Quý II/2025, CTCP Tập đoàn Gelex (HoSE: GEX) ghi nhận lợi nhuận sau thuế 1.205 tỷ đồng, mức cao nhất trong vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, đằng sau kết quả này là cả một giai đoạn tăng trưởng lợi nhuận thất thường cùng hệ sinh thái sở hữu chéo chằng chịt, tiềm ẩn nhiều rủi ro tài chính.
Lợi nhuận quý II/2025 lập đỉnh sau chuỗi năm trồi sụt
Theo báo cáo hợp nhất, doanh thu quý II/2025 của Gelex đạt 10.131 tỷ đồng, tăng 23% so với cùng kỳ. Trong đó, thiết bị điện mang về 6.518 tỷ đồng (chiếm 64%), vật liệu xây dựng đạt 2.149 tỷ đồng, khu công nghiệp và bất động sản ghi nhận 1.015 tỷ đồng, còn lại là hạ tầng tiện ích với 343 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế quý này đạt 1.205 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ và lập kỷ lục mới. Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu đạt 18.047 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 1.642 tỷ đồng.
Nếu so với các năm trước, mức lãi hiện tại cho thấy sự chênh lệch rất lớn. Năm 2021, Gelex ghi nhận lợi nhuận sau thuế khoảng 1.400 tỷ đồng; năm 2022 lợi nhuận giảm còn 1.000 tỷ đồng; năm 2023 tiếp tục rơi xuống khoảng 800 tỷ đồng; và năm 2024 đạt xấp xỉ 1.000 tỷ đồng trên doanh thu hơn 30.000 tỷ đồng. Diễn biến này phản ánh tình trạng lợi nhuận nhiều năm không ổn định, trước khi bật tăng mạnh trong nửa đầu 2025.
Hệ sinh thái tài chính của Gelex với nhiều mối liên hệ sở hữu chéo phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Hệ sinh thái tài chính và rủi ro liên kết của Gelex
Với phong cách thâu tóm và sắp xếp hệ sinh thái tài chính, Gelex không chỉ có GEE trong lĩnh vực thiết bị điện hay VGC ở vật liệu xây dựng, mà còn tạo dựng một mạng lưới sở hữu chéo phức tạp với các doanh nghiệp tài chính.
Chứng khoán VIX trong quý II ghi nhận lợi nhuận hơn 1.300 tỷ đồng, nhưng phần lớn đến từ đánh giá lại danh mục tài sản tài chính. Điều đáng nói, danh mục ấy tập trung mạnh vào chính cổ phiếu trong hệ sinh thái Gelex như GEX, GEE và EIB. Khi giá cổ phiếu tăng, VIX có lãi lớn; nhưng nếu thị trường điều chỉnh mạnh, mức lỗ ghi nhận cũng sẽ khuếch đại tức thì.
Eximbank là một điểm nhấn khác. Gelex hiện là cổ đông lớn nhất của ngân hàng này với tỷ lệ 10%. Trong bối cảnh vài năm trở lại đây, mối quan hệ thân hữu giữa ngân hàng thương mại và các tập đoàn tư nhân luôn là một nỗi lo với giới đầu tư, việc Gelex tham gia sâu vào EIB càng làm dấy lên nguy cơ rủi ro chéo.
Sự hiện diện của các mắt xích ngân hàng – chứng khoán – bất động sản trong cùng một hệ vừa tạo hiệu ứng khuếch đại lợi nhuận khi thị trường thuận lợi, vừa có thể biến thành điểm yếu chí mạng khi một trong các mảng xảy ra biến động.
Hạ tầng Gelex chuẩn bị IPO – phép thử cho khả năng quản trị vốn
Sau khi Gelex Electric (GEE) niêm yết trên HoSE vào tháng 8/2024, Gelex tiếp tục chuẩn bị đưa CTCP Hạ tầng Gelex lên sàn trong quý IV/2025. Đây là sub-holding phụ trách các mảng khu công nghiệp, bất động sản, vật liệu xây dựng và tiện ích, với vốn điều lệ 7.900 tỷ đồng và tổng tài sản cuối 2024 khoảng 35.600 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, công ty này hiện chi phối Viglacera – đơn vị quản lý hơn 4.500 ha khu công nghiệp, đồng thời sở hữu tỷ lệ chi phối tại Nước sạch Sông Đà (VCW) và nhiều dự án bất động sản quy mô lớn.
Do đó, việc IPO Hạ tầng Gelex được kỳ vọng mở rộng kênh vốn và tăng tính minh bạch. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu công ty có cải thiện hiệu quả vận hành sau niêm yết hay không, khi các lĩnh vực cốt lõi đều sẽ chịu tác động mạnh từ chu kỳ bất động sản, vật liệu xây dựng và chính sách thuế quốc tế.
Với đòn bẩy nợ còn cao, việc đưa thêm một công ty con lên sàn có thể vừa là cơ hội hút vốn, vừa là rủi ro nếu dòng tiền và quản trị vốn không được cải thiện.
Ngọc Lê