Thị trường trái phiếu Chính phủ thận trọng sau kỳ nghỉ lễ

Thị trường trái phiếu Chính phủ tuần đầu tháng 9 ghi nhận sự thận trọng rõ hơn khi cầu trên thị trường sơ cấp giảm mạnh sau kỳ nghỉ lễ, trong khi thanh khoản trên thị trường thứ cấp cũng sụt giảm. Dù vậy, lợi suất trái phiếu vẫn biến động trong biên độ hẹp, trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng được duy trì tương đối ổn định.

Cầu trên thị trường sơ cấp suy yếu

Trong tuần từ ngày 31/8 đến 4/9, hoạt động đấu thầu trái phiếu Chính phủ có sự giảm tốc đáng kể so với tuần trước. Theo số liệu từ HNX được Yuanta Việt Nam tổng hợp, Kho bạc Nhà nước gọi thầu tổng cộng 17.000 tỷ đồng, nhưng chỉ nhận được 7.585 tỷ đồng đăng ký và trúng thầu 2.535 tỷ đồng. Như vậy, tỷ lệ đăng ký đạt 44,6% khối lượng gọi thầu, trong khi tỷ lệ trúng thầu chỉ đạt 14,9%, thấp hơn đáng kể mức 73,6% của tuần trước.

Lực cầu trong tuần tiếp tục tập trung chủ yếu ở kỳ hạn 10 năm. Với 8.000 tỷ đồng được gọi thầu, Kho bạc Nhà nước nhận được 5.900 tỷ đồng đăng ký và trúng thầu 2.500 tỷ đồng. Lợi suất trúng thầu ở mức 4,42%/năm, tăng 1 điểm cơ bản so với tuần trước.

Ở kỳ hạn 30 năm, Kho bạc Nhà nước gọi thầu 500 tỷ đồng và chỉ trúng 35 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ trúng thầu 7%. Lợi suất trúng thầu đạt 4,61%/năm, tăng 1 điểm cơ bản. Trong khi đó, kỳ hạn 3 năm không có khối lượng trúng thầu; kỳ hạn 5 năm có 1.550 tỷ đồng đăng ký trên 7.000 tỷ đồng gọi thầu nhưng không phát sinh khối lượng trúng thầu.

Diễn biến trên cho thấy lực cầu trên thị trường sơ cấp suy yếu rõ rệt trong tuần giao dịch ngắn do kỳ nghỉ lễ. Đáng chú ý, trong khi kỳ hạn 10 năm vẫn thu hút được phần lớn lượng đăng ký, cầu đối với các kỳ hạn 5 năm và 30 năm khá thấp, khiến tổng khối lượng huy động trong tuần chỉ đạt 2.535 tỷ đồng.

Tính từ đầu năm đến ngày 4/9, theo số liệu trong báo cáo, Kho bạc Nhà nước đã huy động khoảng 231.456 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, tương đương 46,3% kế hoạch năm. Trong tuần 7-11/9, Kho bạc Nhà nước dự kiến tiếp tục gọi thầu 17.000 tỷ đồng, gồm 500 tỷ đồng kỳ hạn 3 năm, 7.000 tỷ đồng kỳ hạn 5 năm, 8.000 tỷ đồng kỳ hạn 10 năm, 1.000 tỷ đồng kỳ hạn 15 năm và 500 tỷ đồng kỳ hạn 30 năm.

Việc tiếp tục duy trì quy mô gọi thầu 17.000 tỷ đồng cho thấy nhu cầu huy động vốn qua kênh trái phiếu Chính phủ vẫn được triển khai đều đặn. Tuy nhiên, kết quả của các phiên đấu thầu tiếp theo sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến mặt bằng lợi suất cũng như sức cầu của nhà đầu tư đối với từng kỳ hạn.

Giao dịch thứ cấp giảm mạnh

Không chỉ thị trường sơ cấp, giao dịch trên thị trường thứ cấp cũng giảm đáng kể trong tuần đầu tháng 9. Tổng giá trị giao dịch trái phiếu Chính phủ đạt khoảng 26.500 tỷ đồng, giảm 72% so với tuần trước. Trong đó, giao dịch outright đạt 22.900 tỷ đồng, giảm 63,4%, còn giao dịch repo đạt khoảng 3.500 tỷ đồng, giảm 89%.

Sự sụt giảm mạnh của giao dịch repo khiến cơ cấu thị trường thay đổi đáng kể. Giao dịch outright chiếm gần 87% tổng giá trị giao dịch, trong khi repo chỉ chiếm khoảng 13%. Diễn biến này diễn ra trong tuần có kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, khi nhu cầu giao dịch và tài trợ vốn ngắn hạn trên thị trường giảm xuống.

