Một trong những nguyên nhân khiến số lượng game không phép trên các nền tảng tiếp tục tăng là do việc thanh toán cho các game không phép quá dễ dàng với sự “hậu thuẫn” của các đơn vị trung gian thanh toán.
Thất thu thuế từ game được cấp giấy phép
Thông tin tại hội thảo "Triển khai giải pháp ngăn chặn thanh toán cho game không phép" được tổ chức ngày 23/2, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh truyền hình và thông tin điện tử (Bộ TT&TT) cho biết tính riêng trong năm 2022, ước doanh thu trong lĩnh vực game ở nước ta là hơn 500 triệu USD, tuy nhiên game không phép chiếm tới 30%, chủ yếu cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam qua Google và Apple, gây thất thu thuế cho Nhà nước, khoảng 5.000 tỷ đồng không phải đóng thuế.
"Nước ta hiện có hơn 220 doanh nghiệp game được cấp giấy phép. Tuy nhiên, số doanh nghiệp còn thực sự hoạt động, cung cấp game ra thị trường chỉ còn khoảng 30 doanh nghiệp. Còn lại các doanh nghiệp đang thoi thóp vì không thể cạnh tranh với game từ các nhà cung cấp nước ngoài", ông Lê Quang Tự Do cho biết.
Tất cả game không phép được người chơi game Việt Nam nạp tiền nhưng không chịu bất kỳ trách nhiệm nào liên quan nội dung. Vi phạm nhiều nhất của game không phép là liên quan khiêu dâm, xuyên tạc về lịch sử, người chơi bị mất tiền do game đột ngột đóng cửa, không biết ai để liên hệ; hướng dòng tiền chảy ra nước ngoài, thất thu thuế…
Trong năm 2022, có game không phép thu hút nhiều người Việt Nam tham gia, mặc dù các cơ quan quản lý đã cảnh báo những rủi ro khi chơi game không phép, nhưng vẫn có rất nhiều người bị lừa mất tiền, các game này đều ở nước ngoài vào Việt Nam thông qua 2 store là Apple và Google.
Hội thảo bàn giải pháp ngăn chăn thanh toán đối với game không phép do Bộ TT&TT tổ chức ngày 23/3 - Ảnh: VGP/HM
Việc thanh toán cho các game không phép quá dễ dàng
Theo ông Lê Quang Tự Do, một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là do việc thanh toán cho các game không phép quá dễ dàng với sự “hậu thuẫn” của các đơn vị trung gian thanh toán như ví điện tử, tài khoản viễn thông, thậm chí thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ…
"Tất cả game chưa có giấy phép gọi là game lậu, vi phạm pháp luật tại Việt Nam cho dù game đó có nổi tiếng hay thông dụng ở nước ngoài. Các bên trung gian thanh toán trong trò chơi điện tử phải chủ động từ chối, tạm ngừng thanh toán với các doanh nghiệp phát hành game chưa được cấp quyết định phê duyệt nội dung, kịch bản hoặc chưa thông báo cung cấp dịch vụ.
Nhưng trên thực tế việc người dùng thanh toán cho các game lậu vẫn rất dễ dàng. Các trung gian thanh toán không kiểm tra tính hợp pháp của game khi tiến hành giao dịch nạp game, có thể là họ không chủ động kiểm tra hoặc không kiểm tra được, dẫn đến nạp tràn lan cho game lậu”- ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh.
Việc người dùng thanh toán cho các game lậu vẫn rất dễ dàng
Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử chỉ ra những kênh thanh toán hỗ trợ game không phép như: Qua In app – purchase (IAP) như: Google, Ví điện tử: MoMo, ZaloPay, VTC Pay; Thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ: MasterCard, Visa, Visa Electron; Tài khoản viễn thông: Vinaphone, MobiFone, Viettel; Apple...
