Sau nửa đầu năm 2025 khởi sắc, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong nửa cuối năm, dù đối mặt với không ít thách thức ngắn hạn. Môi trường vĩ mô ổn định, định giá hấp dẫn và kỳ vọng nâng hạng thị trường được xem là những trụ cột hỗ trợ tích cực cho VN-Index.
VN-Index áp sát đỉnh lịch sử
Theo báo cáo chiến lược mới công bố của SSI Research, thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại nửa đầu năm 2025 ở mức đỉnh ba năm, với chỉ số VNIndex đạt 1.376 điểm – tăng 8,6% so với đầu năm và chỉ còn cách chưa đầy 10% so với đỉnh lịch sử thiết lập đầu năm 2022. Chỉ số VN30 cũng theo sát và đóng cửa tháng 6 ở mức thấp hơn khoảng 6% so với mức đỉnh ghi nhận giai đoạn cuối 2021–2022. So với mức đáy ngày 9/4, VNIndex đã hồi phục mạnh 28%, được hỗ trợ bởi các yếu tố nền tảng vững chắc.
Một trong những yếu tố chính gồm lo ngại về thuế quan Mỹ tạm lắng và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp trong quý 2 phục hồi khả quan. Theo ước tính của SSI Research, hơn 40 doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu ghi nhận lợi nhuận quý 2/2025 tăng 12,2% so với cùng kỳ và 19,9% so với quý trước. Xét theo ngành, bất động sản, ngân hàng và đặc biệt là nhóm cổ phiếu Vingroup là động lực đóng góp chính dẫn dắt thị trường chung. Nếu loại trừ các cổ phiếu thuộc Vingroup, chỉ số VNIndex gần như đi ngang so với đầu năm, nhưng vẫn phục hồi 17% so với vùng đáy đầu tháng 4.
Trong bối cảnh lãi suất tiếp tục duy trì ở mặt bằng thấp, nhóm nhà đầu tư trong nước tiếp tục đóng vai trò chủ đạo, đóng góp chính vào thanh khoản thị trường trong nửa đầu năm 2025. Với lực mua ròng 48,4 nghìn tỷ đồng từ NĐT cá nhân trong nước, kết quả này giúp bù đắp dòng tiền bán ròng mạnh từ nhóm NĐT nước ngoài, cũng như nhóm tổ chức trong nước. NĐT cá nhân trên thị trường có tâm lý lạc quan hơn các năm trước khi tích cực chủ động mua vào ở vùng giá thấp. Sự thay đổi này được phản ánh rõ nét qua diễn biến thị trường sau các đợt điều chỉnh. Sau các phiên giảm mạnh hơn -1%, VNIndex đã có mức tăng bình quân 6,8% trong 1 tháng sau đó, cao nhất 10 năm gần đây và cao hơn mức 2,4% của năm 2024, hay 5% của năm 2021 bùng nổ của TTCK.
Những thách thức trong ngắn hạn
Thống kê lịch sử giai đoạn 2010 – 2024 cho thấy mức tăng bình quân của chỉ số trong nửa cuối năm có xu hướng thấp hơn nửa đầu năm. Trung bình, VNIndex tăng 1,64% trong giai đoạn nửa cuối năm, thấp hơn đáng kể mức tăng +6,42% ghi nhận trong nửa đầu năm. Xu hướng này thể hiện yếu tố suy giảm mang tính mùa vụ của động lực thị trường với số ít ngoại lệ, như trong năm 2017 thị trường bứt phá sau giai đoạn đi ngang tích lũy (2013-2016) với động lực đến từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài mạnh mẽ, hoặc giai đoạn nửa cuối năm 2020 khi VN-Index đã phục hồi mạnh mẽ sau khi giảm mạnh trong nửa đầu năm do đại dịch Covid-19. Những ngoại lệ này cho thấy tầm quan trọng của yếu tố vĩ mô và động lực thanh khoản trong việc xác định hiệu suất thị trường nửa cuối năm.
