ nhỏ, bệnh nhân nghèo. Hậu quả không dừng ở sức khỏe cá nhân, mà còn là đòn đánh trực tiếp vào tương lai của một dân tộc.

Quang Anh