Trong khi thanh khoản giảm mạnh, mặt bằng lợi suất trái phiếu Chính phủ trên thị trường thứ cấp lại tương đối ổn định. Đến ngày 4/9, lợi suất kỳ hạn 1 năm giữ ở mức 3,67%; kỳ hạn 2 năm tăng 1 điểm cơ bản lên 3,79%; kỳ hạn 3 năm giảm 1 điểm cơ bản xuống 3,86%; kỳ hạn 5 năm giảm 3 điểm cơ bản xuống 4,36%.

Ở nhóm kỳ hạn dài, lợi suất 7 năm tăng 1 điểm cơ bản lên 4,45%, kỳ hạn 10 năm tăng 1 điểm cơ bản lên 4,57%, trong khi kỳ hạn 15 năm giữ ở mức 4,73%.

Như vậy, dù khối lượng giao dịch giảm sâu trong tuần, lợi suất không xuất hiện biến động lớn. Đặc biệt, lợi suất kỳ hạn 5 năm giảm 3 điểm cơ bản, trong khi các kỳ hạn 2 năm, 7 năm và 10 năm chỉ tăng 1 điểm cơ bản. Diễn biến này cho thấy mặt bằng lợi suất trên thị trường thứ cấp vẫn tương đối ổn định sau kỳ nghỉ lễ.

Theo báo cáo, lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm ở mức 4,57%/năm vào ngày 4/9, cao hơn khoảng 40 điểm cơ bản so với đầu năm 2026. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tại nhiều thị trường quốc tế biến động, lợi suất TPCP Việt Nam vẫn chưa xuất hiện một đợt điều chỉnh mạnh.

Áp lực lợi suất đến từ cả trong và ngoài nước

Diễn biến của thị trường trái phiếu Chính phủ cũng gắn với điều kiện thanh khoản trên thị trường tiền tệ. Trong tuần 31/8-4/9, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm vốn qua kênh OMO, với lượng phát hành đạt 10.800 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể mức 86.300 tỷ đồng của tuần trước. Theo báo cáo, việc tiếp tục duy trì hoạt động bơm vốn qua OMO cho thấy nhà điều hành vẫn duy trì hỗ trợ thanh khoản sau kỳ nghỉ lễ, dù nhu cầu vốn qua kênh này đã giảm.

Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất VND qua đêm biến động mạnh sau kỳ nghỉ lễ, tăng từ 1,19% ngày 28/8 lên 6,01% ngày 3/9. Trong khi đó, lãi suất kỳ hạn 1 tuần giảm 99 điểm cơ bản xuống 6,34%, kỳ hạn 2 tuần giảm 58 điểm cơ bản xuống 6,21% và kỳ hạn 1 tháng giảm 30 điểm cơ bản xuống 6,49%. Riêng kỳ hạn 3 tháng tăng 18 điểm cơ bản lên 7,32%.

Diễn biến trên cho thấy thanh khoản ngắn hạn có sự biến động mạnh tại một số thời điểm sau kỳ nghỉ lễ, song chưa tạo ra sự dịch chuyển lớn trên mặt bằng lợi suất trái phiếu Chính phủ. Đây cũng là một trong những yếu tố cần theo dõi khi đánh giá diễn biến thị trường trái phiếu trong thời gian tới.

Ở chiều quốc tế, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và các thị trường phát triển tăng trở lại trước những thay đổi trong kỳ vọng về chính sách tiền tệ và diễn biến lạm phát. Những biến động này có thể tạo thêm áp lực đối với mặt bằng lợi suất trái phiếu tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Dòng vốn ngoại cũng có dấu hiệu thận trọng hơn. Trong tuần 31/8-4/9, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 565 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, đảo chiều so với mức mua ròng 149 tỷ đồng của tuần trước. Tuy nhiên, theo đánh giá của Yuanta, mức độ tác động của giao dịch khối ngoại đến mặt bằng lợi suất trong nước được hạn chế bởi cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường, khi nhà đầu tư trong nước đang nắm giữ trên 99% lượng trái phiếu Chính phủ lưu hành.

Trong ngắn hạn, thị trường trái phiếu Chính phủ có thể tiếp tục chịu tác động từ sự tương tác giữa cầu trên thị trường sơ cấp, thanh khoản hệ thống ngân hàng và diễn biến lợi suất quốc tế. Kết quả đấu thầu trong tuần đầu tháng 9 cho thấy sức cầu chưa thực sự mạnh, đặc biệt tại một số kỳ hạn, trong khi lợi suất trúng thầu tại kỳ hạn 10 năm và 30 năm cùng tăng 1 điểm cơ bản.

Ở chiều ngược lại, lợi suất trên thị trường thứ cấp vẫn duy trì tương đối ổn định và thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng chưa cho thấy dấu hiệu căng thẳng kéo dài. Vì vậy, thay vì một đợt tăng mạnh, mặt bằng lợi suất TPCP trong ngắn hạn nhiều khả năng sẽ tiếp tục vận động trong biên độ tương đối hẹp, với áp lực điều chỉnh có thể rõ hơn tại nhóm kỳ hạn 5-10 năm nếu sức cầu trên thị trường sơ cấp tiếp tục yếu.

Trung Anh