Trên khắp thế giới, nhiều người đã tích trữ các loại thuốc cơ bản. Tuy nhiên, hai nước sản xuất thuốc lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Ấn Độ đã và đang trải qua thời kỳ phong tỏa và đình trệ sản xuất, do vậy cầu vượt cung khiến những kẻ lừa đảo lợi dụng tình hình làm ăn bất chính.
Làn sóng thuốc giả tăng mạnh giữa dịch Covid-19
Trong tuần WHO công bố Covid-19 là đại dịch, đơn vị chống tội phạm liên quan đến y dược của Interpol - Operation Pangea - đã bắt giữ 121 trường hợp ở 90 quốc gia, thu giữ số thuốc nguy hiểm trị giá 14 triệu USD.
WHO cho biết, thị trường thuốc giả, bao gồm dược liệu sai hoặc không có tác dụng, hết hạn sử dụng, tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình có thể trị giá hơn 30 tỷ USD.
Thị trường thuốc toàn cầu có chuỗi cung ứng đa dạng từ các cơ sở sản xuất quan trọng tại Trung Quốc, Ấn Độ đến nơi đóng gói ở châu Âu, Nam Mỹ và các nhà phân phối tới mọi quốc gia. Tuy nhiên, khi hàng loạt quốc gia trên thế giới ban hành phong tỏa, nguồn cung thuốc bắt đầu lạc nhịp. Một số công ty sản xuất thuốc cho biết chỉ còn vận hành ở mức 50-60% so với bình thường. Trong khi đó, các công ty Ấn Độ cung cấp 20% thuốc cơ bản đến các quốc gia châu Phi.
Khi ngày càng có nhiều quốc gia áp đặt lệnh phong tỏa, không khả năng cung ứng bị ảnh hưởng mà nhu cầu cũng tăng lên nhanh chóng, vì người dân bị hạn chế ra ngoài nên họ muốn tích trữ các loại thuốc cơ bản.
Ông Pernette Bourdillion Esteve tại đội chống thuốc giả thuộc WHO nhận định: “Khi cung không đáp ứng được cầu thì thuốc giả hoặc kém chất lượng sẽ tìm cách thế chân vào”.
Theo BBC, nhiều loại thuốc giả đang được bày bán ở châu Phi, trong bối cảnh nhu cầu dành cho thuốc tăng mạnh lên vì dịch Covid-19.
Từ Malaysia tới Mozambique, cảnh sát tịch thu hàng chục nghìn khẩu trang và thuốc giả. Tổng thư ký Interpol Jurgen Stock cho biết: “Buôn lậu thuốc giả trong thời kỳ khủng hoảng y tế cho thấy sự coi thường mạng sống của con người”.
Một ví dụ điển hình với thuốc sốt rét. Từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cập đến khả năng sử dụng thuốc sốt rét trong điều trị COVID-19, nhu cầu về loại thuốc này tăng đột biến. WHO nhiều lần khẳng định chưa có bằng chứng thuyết phục cho thấy hai chất này có thể được sử dụng để điều trị hiệu quả Covid-19, nhưng không vì thế mà nhu cầu dành cho chúng giảm đi.
Khi cầu tăng, lượng thuốc sốt rét giả tuồn vào thị trường cũng gia tăng tại Congo, Cameronon và Niger.
Giáo sư Paul Newton tại Đại học Oxford (Anh) cảnh báo khi dịch Covid-19 chưa thuyên giảm thuốc giả trên thị trường sẽ tăng nếu các chính phủ trên toàn thế giới không hợp tác xử lý.
"Chúng ta đang có rủi ro về một đại dịch song song, gây ra bởi những sản phẩm dưới chuẩn và giả mạo, trừ khi chúng ta đảm bảo rằng có sự phối hợp toàn cầu trong sản xuất, phân phối và kiểm soát chất lượng dụng cụ xét nghiệm, thuốc men và vắc-xin. Nếu không thì những lợi ích của y học hiện đại sẽ không còn", ông Newton nhận định.
Hà Anh (T/H)