Việc Kim Long Motor bàn giao 100 xe giường nằm thuần điện cho Phương Trang mở ra hướng đi mới cho vận tải hành khách liên tỉnh. Dù có lợi thế về chi phí năng lượng, hiệu quả kinh tế của xe điện vẫn phụ thuộc vào vốn đầu tư, hạ tầng sạc và khả năng khai thác trên các tuyến đường dài.
Xe điện tiến vào vận tải liên tỉnh, động cơ diesel có thêm đối thủ
Ngày 23/10/2026, Công ty Cổ phần Kim Long Motor Huế chính thức bàn giao lô 100 xe giường nằm thuần điện KIMLONG99 EV-G34 cho Công ty Cổ phần Xe khách Phương Trang (FUTA Bus Lines). Theo thông số được Kim Long Motor công bố, KIMLONG99 EV-G34 trang bị bộ pin BYD dung lượng 357 kWh, có thể di chuyển khoảng 400 km sau mỗi lần sạc. Xe sử dụng hai cổng sạc chuẩn CCS2, tương thích với trụ sạc công suất 240 kW, thời gian sạc đầy được nhà sản xuất giới thiệu khoảng 90 phút trong điều kiện phù hợp.
Về kết cấu, xe sử dụng khung gầm liền khối Full Monocoque, khác với cách bố trí khung sát-xi rời và thân xe phổ biến trên một số dòng xe khách truyền thống. Thiết kế liền khối có thể hỗ trợ tối ưu trọng lượng và độ cứng thân xe, nhưng hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vật liệu, thiết kế và chất lượng sản xuất.
KIMLONG99 EV-G34 cũng được trang bị hệ thống chống bó cứng phanh ABS, kiểm soát lực kéo ASR, phanh tái sinh, quản lý nhiệt độ pin chủ động và hệ thống chữa cháy hai khoang độc lập. Khoang hành khách bố trí 34 giường nằm riêng biệt, có rèm che, cửa gió điều hòa và nút gọi hỗ trợ.
Xe giường nằm thuần điện mở ra hướng đi mới cho vận tải hành khách liên tỉnh (Ảnh minh họa)
Với phạm vi công bố khoảng 400 km, mẫu xe này có thể đáp ứng nhiều tuyến liên tỉnh có cự ly ngắn và trung bình. Tuy nhiên, các tuyến dài hơn, đặc biệt những hành trình xuyên đêm 500 – 800 km, sẽ đặt ra yêu cầu bố trí điểm sạc hoặc thay đổi lịch trình khai thác.
Đáng chú ý, quãng đường 400 km là thông số do nhà sản xuất công bố, không phải kết quả đo mức tiêu thụ điện khi xe chở đủ 34 hành khách trên mọi cung đường. Thực tế, tải trọng, địa hình, thời tiết, điều hòa và tốc độ di chuyển đều có thể làm thay đổi phạm vi hoạt động.
Bên cạnh đó, thời gian sạc khoảng 90 phút cũng cần được đánh giá trong điều kiện vận hành thương mại. Khả năng sạc phụ thuộc công suất trạm, trạng thái pin, nhiệt độ và lượng điện còn lại. Vì vậy, doanh nghiệp vận tải cần tính đến thời gian dự phòng thay vì chỉ dựa vào mức tối ưu được công bố.
Dẫu vậy, lợi thế đáng chú ý của xe điện nằm ở hiệu suất truyền động. Động cơ điện không cần đốt nhiên liệu để tạo lực kéo, có thể thu hồi một phần năng lượng khi giảm tốc và không phát sinh khí thải từ ống xả. Với doanh nghiệp sở hữu hàng trăm phương tiện hoạt động liên tục, khoản tiết kiệm năng lượng có thể trở thành yếu tố đáng kể trong cơ cấu chi phí.