Trong ngắn hạn, chuyên gia tại SSI cho rằng thị trường có thể chứng kiến mức độ biến động mạnh trong giai đoạn tháng 7 – đầu tháng 8 do áp lực chốt lời trong mùa kết quả kinh doanh ra vào cuối tháng 7 và dư địa nới lỏng thêm chính sách tiền tệ bị hạn chế trong bối cảnh tỷ giá đã tăng hơn 3% trong 6 tháng đầu năm. Ngoài ra, tác động từ thuế quan bắt đầu được thể hiện rõ rệt hơn, thể hiện qua số liệu xuất khẩu và kết quả kinh doanh quý 3 của một số nhóm ngành liên quan như dệt may, thủy sản, khu công nghiệp.
Mặc dù vậy, SSI duy trì quan điểm tích cực về thị trường trong dài hạn với mục tiêu VNIndex đạt 1500 cuối năm 2025 nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận bền vững và bất định từ thuế quan được hạ nhiệt.
Chính phủ tiếp tục duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, cùng với các động lực nội địa bao gồm cơ sở hạ tầng, thị trường bất động sản hồi phục, cũng như việc thúc đẩy kinh tế tư nhân có thể giúp Việt Nam tạo nền móng vững chắc cho đà tăng trưởng kinh tế bền vững. Tổng lợi nhuận ròng của hơn 79 cổ phiếu trong phạm vi nghiên cứu của SSI Research ước tính tăng 14% svck trong năm 2025, và tiếp tục duy trì đà tăng 15% svck trong năm 2026. Các lĩnh vực đóng góp chính bao gồm ngân hàng, bất động sản, nguyên vật liệu và hàng tiêu dùng. Việc Mỹ hoãn áp thuế 90 ngày đã góp phần giúp các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu nhiều loại mặt hàng trong quý 2, và có thời gian chuẩn bị để giảm tác động từ thị trường này trong những quý tiếp theo.
Mặc dù yếu tố bất định về thuế quan vẫn còn liên quan đến mức thuế cụ thể đối với từng nhóm ngành, khoảng cách thuế giữa Việt Nam và các quốc gia khác dần thu hẹp, giúp giảm rủi ro tổng thể. Bên cạnh đó, việc tỷ giá tăng cũng giúp hàng hóa của Việt Nam vẫn có sự hấp dẫn tương đối so với các quốc gia khác.
Theo đánh giá của SSI, P/E dự phóng của thị trường đã tăng từ 8,8 lần (ngày 9/4) lên 11,9 lần vào ngày 9/7, nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình 5 năm là 12,8 lần. So với các thị trường trong khu vực, Việt Nam đang có định giá hấp dẫn, ROE mạnh mẽ và triển vọng lợi nhuận thuận lợi. Với mức lợi suất 8,4% trên TTCK khá hấp dẫn so với lãi suất huy động bình quân quanh 4,6% và tiềm năng thu hút lại một phần tiền gửi dân cư có xu hướng tăng nhanh trong các quý gần đây dù mặt bằng lãi suất huy động vẫn ở mức thấp.
Kỳ vọng nâng hạng – Yếu tố hỗ trợ lớn
Triển vọng nâng hạng thị trường tiếp tục là yếu tố hỗ trợ tích cực trong những tháng tới. Việt Nam hiện đã đáp ứng được 7/9 tiêu chí để nâng hạng từ FTSE Frontier Market lên FTSE Secondary Emerging Market, và đang tiến rất gần đến việc hoàn tất 2 tiêu chí còn lại, bao gồm: Chu kỳ thanh toán (DvP) và Chi phí liên quan đến giao dịch thất bại.
Kết quả đáng khích lệ này là nhờ vào việc ban hành một loạt văn bản pháp lý quan trọng: Thông tư 68/2024 quy định về ký quỹ trước giao dịch (prefunding); Thông tư 18/2025/TT-BTC đưa ra hướng dẫn rõ ràng và tạo điều kiện cho việc triển khai giải pháp không yêu cầu ký quỹ trước bằng tiền (Non-Prefunding Solution - NPS) dành cho NĐT tổ chức nước ngoài; Thông tư 03/2025/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 16/6/2025, thay thế Thông tư 05/2014/TT-NHNN (ban hành ngày 12/3/2014), đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản đầu tư gián tiếp bằng VNĐ, với việc không yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự với tài liệu bằng tiếng nước ngoài.
