Trong bối cảnh lãi suất huy động liên tục giảm, tiền gửi của dân cư tại ngân hàng liên tục tăng. Ở chiều ngược lại, tiền gửi của các tổ chức kinh tế tại ngân hàng lại đánh dấu xu hướng giảm sâu. Các doanh nghiệp phải rút tiền gửi tại ngân hàng để xử lý những khó khăn.
Người dân tiếp tục gửi tiền bất chấp đà đi xuống của lãi suất huy động
Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 4/2023, lượng tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng đạt 6,332 triệu tỷ đồng, tương đương mức tăng 7,96% so với cuối năm 2022 (tăng hơn 467.000 tỷ đồng).
Tháng 4 cũng đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp ghi nhận mức tăng lượng tiền gửi của dân cư tại ngân hàng. So với tháng 3, trong tháng 4, lượng tiền gửi của dân cư đã tăng đến 52.000 tỷ đồng.
So với cuối năm 2022, tính đến cuối thán 4/2023, lượng tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng đã tăng đến hơn 467.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, tiền gửi của dân cư tại ngân hàng tăng cao diễn ra trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước liên tục hạ lãi suất điều hành giúp các ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động. Điều này cho thấy gửi tiết kiệm ngân hàng vẫn đang là lựa chọn an toàn hàng đầu với cư dân trong bối cảnh các kênh đầu tư như bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp và chứng khoán không còn hấp dẫn như trước.
Tính từ đầu năm 2023 đến nay Ngân hàng Nhà nước đã có 4 lần hạ lãi suất điều hành từ 0,5 - 2%. Tính đến hết tháng 6, lãi suất huy động bình quân giảm 0,7 - 0,8%, lãi vay giảm 1 - 1,2%. Các ngân hàng thương mại cổ phần vốn nhà nước đi đầu trong việc giảm lãi suất, nhiều ngân hàng công bố mức giảm rất sâu.
Lãi suất tiết kiệm 8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng dần biến mất trên thị trường. Hiện không còn ngân hàng để mức lãi này. Mức phổ biến với kỳ hạn 12 tháng cho hình thức gửi tại quầy là 6,5-7,5%/năm, còn gửi online là 6,7-7,7%/năm.
Doanh nghiệp rút tiền để xử lý khó khăn
Ở chiều ngược lại, tiền gửi của các tổ chức kinh tế tại ngân hàng lại đánh dấu xu hướng giảm sâu. 2 tháng đầu năm, tiền gửi của nhóm này giảm 338.000 tỷ đồng, đến tháng 3 tăng trở lại 48.000 tỷ đồng song không giữ được đà tăng này.
Cụ thể, tiền gửi của các tổ chức kinh tế trong tháng 4 sụt giảm 8.833 tỷ đồng, xuống còn 5,654 triệu tỷ đồng, giảm 5,02% so với cuối năm 2022.
Các chuyên gia nhận định, nhiều doanh nghiệp quý đầu năm kinh doanh ảm đạm, gặp khó về dòng tiền. Điều này có thể khiến các doanh nghiệp phải rút tiền gửi tại ngân hàng để xử lý những khó khăn trước đây. Đây là nguyên nhân khiến tiền gửi của nhóm này sụt giảm.
Tại buổi làm việc của Thường trực Chính phủ với Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) Việt Nam, qua báo cáo của Hiệp hội và theo dõi nắm bắt hoạt động tín dụng, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng nhận thấy rằng, bối cảnh hiện nay, người dân và DN đặc biệt là DNNVV đều đang rất khó khăn trong hoạt động kinh doanh. Đây cũng là khó khăn chung của thế giới không phải riêng Việt Nam. Về phía NHNN, Thống đốc cho biết, NHNN rất quan tâm đối với việc tháo gỡ khó khăn cho DN nói chung, DNNVV nói riêng.
Đối với chính sách lãi suất, trong 6 tháng đầu năm trên thế giới các nước đang thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, lãi suất tiếp tục tăng, nhưng riêng NHNN đã giảm 4 lần lãi suất điều hành. Đây là nỗ lực lớn của NHNN thực hiện chỉ đạo của Chính phủ. Trong 6 tháng đầu năm các ngân hàng đã giảm 1%/năm mặt bằng lãi suất cho vay so với cuối năm 2022. Cũng có ý kiến cho rằng, lãi suất chưa giảm được như kỳ vọng nhưng theo Thống đốc, chính sách tiền tệ luôn có độ trễ, cần có thời gian để thẩm thấu chính sách hạ lãi suất.
Đối với vấn đề tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhất là DNNVV luôn được NHNN quan tâm thông qua triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn. Bên cạnh việc chủ động giảm lãi suất điều hành tạo cơ sở để các ngân hàng giảm lãi suất, NHNN yêu cầu TCTD tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả kinh doanh để có điều kiện giảm lãi suất cho vay, đồng thời xây dựng các chương trình, gói tín dụng phù hợp cho DNNVV.
Thống đốc khẳng định, thời gian tới tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chính phủ, cố gắng tích cực triển khai các giải pháp từ phía Ngành Ngân hàng cũng như phối hợp các bộ ban ngành để hỗ trợ DN hiệu quả.
Đến cuối tháng 6/2023, dư nợ nền kinh tế đạt 12,423 triệu tỷ đồng, tăng 4,73% so 2022. Dư nợ đối với doanh nghiệp khoảng 6,3 triệu tỷ đồng (tăng 4,66% so 2022, chiếm 51% dư nợ nền kinh tế). Dư nợ đối với DNNVV đạt gần 2,3 triệu tỷ đồng, tăng gần 4% so với cuối 2022, chiếm khoảng 18,5% dư nợ nền kinh tế. Hiện nay, hầu hết các TCTD đều tham gia cho vay DNNVV, nhiều TCTD đã chủ động triển khai các chương trình, sản phẩm tín dụng ưu đãi với điều kiện vay vốn và lãi suất thấp hơn so với các sản phẩm tín dụng thông thường.
Trung Anh