Việc Công an tỉnh Thanh Hóa liên tiếp triệt phá các đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh giả với quy mô đặc biệt lớn không chỉ là một chiến công nghiệp vụ, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về loại tội phạm đang trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, phá vỡ trật tự quản lý y dược và bào mòn niềm tin xã hội.
Không dùng dao súng, không tạo hiện trường bạo lực, nhưng những đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh giả vừa bị đánh sập lại mang mức độ nguy hiểm đặc biệt nghiêm trọng. Bởi đối tượng bị xâm hại không phải một cá nhân cụ thể, mà là sức khỏe Nhân dân, là an toàn xã hội, là nền tảng đạo đức trong hoạt động kinh doanh dược - y tế.
Thuê người livestream tại nước ngoài, lập xưởng sản xuất tại các vùng hẻo lánh và lợi dụng sàn thương mại điện tử để quảng cáo, bán các sản phẩm, thu lợi bất chính hàng chục tỷ đồng. Nguồn ảnh BCA
Từ ngày 28 đến 31/01/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã chủ trì, phối hợp với Cục Cảnh sát môi trường (Bộ Công an), Công an TP Hà Nội và nhiều địa phương, đồng loạt phá nhiều nhánh trong cùng một chuỗi tội phạm. Hàng loạt địa điểm tại Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Vĩnh Long, An Giang và TP Hồ Chí Minh bị khám xét, thu giữ hàng nghìn hộp thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh giả, không rõ nguồn gốc, không được phép lưu hành tại Việt Nam.
Lực lượng Công an thu giữ 35 thùng carton chứa 1.164 hộp thuốc thành phẩm các loại, đều ghi nguồn gốc nước ngoài, không có hóa đơn chứng từ và không được phép lưu hành tại Việt Nam.
Đáng chú ý, các đối tượng đã lợi dụng triệt để không gian mạng và thương mại điện tử để che giấu hành vi phạm tội. Việc thuê người livestream tại nước ngoài, xây dựng hình ảnh “chuyên gia”, “hàng ngoại”, “thuốc gia truyền”, kết hợp quảng cáo dày đặc trên sàn thương mại điện tử cho thấy thủ đoạn đã được tính toán kỹ lưỡng, nhằm né tránh sự kiểm soát và đánh trúng tâm lý nhẹ dạ, cả tin của người tiêu dùng.
Cơ sở sản xuất thực phẩm giảm cân trong đường dây này có chứa Sibutramine bị phát hiện. Nguồn ảnh BCA
Nguy hiểm hơn cả là yếu tố đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người. Qua điều tra, lực lượng chức năng xác định một số sản phẩm giảm cân trong các đường dây này có chứa Sibutramine, chất cấm tuyệt đối trong y học, từng bị cảnh báo gây đột quỵ, suy tim, rối loạn tim mạch và tử vong. Khi một sản phẩm được gắn mác “hỗ trợ sức khỏe” nhưng thực chất lại là chất độc được đóng gói, thì hành vi đó đã vượt xa ranh giới gian lận thương mại thông thường.
Lực lượng Công an đồng loạt khám xét 5 địa điểm là nơi ở và nơi cất giấu hàng hóa của các đối tượng, thu giữ 35 thùng carton chứa 1.164 hộp thuốc thành phẩm các loại. Toàn bộ số thuốc đều ghi nguồn gốc nước ngoài, không có hóa đơn chứng từ và không được phép lưu hành tại Việt Nam.
Ở góc độ pháp lý, đây là vụ án có tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, thuốc chữa bệnh có thể bị phạt tù đến chung thân nếu gây hậu quả nghiêm trọng hoặc thu lợi bất chính lớn. Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố 26 đối tượng cho thấy sự kiên quyết áp dụng chế tài hình sự ở mức cao nhất, đúng tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.
Điểm đáng lưu ý là trong các vụ việc này, hàng giả không chỉ vi phạm quy định về nhãn mác, nguồn gốc, mà còn xâm phạm trực tiếp quyền được bảo vệ sức khỏe và tính mạng của công dân, một quyền cơ bản được Hiến pháp bảo hộ. Vì vậy, việc xử lý nghiêm các đối tượng không chỉ nhằm trừng phạt cá nhân phạm tội, mà còn mang ý nghĩa răn đe xã hội, củng cố kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực y tế và thương mại.
Từ góc nhìn xã hội học, đây là dạng tội phạm khai thác nỗi sợ của con người: sợ bệnh tật, sợ đau đớn, sợ chi phí điều trị cao, sợ già, sợ xấu. Khi nỗi sợ ấy bị biến thành công cụ kiếm tiền, thì ranh giới đạo đức bị xóa bỏ. Những viên thuốc giả vì thế không chỉ đánh cắp tiền bạc, mà còn đánh cắp niềm tin và hy vọng của người bệnh.
Việc chuyên án tiếp tục được điều tra mở rộng, đồng thời triển khai các biện pháp thu hồi triệt để sản phẩm giả trên thị trường là bước đi cần thiết. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, nếu chỉ dừng ở xử lý hình sự sau khi hậu quả đã xảy ra thì chưa đủ. Bài toán đặt ra là phải siết chặt từ khâu cấp phép, lưu hành, quảng cáo, đến trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử, không để không gian mạng trở thành “vùng xám” cho tội phạm y dược ẩn náu.
Triệt phá các đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh giả không chỉ là cuộc chiến với hàng giả, mà là cuộc chiến bảo vệ sinh mệnh con người. Ở đó, mỗi viên thuốc giả không bị ngăn chặn kịp thời có thể trở thành một “bản án treo” đối với sức khỏe cộng đồng. Pháp luật đã đủ nghiêm, vấn đề là phải được thực thi đến cùng, không khoan nhượng, không nhân nhượng. Bởi trong lĩnh vực y dược, mọi sự dễ dãi đều có thể phải trả giá bằng mạng sống, và đó là cái giá mà xã hội không được phép chấp nhận.
Đình Sáng