Khi thanh toán trên IAP thì các trung gian thanh toán sẽ nắm được thông tin: Thông tin về người giao dịch (họ và tên, số điện thoại, email…), tổng số tiền đã mua dịch vụ, ứng dụng. Các nhà mạng sẽ nắm được thông tin như: Số điện thoại của người dùng, sản phẩm hoặc dịch vụ được mua, giá trị của giao dịch. Qua tìm hiểu bước đầu, khi phát hành một game trên kho ứng dụng thì doanh thu từ thanh toán qua thẻ tín dụng (Visa/Master) chiếm 5-7%, ví điện tử MoMo chiếm 60%, phần còn lại là các hình thức khác.
Các kênh thanh toán hỗ trợ cho game không phép qua các website thanh toán (nạp game): https://muacash.com, http://www.napgamelau.com, https://napgamemobile.com, https://www.napgame247.com, https://naplau.com…
Các website này thực hiện thanh toán bằng cách chuyển khoản trực tiếp từ người dùng đến tài khoản ngân hàng, ví điện tử của bên nhận thanh toán. Sau đó bên nhận thanh toán thực hiện nạp bằng IAP trên Google, Apple. Các website này vừa cho phép nạp cả game có phép và game không phép.
Sẽ siết chặt quản lý thanh toán đối với game không phép
Theo Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm: Giá trị giá trị gia tăng của Việt Nam trong ngành game là không cao, gần 90% game ở thị trường là nhập khẩu hoặc có xin phép, còn nếu tính cả game lậu không phép trên mạng thì tỷ lệ này có thể còn lớn hơn nữa. Ngoài ra một số nước ở gần Việt Nam khi thay đổi chính sách, có các biện pháp siết chặt ngành game trong nước thì các game đó lại tràn vào Việt Nam. Các doanh nghiệp game trong nước đã khó khăn, nhiều chi phí trong khi vòng đời game ngắn lại bị cạnh tranh không lành mạnh...
Để ngăn chặn tình trạng này, thời gian tới, Bộ TT&TT phối hợp với Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Sở TT&TT tỉnh, thành phố xử lý các hành vi vi phạm về thanh toán, khuyến mại cho game hoặc các hành vi có dấu hiệu lợi dụng game để đổi thưởng, cờ bạc. Chỉ đạo Liên minh các nhà sản xuất và phát hành game trong nước bảo vệ bản quyền game, rà soát, loại bỏ các game mạo danh, game vi phạm bản quyền, game không phép. Công bố trên Cổng thông tin của Bộ (mic.gov.vn), Cục (abei.gov.vn), cổng thông tin về game (game.gov.vn) danh sách các trò chơi được cấp phép, các website game không phép, game cờ bạc.
Thông qua hội thảo, Bộ Thông tin và Truyền thông đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán nghiêm túc tuân thủ đầy đủ các quy định về thanh toán và pháp luật chuyên ngành có liên quan khi kết nối và thanh toán cho dịch vụ game; thực hiện các giải pháp ngăn chặn, không kết nối và thanh toán cho các game không phép qua hệ thống thanh toán của đơn vị mình hoặc khi nhận được yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước; trường hợp thanh toán qua IAP phải yêu cầu Apple, Google cung cấp đầy đủ các thông tin về giao dịch để thực hiện các biện pháp ngắt kết nối hoặc chặn thanh toán cho game không phép.
Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết sẽ chỉ đạo Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử gửi định kỳ hàng tháng danh sách các game đã được cấp phép, danh sách game không phép để các trung gian thanh toán đối chiếu, không thanh toán hoặc kết nối thanh toán tới các game không phép.
Đồng thời, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ phối hợp với Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm nếu đơn vị trung gian thanh toán tiếp tục thanh toán cho game không phép theo hướng:
Một là đề nghị Ngân hàng Nhà nước có biện pháp ngăn chặn, không cho các đơn vị trung gian này được thanh toán cho game.
Hai là đề nghị Apple, Google không hợp tác với đơn vị trung gian thanh toán để thanh toán cho game trên hai kho ứng dụng này.
Ba là đề nghị các nhà mạng ngăn chặn đường truyền truy cập tới các cổng trung gian thanh toán không phép, chặn đường truyền truy cập tới các website/ứng dụng cung cấp game vi phạm pháp luật Việt Nam.
Trung Anh