Việc tăng trần giá vé máy bay được Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) quy định trong Thông tư số 34/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 17/2019 của Bộ trưởng Bộ GTVT ban hành khung giá dịch vụ vận chuyển hành khách trên các đường bay nội địa vừa chính thức được ban hành.
Theo đó, các đường bay có khoảng cách dưới 500km có mức giá trần là 1.600.000 đồng/vé/chiều với đường bay phát triển kinh tế - xã hội và 1.700.000 đồng/vé/chiều với các đường bay khác. Các nhóm đường bay còn lại có mức tăng giá từ 50.000 - 250.000 đồng/vé/chiều so với quy định cũ, phụ thuộc vào độ dài từng đường bay.
Cụ thể, với đường bay từ 500 km đến dưới 850 km có mức giá trần là 2.250.000 đồng/vé/chiều; Đường bay có khoảng cách từ 850 km đến dưới 1.000 km có giá vé tối đa là 2.890.000 đồng/vé/chiều; Đường bay từ 1.000 km đến dưới 1.280 km có giá trần là 3.400.000 đồng/vé/chiều và đường bay có khoảng cách từ 1.280 km trở lên là 4.000.000 đồng/vé/chiều.
Như vậy, đường bay từ 1.280km trở lên có mức tăng mạnh nhất, với 6,25% và 6,67%. Đó là các đường bay như: Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội - Phú Quốc. Nhóm đường bay dưới 500km như: TP. Hồ Chí Minh - Đà Lạt, Hà Nội - Vinh giữ nguyên.
Mức trần giá vé máy bay cũng chính thức được điều chỉnh tăng
Mức giá tối đa đã bao gồm toàn bộ chi phí hành khách phải trả cho một vé máy bay, trừ thuế giá trị gia tăng và các khoản thu hộ cho cảng hàng không (bao gồm giá phục vụ hành khách và giá đảm bảo an ninh hành khách, hành lý; khoản giá dịch vụ với các hạng mục tăng thêm).
Liên quan đến việc tăng giá vé máy bay trước đó, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, trần giá vé máy bay vẫn được giữ ổn định từ năm 2019. Nhưng chi phí nhiên liệu tại thời điểm tháng 12/2022 của các hãng hàng không tăng gần 62,4% so với tháng 12/2014 và tăng xấp xỉ 81% so với tháng 9/2015.
Trong khi đó, chi phí nhiên liệu thường chiếm khoảng 39,5% tổng chi phí của các hãng bay. Theo tính toán của cơ quan này, với giả định tỷ trọng chi phí nhiên liệu chiếm 39,5% tổng chi phí, các yếu tố chi phí khác không có biến động thì với biến động của giá Jet A1 và tỷ giá USD/VND, chi phí nhiên liệu tháng 6/2023 của các hãng hàng không tăng 23,14% so với tháng 9/2015. Tác động của giá nhiên liệu làm tổng chi phí tăng 10,92% so với tháng 8/2015.
Trả lời trên Báo Công Thương Chuyên gia Kinh tế, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, việc nâng trần giá vé máy bay trong thời điểm hiện tại là cần thiết. Việc nâng trần giá vé máy bay là cần thiết và phù hợp với tình hình thực tiễn. Bởi, trần giá vé hiện tại đã áp dụng được 4 năm, trong khi nền kinh tế đã có nhiều biến động.
Tuy nhiên, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, các cơ quan chức năng và các hãng bay cần làm rõ việc so sánh chi phí, các chỉ số so sánh phải đồng nhất. Thời điểm áp giá trần của năm 2019 ra sao và đến nay các chi phí đầu ra, đầu vào và các chi phí khác của hãng bay đến thời điểm nới trần như thế nào.
“Tôi cho rằng, việc so sánh chi phí đầu vào là không hợp lý. Nếu thay đổi giá trần ở thời điểm nào thì phải tính chi phí tại thời điểm đó làm căn cứ. Giá trần năm 2019 thì không thể lấy giá chi phí đầu vào năm 2014 và 2015 so sánh với giá nhiêu liệu năm 2022 để làm căn cứ áp giá cho 2023. Không thể lấy giá mức cao nhất để so với mức thấp nhất”, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh phân tích.
Nhìn nhận vấn đề qua góc nhìn kinh tế, trả lời trên Báo Kinh tế & Đô thị PGS.TS Ngô Trí Long – nguyên Viện trưởng Viện Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, trong bối cảnh hiện nay việc quy định giá trần vé máy bay còn tồn tại nữa hay không phải xem xét các hãng có còn thống lĩnh thị trường nữa hay không, nếu còn thì chúng ta phải tiếp tục quy định giá trần.
“Khi đã quy định giá trần phải tính toán chi phí làm sao cho phù hợp, sát với thực tế, sát với giá thị trường, đừng để DN bị lỗ” – chuyên gia Ngô Trí Long nói và cho biết thêm, nếu hiện nay giá nhiên liệu tăng cao hay các chi phí khác tăng cao thì buộc chúng ta phải xem xét lại giá trần, chứ không phải vì lý do đó mà lại bỏ đi giá trần. Bỏ giá trần khi thị trường không còn DN giữ vị trí thống lĩnh.
Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống - nguyên Chủ nhiệm bộ môn Kỹ thuật hàng không Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh cho rằng, cần phải bỏ cả mức trần và sàn giá vé máy bay để cho hàng không phát triển tự nhiên và cạnh tranh một cách lành mạnh.
Trên thực tế, câu chuyện giá trần, giá sàn của ngành hàng không đã gây rất nhiều tranh cãi trước đây, nhưng tại thời điểm này mới thấy giá vé máy bay có thể ảnh hưởng thế nào đến các ngành khác, đặc biệt là du lịch, một cách rõ ràng nhất.
Theo các công ty lữ hành, giá vé máy bay hiện chiếm từ 40 - 60% giá tour trọn gói của họ. Vì vậy, nếu nâng trần giá vé máy bay tại một số chặng, giá tour có thể tăng từ 5 - 30%. Do đó, các doanh nghiệp e ngại khách có thể lựa chọn chuyển sang phương tiện khác hoặc đi những điểm gần hơn, sẽ ảnh hưởng đến du lịch nội địa, trước mắt là các đơn vị cung cấp dịch vụ điểm đến như Nha Trang, Đà Nẵng, Phú Quốc.
Tuy nhiên, về mặt tích cực thì đây là xu thế tất yếu của thị trường cung - cầu, bởi hiện nay các chi phí cũng như tỷ giá biến động, việc tăng trần giá vé máy bay giúp các hãng hàng không “dễ thở hơn” và có thể tồn tại. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hàng không sẽ có sự cạnh tranh về chất lượng phục vụ, dịch vụ, mức giá, khi đó khách hàng có nhiều lựa chọn hơn.
Anh Đào (T/H)