SSI kỳ vọng Chính phủ sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện các biện pháp cần thiết để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nâng hạng, trong đó bao gồm: Sửa đổi Thông tư 17/2024/TT-NHNN về việc không yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự khi mở tài khoản ngoại tệ; Sửa đổi Nghị định 155/2020/NĐCP về tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
Bên cạnh đó, dự thảo quy trình triển khai Tài khoản tổng (omnibus accounts - OTA) cũng đã được xây dựng dưới sự phối hợp của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSDC), các sở giao dịch và nhà cung cấp hệ thống KRX.
Ngành ưa thích: BĐS, ngân hàng, bán lẻ và chứng khoán
Dù triển vọng ngắn hạn có thể biến động, VN-Index vẫn có thể đạt mốc 1.500 điểm vào cuối năm 2025 nếu các yếu tố hỗ trợ như chính sách vĩ mô ổn định, lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng và nâng hạng thị trường được duy trì. Nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để cơ cấu danh mục hợp lý, ưu tiên nhóm ngành có định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng và hưởng lợi từ chính sách vĩ mô.
Bất động sản tiếp tục là ngành được ưu tiên hàng đầu nhờ hàng loạt tín hiệu hồi phục tích cực do tiếp tục là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng trong nước, hỗ trợ mục tiêu GDP đầy tham vọng của Chính phủ đặt ra từ đầu năm. Giải ngân đầu tư công đã tăng mạnh 42% svck trong 6 tháng đầu năm. Bên cạnh đó, nỗ lực tháo gỡ các rào cản pháp lý đối với các dự án bất động sản được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho ngành trong thời gian tới. Theo Bộ Xây dựng, lĩnh vực xây dựng dự báo sẽ đóng góp 10,7%–15% vào GDP trong năm 2025, tăng mạnh so với mức 7,9% trong năm 2024. Về triển vọng dài hạn, thị trường bất động sản và cơ sở hạ tầng tại Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng, nhờ vào độ tuổi trung bình và Tỷ lệ đô thị hóa thấp so với các quốc gia châu Á khác. Tỷ lệ đô thị hóa và độ tuổi trung bình tại một số quốc gia.
Ngành ngân hàng có triển vọng tích cực nhưng cần chọn lọc kỹ càng. Ngành ngân hàng có thể hưởng lợi từ thị trường BĐS hồi phục và đẩy mạnh đầu tư công, với tăng trưởng tín dụng đạt 9,9% từ đầu năm tại ngày 30/6/2025. Ngoài ra, ngành ngân hàng cũng được hỗ trợ bởi việc cải cách quy định đang diễn ra, như việc phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế và hoàn thiện pháp lý trong xử lý nợ xấu (NPL). SSI dự báo lợi nhuận hệ thống ngân hàng sẽ tăng 14% trong năm 2025 và 16% trong năm 2026. Tuy nhiên, nên ưu tiên các ngân hàng có chi phí huy động thấp, hệ sinh thái toàn diện, chất lượng tài sản tốt và câu chuyện phục hồi rõ ràng.
Với ngành Bán lẻ, SSI cho rằng sẽ cần lưu ý đến câu chuyện 'tăng thị phần' của các ông lớn. Mặc dù nhu cầu người tiêu dùng cần thời gian để hồi phục hoàn toàn, tăng trưởng bán lẻ trong nửa đầu năm chậm lại so với 3 tháng đầu năm, các công ty bán lẻ đầu ngành vẫn có thể đạt tăng trưởng mạnh mẽ, nhờ thị phần tăng trong bối cảnh cơ quan quản lý siết chặt kiểm soát hàng giả, tăng cường quản lý thuế, chứng từ đối với hộ kinh doanh nhỏ và thương mại điện tử.
Trong khi đó, ngành chứng khoán được hỗ trợ bởi đà phục hồi mạnh mẽ của thanh khoản trong quý 2/2025, cùng với việc triển khai hệ thống giao dịch KRX – hứa hẹn mang lại nhiều tính năng mới trong tương lai. Thêm vào đó, tiềm năng nâng hạng thị trường FTSE vào tháng 10 và đợt IPO của TCBS (Chứng khoán Kỹ Thương) có thể tạo động lực định giá lại toàn ngành.
Với các ngành khác, khi thị trường điều chỉnh, các ngành có thể xem xét bao gồm công nghệ thông tin, phân bón, dựa trên dự báo tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ trong nửa cuối năm 2025 cũng như ngành hàng tiêu dùng thiết yết với tỷ suất cổ tức cao.
Trung Anh