Thời gian gần đây, tại các quán cà phê, cửa hàng bán lẻ, thậm chí là các sạp hàng ở chợ xuất hiện những tấm bảng treo mã QR, điều mà vài năm trước gần như không có. Đây thực sự đang là xu thế của người tiêu dùng hiện đại.
Số liệu mới được công bố từ một mạng lưới trung gian thanh toán đầu ngành cho thấy, giá trị thanh toán số bằng hình thức quét mã QR trong quý 3 năm nay ở nước ta đã tăng hơn 50% về giá trị so với quý trước. Có thể nói, sự tăng trưởng mạnh của thanh toán điện tử đã giúp hình thức QR không chỉ phổ biến với các doanh nghiệp, chuỗi cửa hàng lớn, mà đã lan đến các hàng quán nhỏ lẻ, thậm chí cả bà bán xôi.
Thanh toán bằng mã QR đang được áp dụng rộng rãi trong đời sống tại nhiều hệ thống cửa hàng, tiệm tạp hóa lớn nhỏ. Ảnh: Thái Đạt
‘Mua xôi’ thanh toán bằng mã QR
Giờ đây, dù trong ví không còn tiền mặt, người tiêu dùng vẫn có thể mua hàng hóa và thanh toán dễ dàng hơn với mã QR bằng hình thức online. Dịch vụ thanh toán này đang thực sự thịnh hành và trở thành xu hướng được nhiều người lựa chọn.
Khảo sát của phóng viên Thương Trường cho thấy, thị hiếu sử dụng hình thức thanh toán bằng mã QR đang rất phổ biến trong đời sống. Người dùng ngày càng sáng tạo hơn trong việc nhận tiền qua mã QR. Có nơi dùng để mừng đám cưới, trong khi có một số cửa hàng cho phép người mua hàng chuyển số tiền vượt qua cả hạn mức phải thanh toán nếu muốn sử dụng tiền mặt...
Từ vài năm nay, tiệm tạp hóa của chị Cung Thị Bích Ngọc (Kim Giang, Hoàng Mai, Hà Nội) đã tiếp nhận thanh toán qua mã QR với hàng chục lượt khách hàng sử dụng mỗi ngày. Chị Bích Ngọc cho biết, thường cứ 10 khách tới mua hàng, có đến 6 hoặc 7 người thanh toán điện tử qua mã QR.
Theo chị Ngọc, “việc sử dụng hình thức thanh toán bằng mã QR rất tiện lợi cho chúng tôi, vì mình không ngại tiền lớn, tiền bé hay tiền lẻ. Tiền vào tài khoản không thất thoát mà lại an toàn hơn”.
Cũng giống chị Ngọc, quán nước Hà Thư (Cầu Giấy, Hà Nội) đã tiếp nhận thanh toán qua mã QR từ nhiều tháng nay. Chủ quán nước, chị Hoàng Anh Thư chia sẻ: “mình không ngờ nhu cầu thanh toán điện tử qua mã QR lại được nhiều người áp dụng đến vậy. Với quán của mình, bình quân cứ 10 khách mua là từ khoảng 6 người thanh toán điện tử. Việc thiết lập mã thanh toán khá dễ với người lớn tuổi như mình, lại giúp quản lý thu chi thuận tiện hơn”.
Thói quen thanh toán bằng mã QR thực sự đang len sâu vào đời sống của người dân Việt Nam. Anh Hoàng Ngọc Hải (Thanh Trì, Hà Nội) - nhân viên văn phòng làm việc tại Mỹ Đình cho biết, anh ăn sáng và ăn trưa ở công ty, đi siêu thị, đi cafe với bạn bè... đều có thể quét QR thanh toán, trừ tiền trực tiếp vào ví điện tử.
Theo anh Hải, hầu hết các cửa hàng hiện đều có mã QR nên không lo quên ví. Thậm chí số tài khoản ngân hàng của anh cũng biến thành QR, có thể quét để chuyển khoản rất nhanh.
