Trái thanh long ruột tím hồng (LĐ5) là "con lai" giữa 2 giống thanh long ruột trắng và ruột đỏ đã có mặt ở "thủ phủ" thanh long Bình Thuận. Một hướng đi mới cho nông dân tỉnh này đã được mở, chỉ đang chờ những quyết sách của chính quyền địa phương.
Năm 2013, Viện Cây ăn quả miền Nam chính thức “trình làng” giống thanh long ruột tím hồng – được lai tạo từ thanh long ruột trắng và thanh long ruột đỏ. Thành công này mở ra hướng làm giàu mới cho nông dân chuyên trồng thanh long ở các tỉnh phía Nam, đặc biệt là tỉnh Bình Thuận - vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ” thanh long của cả nước.
Giống thanh long LĐ5 được nông dân Bình Thuận trồng rất ít. (ảnh M.H)
Loại quả “độc”
Theo tài liệu của ngành NN-PTNT, Việt Nam có 2 giống thanh long truyền thống được trồng phổ biến là thanh long ruột trắng và thanh long ruột đỏ, phân bố chủ yếu tại các tỉnh phía Nam.
Tại Bình Thuận, thanh long được xác định là cây trồng chủ lực của tỉnh, với diện tích hơn 33.000 ha, sản lượng trung bình gần 700.000 tấn/năm. Từ gần 20 năm qua, Bình Thuận được xem là “thủ phủ” thanh long của cả nước.
Năm 2013, Viện Cây ăn quả miền Nam đã chính thức cho ra đời giống thanh long ruột tím hồng (LĐ5) là kết quả lai tạo hữu tính giữa giống thanh long ruột đỏ và ruột trắng Chợ Gạo (Tiền Giang). Sau khi giống thanh long LĐ5 “trình làng”, Công ty TNHH Thanh long Hoàng Hậu (Bình Thuận) đã mua bản quyền với giá 2 tỷ đồng và được Cục Trồng trọt cấp bảo hộ với hiệu lực 20 năm. Từ đó đến nay, Công ty Hoàng Hậu là đơn vị độc quyền hợp pháp tổ chức phát triển sản xuất và mua bán các sản phẩm liên quan đến giống thanh long LĐ5 trong và ngoài nước.
Theo tài liệu được ngành NN-PTNT Bình Thuận công bố, thanh long LĐ5 có màu đỏ sáng, bắt mắt; ruột giòn, chắc thịt; vị ngọt kèm chua nhẹ và có mùi thơm. Chính vì vậy, thanh long LĐ5 rất được thị trường ưa chuộng. Ngoài ra, trái thanh long LĐ5 có thời gian bảo quản dài hơn so với 2 giống thanh long ruột trắng, đỏ nên rất thuận lợi khi xuất sang những thị trường xa như châu Âu, châu Mỹ. Đặc biệt, giá thanh long LĐ5 luôn cao hơn nhiều so với các loại thanh long truyền thống. .
Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bình Thuận cho biết, kết quả trồng thử nghiệm trong thời gian dài cho biết, thanh long LĐ5 thích nghi với điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng địa phương. Hơn nữa, quy trình sản xuất thanh long LĐ5 không khác gì so với các loại giống thanh long truyền thống, nhưng năng suất có thể đạt đến 40 tấn/ha, cao hơn so với 2 loại ruột đỏ, trắng.
Cung đã có, cầu chưa nhiều
Theo số liệu của ngành NN-PTNT Bình Thuận, hiện địa phương chỉ có khoảng gần 650 ha thanh long LĐ5 (chiếm chưa đến 2% diện tích thanh long toàn tỉnh), chủ yếu tại trang trại của Công ty Hoàng Hậu khoảng 450ha, còn lại nằm rải rác ở các huyện.
Từ khi sở hữu giống thanh long LĐ5, Công ty Hoàng Hậu nhiều lần khuyến khích các tổ chức trong tỉnh sản xuất theo đúng quy trình kỹ thuật, sản phẩm trái thanh long sẽ được công ty liên kết thu mua và tiêu thụ. Tuy nhiên chưa có đơn vị nào đáp ứng yêu cầu nên Công ty Hoàng Hậu chưa bán hom giống và chuyển giao kỹ thuật canh tác.
Theo nhận định của Sở NN-PTNT Bình Thuận, các giống thanh long truyền thống đang được trồng đại trà trong tỉnh hiện có dầu hiệu thoái hóa. Do vậy, bà con nông dân cần tiếp cận những giống thanh long mới được Bộ NN-PTNT cho phép, trong đó có giống thanh long LĐ5, là việc cần làm.
Tuy nhiên, do giống thanh long LD95 đã được Công ty Hoàng Hậu mua bản quyền nên sở đang tham mưu UBND tỉnh làm việc với Công ty Hoàng Hậu để thống nhất phương án, quy trình chuyển giao, mục đích đảm bảo quyền lợi hài hòa giữa người dân và doanh nghiệp.
Lê Trường