Với một dự án năng lượng đứng chân tại địa bàn miền núi, hiệu quả đầu tư không chỉ được nhìn từ những con số về công suất hay sản lượng điện. Giá trị của dự án còn nằm ở việc tạo thêm việc làm, đóng góp cho ngân sách và quan trọng hơn là cách doanh nghiệp đồng hành với cộng đồng nơi công trình hiện diện.
Từ một công trình năng lượng đến một điểm tựa của địa phương
Ngày 20/8/2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Nhà máy Thủy điện Sông Nhiệm 3 chính thức phát điện thương mại (COD). Trước đó, ngày 24/7/2025, hai tổ máy của nhà máy đã hòa đồng bộ thành công vào lưới điện Quốc gia; dự án hoàn tất quá trình chạy thử và vận hành ổn định 72 giờ liên tục trước khi bước vào giai đoạn phát điện thương mại.
Nhà máy có công suất lắp máy 14,2 MW, sản lượng điện bình quân dự kiến khoảng 51,6 triệu kWh/năm. Đây là nguồn bổ sung cho hệ thống điện Quốc gia, đồng thời tạo thêm một nguồn thu mới cho địa phương nơi dự án đứng chân.
Thủy điện Sông Nhiệm 3
Đến năm 2026, những thông tin từ địa phương và các cơ quan báo chí cho thấy nhà máy đang vận hành ổn định. Báo Đấu thầu tháng 6/2026 ghi nhận Sông Nhiệm 3 tiếp tục vận hành ổn định sau khi phát điện thương mại.
Nhưng với một dự án nằm giữa địa bàn miền núi, câu chuyện về hiệu quả của một nhà máy không thể chỉ dừng lại ở sản lượng điện phát lên lưới.
Trong quá trình triển khai dự án, Sông Nhiệm 3 từng gắn với những vấn đề rất cụ thể của người dân địa phương. Năm 2020, từng ghi nhận 41 hộ dân tại các thôn Bản Tồng, Niêm Đồng và Khuổi Luông có diện tích đất nằm trong diện thu hồi để thực hiện dự án.
Đến tháng 9/2022, trong quá trình kiểm tra dự án, lãnh đạo tỉnh Hà Giang yêu cầu chủ đầu tư tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến người dân và quan tâm tuyển dụng con em địa phương vào làm việc tại nhà máy.
Đó là những câu chuyện của giai đoạn đầu tư. Khi nhà máy chuyển sang vận hành, mối quan hệ giữa doanh nghiệp và địa phương cũng bước sang một giai đoạn mới: từ phối hợp để hoàn thành một dự án sang đồng hành để tạo ra những giá trị lâu dài.
Một trong những đóng góp dễ nhận thấy nhất của Sông Nhiệm 3 là tạo thêm việc làm cho người dân địa phương. Trong quá trình xây dựng và vận hành, nhà máy đã tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương. Từ những người vốn quen với công việc nương rẫy, một bộ phận người dân có thêm cơ hội tiếp cận các công việc kỹ thuật, dịch vụ và nâng cao thu nhập.
Đây là một giá trị đáng chú ý đối với một địa bàn miền núi. Bởi một dự án năng lượng không chỉ đưa dòng điện từ vùng cao vào hệ thống điện Quốc gia, mà còn có thể tạo ra những cơ hội sinh kế ngay tại nơi dự án đứng chân.
Nếu được duy trì trong giai đoạn vận hành, việc ưu tiên nguồn nhân lực tại chỗ không chỉ giúp doanh nghiệp ổn định nhân sự mà còn góp phần để người dân địa phương trực tiếp tham gia vào quá trình vận hành một công trình năng lượng hiện đại.
An sinh xã hội: từ những việc cụ thể ở bản làng
Bên cạnh việc tạo việc làm, trách nhiệm xã hội của Sông Nhiệm 3 còn được thể hiện qua các hoạt động hỗ trợ cộng đồng. Nhà máy đã quan tâm hỗ trợ sửa sang đường giao thông, các điểm trường, nhà văn hóa tại địa phương. Vào các dịp lễ, Tết, cán bộ và người lao động của nhà máy cũng tổ chức trao quà tới những hộ gia đình còn khó khăn.
Những hoạt động này có thể không tạo ra những con số lớn trên báo cáo tài chính, nhưng ở một địa bàn miền núi, một tuyến đường được sửa chữa, một điểm trường được quan tâm hay một phần quà đến đúng thời điểm đều có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống người dân.
Điều quan trọng hơn là các hoạt động cộng đồng không nên chỉ được nhìn như những chương trình hỗ trợ đơn lẻ. Khi được duy trì thường xuyên và xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương, đó có thể trở thành một phần trong mối quan hệ lâu dài giữa doanh nghiệp và cộng đồng.
Tính đến 20/8/2026, Sông Nhiệm 3 đã tròn một năm kể từ ngày phát điện thương mại. Đây là thời điểm phù hợp để nhìn lại những giá trị mà dự án đã tạo ra trong năm vận hành đầu tiên. Về năng lượng, nhà máy có công suất 14,2 MW, sản lượng bình quân dự kiến 51,6 triệu kWh/năm và hiện được ghi nhận đang vận hành ổn định.
Về kinh tế - xã hội, dự án tạo thêm việc làm, đóng góp vào nguồn thu ngân sách tỉnh và góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế tại xã Niêm Sơn. Đây cũng là những giá trị được LICOGI 13 xác định khi đưa dự án vào vận hành. Còn về trách nhiệm xã hội, các hoạt động đã được công khai ghi nhận gồm hỗ trợ đường giao thông, điểm trường, nhà văn hóa và trao quà cho các hộ gia đình khó khăn.
Từ trách nhiệm xã hội đến phát triển bền vững
Một nhà máy thủy điện có thể được xây dựng bằng bê tông, thép, máy móc và hàng trăm tỷ đồng vốn đầu tư. Nhưng để một dự án thực sự trở thành một phần của địa phương, yếu tố quyết định lại nằm ở mối quan hệ với con người.
Sông Nhiệm 3 được triển khai tại một địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn. Vì vậy, sự hiện diện của nhà máy không chỉ được thể hiện qua những tổ máy vận hành ngày đêm, mà còn qua những cơ hội việc làm, những đóng góp cho ngân sách và những hoạt động hướng tới cộng đồng.
Sau một năm phát điện thương mại, câu hỏi đặt ra không còn chỉ là nhà máy đã tạo ra bao nhiêu điện năng. Đó còn là câu hỏi: bao nhiêu giá trị đã được tạo ra cho nơi nhà máy đứng chân? Câu trả lời đã được chứng minh bằng những con số cụ thể và bằng những câu chuyện có thật từ người dân địa phương. Theo đó, trách nhiệm xã hội sẽ không còn là một hoạt động mang tính thời điểm, mà trở thành một phần trong chiến lược phát triển bền vững của dự án.
Bởi cuối cùng, một nhà máy có thể được đo bằng công suất và sản lượng điện. Nhưng một dự án phát triển bền vững còn được đo bằng những thay đổi tích cực mà nó để lại cho cộng đồng.
Phượng Hòa