Thói quen này, theo anh Hải thậm chí có ở những nơi không ngờ tới trước đây như khi đi xe ôm hay có lần đi mua xôi không có tiền lẻ, cô bán xôi còn đưa mã QR ra để anh quét.
Chị Vũ Thị Thu, chủ cửa hàng tạp hóa tại Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội thông tin, cửa hàng của chị dán mã QR ở vị trí dễ nhìn nhất. Biển hiệu cũng được in thêm chữ "nhận thanh toán bằng QR".
"Nhiều khi khách mua hàng không đem sẵn tiền trong người. Thay vì mua chịu ở cửa hàng khác, họ dần có thói quen qua cửa hàng tôi để quét mã. Tôi cũng chẳng cần lo đếm tiền, hay kiếm tiền lẻ trả lại... mà chỉ cần nhìn số", chị Thu kể.
Thanh toán bằng mã QR đang trở thành xu thế của các cửa hàng bán lẻ
Dễ tiếp cận, chi phí rẻ... khiến QR trở thành xu thế của cửa hàng bán lẻ
Bắt đầu phổ biến thông qua các ứng dụng ví điện tử như VNPay, MoMo, Viettel Money... mã QR sau đó được tích hợp thẳng vào ứng dụng của các ngân hàng. Giữa năm ngoái, giải pháp VietQR của Napas ra đời đã góp phần đơn giản hóa quá trình này, cho phép người dùng của bất cứ ngân hàng nào trong hệ thống liên kết cũng có thể chuyển tiền tới ngân hàng khác chỉ bằng thao tác quét QR.
QR code đang nở rộ tại Việt Nam và là một trong những minh chứng dễ thấy về thành quả của công cuộc chuyển đổi số. Tại không ít cửa hàng từ thành phố lớn đến các địa phương, trên nền tảng thương mại điện tử, người dùng có thể bắt gặp hàng loạt loại mã QR đến từ nhiều dịch vụ thanh toán khác nhau.
Theo đánh giá của Vụ Thanh toán - Ngân hàng Nhà nước, các dịch vụ ngân hàng trên nền tảng số phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là thanh toán điện tử. Xét ở toàn thị trường, thanh toán QR cũng tăng hơn 60% về số lượng và hơn 50% về giá trị trong quý 3/2022. Riêng ngành thực phẩm - đồ uống ghi nhận mức tăng trưởng rất cao về giá trị thanh toán qua mã QR, tăng đến 90% so với quý trước, đây là mức tăng trưởng cao nhất trong tất cả các ngành được công bố.
Có được mức tăng ấn tượng như vậy, theo các trung gian thanh toán, tất cả là bởi chi phí rẻ, dễ tiếp cận, ngay cả với các cửa tiệm tạp hóa, cửa hàng nhỏ lẻ hay các hàng quán vỉa hè cũng đều có thể áp dụng.
Để thúc đẩy thanh toán số qua QR, các doanh nghiệp thanh toán hiện đang chạy đua triển khai nhiều hình thức mới. Theo chia sẻ từ đại diện ví điện tử Momo, một mặt cần duy trì các chương trình khuyến mãi quy mô lớn để kích thích thị trường, mặt khác cũng phải nhanh nhạy nắm bắt các xu hướng mới trong hành vi người dùng.
Dù vậy, thách thức với các trung gian thanh toán là thuyết phục các điểm bán, đặc biệt là hàng quán nhỏ không bỏ cuộc giữa quá trình chuyển đổi, nếu không áp lực sẽ đè nặng lên các doanh nghiệp.
Các chuyên gia trong ngành nhận định, tiềm năng phát triển của thanh toán mã QR vẫn còn nhiều, khi Việt Nam có 93,5 triệu thuê bao sử dụng smartphone, trong đó 73,5% là người trưởng thành... Đây là những điều kiện cần cho việc sử dụng thanh toán qua quét mã QR, nó cũng là xu thế thanh toán chung được các cửa hàng bán lẻ áp dụng.
Thái Đạt