Tiết kiệm hàng trăm triệu đồng tiền nhiên liệu, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc hạ tầng sạc
Đối với doanh nghiệp vận tải đường dài, nhiên liệu là một trong những khoản chi thường xuyên lớn nhất. Khi giá dầu diesel tăng, chi phí khai thác của mỗi chuyến xe cũng tăng theo, trong khi việc điều chỉnh giá vé không phải lúc nào cũng thực hiện ngay được.
Theo Công văn số 8743/BCT-TTTN của Bộ Công Thương, từ 15 giờ ngày 22/10/2026, giá dầu diesel 0,05S được quy định không cao hơn 29.550 đồng/lít. Đây là mức giá có thể tạo sức ép đáng kể đối với những doanh nghiệp khai thác xe khách đường dài với cường độ cao.
Để hình dung chênh lệch về chi phía nhiên liệu, giả định một xe giường nằm diesel tiêu thụ 24 lít/100 km, với giá dầu nói trên, phương tiện cần khoảng 709.200 đồng tiền nhiên liệu cho mỗi 100 km. Nếu chạy 100.000 km, tổng chi phí dầu diesel lên tới 709,2 triệu đồng.
Đối với xe điện, nếu lấy dung lượng pin 357 kWh chia cho phạm vi hoạt động công bố 400 km, mức năng lượng tương ứng khoảng 89,25 kWh/100 km. Chi phí điện cho mỗi 100 km khoảng 400.000 đồng, tương đương 400 triệu đồng trên quãng đường 100.000 km. Tuy nhiên, đây chỉ là phép quy đổi từ thông số nhà sản xuất, chưa tính hao hụt sạc hoặc sự thay đổi khi vận hành thực tế.
Như vậy, riêng tiền nhiên liệu, xe điện có thể tiết kiệm khoảng 309 triệu đồng trên mỗi 100.000 km so với xe diesel trong kịch bản nói trên. Nếu 100 phương tiện cùng vận hành 100.000 km, khoản chênh lệch lý thuyết lên tới gần 31 tỷ đồng.
Mức chênh lệch về chi phí nhiên liệu trên kịch bản giả định về giá xăng và giá điện của 2 loại xe
Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế sẽ thay đổi theo giá điện và cường độ khai thác. Xe khách diesel có lợi thế tiếp nhiên liệu trong thời gian ngắn rồi tiếp tục hành trình. Trong khi đó, xe điện cần được bố trí sạc phù hợp với thời gian nghỉ của tài xế, thời điểm xe quay đầu hoặc khoảng trống giữa các chuyến.
Nếu xe phải dừng sạc thêm ngoài lịch trình thông thường, doanh nghiệp có thể giảm số chuyến khai thác mỗi ngày. Điều này tác động trực tiếp đến doanh thu, thậm chí ảnh hưởng lớn hơn khoản tiền tiết kiệm được từ nhiên liệu.
Bên cạnh đó, việc vận hành nhiều xe điện cùng lúc đòi hỏi nguồn điện và hạ tầng sạc có công suất lớn. Với một trụ sạc công suất 240 kW, doanh nghiệp phải tính toán khả năng cấp điện, công suất sử dụng đồng thời, chi phí thiết bị và phương án dự phòng khi trạm gặp sự cố.
Ngoài ra, chi phí bảo dưỡng có thể thấp hơn ở các hạng mục động cơ, nhưng xe điện vẫn cần chăm sóc hệ thống phanh, lốp, điều hòa, hệ thống treo và thiết bị điện cao áp. Đặc biệt, tuổi thọ bộ pin, chi phí sửa chữa và giá trị phương tiện sau nhiều năm sử dụng sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư dài hạn.
Do đó, cuộc cạnh tranh giữa hai loại phương tiện vì vậy sẽ không chỉ được quyết định bằng giá điện hay giá dầu, mà còn bằng khả năng khai thác hiệu quả từng chiếc xe trong suốt vòng đời sử dụng.
Lê Phong