Theo Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam, từ nay đến tháng 4 năm sau, châu Âu gần như chỉ có thể trông vào Việt Nam để mua cà phê Robusta. Điều đó cho thấy, nhu cầu cà phê của thế giới tiếp tục tăng lên, trong bối cảnh đó, các chuyên gia trong ngành dự báo xuất khẩu cà phê của Việt Nam có nhiều kỳ vọng.
Bất chấp sản lượng giảm, giá cà phê Việt vẫn neo cao
Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, trong tháng 11/2023, xuất khẩu cà phê của Việt đạt 80 nghìn tấn, thu về 252 triệu USD, giảm 37,9% về lượng và giảm 17,5% về giá trị so với tháng 11/2022.
Tháng 10 trước đó, lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam ở mức thấp kỷ lục khi chỉ đạt 43.720 tấn, giá trị khoảng 157,6 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, xuất khẩu cà phê giảm mạnh 48,8% về lượng và 28% về giá trị.
Tính chung 11 tháng năm 2023, xuất khẩu cà phê của Việt Nam ước đạt xấp xỉ 1,38 triệu tấn, giá trị 3,54 tỷ USD, giảm 12,9% về lượng và giảm 2,5% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái.
Các số liệu cho thấy, mặc dù lượng xuất khẩu giảm mạnh nhưng mức giảm giá trị thấp hơn là do giá xuất khẩu đang tăng cao so với cùng kỳ. Giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam tháng 11/2023 đạt mức cao 3.148 USD/tấn, tăng 32,8% so với tháng 11/2022. Lũy kế 11 tháng năm nay, giá xuất khẩu bình quân loại hạt này của Việt Nam ước đạt mức 2.570 USD/tấn, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam, giá cà phê xuất khẩu của Việt Nam liên tục tăng mạnh và đang ở mức cao kỷ lục trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp đa phần là trả nợ hợp đồng cũ.
Ngay ở đầu niên vụ 2023/2024, giá cà phê nhân Việt Nam đã ở mức rất cao, khoảng 60.000 đồng/kg. Giá đầu vụ cao như vậy cũng là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử ngành cà phê Việt Nam. Dự báo giá cà phê ở Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cao.
Từ nay đến giữa năm sau, nếu các nền kinh tế lớn trên thế giới tiếp tục giảm lãi suất, xuất khẩu cà phê sẽ tiếp tục hưởng lợi bởi đây là lúc các nhà rang xay trên thế giới mua tích trữ nên giá cà phê khó đi xuống.
Kỳ vọng xuất khẩu cà phê đạt 5 tỷ USD trong năm 2024
Bất chấp sản lượng cà phê xuất khẩu suy giảm, song theo dự báo của các nhà phân tích và của ngành cà phê, tính cả niên vụ 2023-2024, xuất khẩu cà phê có thể đạt từ 4,5 đến 5 tỷ USD nhờ giá tăng.
Mặc dù năm 2023 xuất khẩu cà phê Việt Nam sụt giảm khá nhiều về lượng, với mức giảm dự kiến cả năm là 15%. Trong khi xuất khẩu giảm thì giá cà phê nhân ở Việt Nam tăng cao trong năm 2023, có thời điểm lên tới 70.000 đồng/kg. Tuy nhiên, dự báo về niên vụ 2023/2024, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch HĐQT Intimex Group, cho rằng niên vụ mới được đánh giá là vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức với ngành cà phê thế giới. Theo đó, biến đổi khí hậu cùng những diễn biến khắc nghiệt của thời tiết sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nguồn cung cà phê toàn cầu, khiến cho năng suất và chất lượng giảm.
Trước tình hình thời tiết bất lợi, dự kiến trong niên vụ 2023/2024, sản lượng cà phê Việt Nam sẽ giảm nhiều. Dự báo, sản lượng cà phê chỉ đạt khoảng 1,6 – 1,7 triệu tấn. Trong khi năng suất cà phê tăng ở Lâm Đồng nhưng giảm ở nhiều tỉnh khác như: Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông.
Theo dự kiến của ngành ca phê, lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam trong niên vụ 2023/2024 sẽ tiếp tục giảm, xuống còn khoảng 1,4 triệu tấn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là ngay ở đầu niên vụ 2023/2024, giá cà phê nhân Việt Nam đã ở mức rất cao, khoảng 60.000 đồng/kg.
Theo ông Đỗ Hà Nam, giá đầu vụ cao như vậy cũng là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử ngành cà phê Việt Nam. Giá cà phê trên sàn London cũng đang ở mức cao. Ông Nam nhận định, nếu như trong năm 2023, đến tháng 6, gần như không còn cà phê trong dân để các doanh nghiệp có thể thu mua, thì trong năm 2024, chỉ đến tháng 5, thậm chí tháng 4 là đã có thể hết hàng.
Trước những nhận định đó, ông Nam cho rằng: “từ nay đến tháng 4/2024, châu Âu gần như chỉ có thể trông vào Việt Nam để mua cà phê Rubosta. Vì vậy, nhiều khả năng giá cà phê ở Việt Nam sẽ tiếp tục tăng và có thể sẽ ở mức cao nhất thế giới trong năm 2024”.
Cùng quan điểm với ông Nam, chuyên gia cà phê Nguyễn Quang Bình, cho rằng giá cà phê niên vụ 2023 - 2024 sẽ tiếp tục neo ở mức cao. Đến tháng 6/2024 nếu các nền kinh tế lớn trên thế giới tiếp tục giảm lãi suất, xuất khẩu cà phê sẽ tiếp tục hưởng lợi. Bởi, đây là lúc các nhà rang xay trên thế giới mua tích trữ nên giá cà phê khó có cơ hội đi xuống.
Ông Bình phân tích, hiện các thị trường lớn như EU, Mỹ đang có sự thay đổi nhu cầu tiêu thụ từ nhập cà phê nhân chuyển sang cà phê chế biến. Vì vậy, Việt Nam cũng phải ưu tiên đầu tư các cơ sở chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm cà phê và hướng tới phát triển bền vững.
Trước những phân tích và nhận định về thị trường cà phê hiện nay, Hiệp hội Cà phê - Ca cao (Vicofa) đã đưa ra dự báo tình hình xuất khẩu cà phê năm 2024 với nhiều kỳ vọng. Theo đó, Vicofa kỳ vọng xuất khẩu cà phê niên vụ 2023-2024 có thể đạt 4,5-5 tỷ USD nhờ giá cà phê tiếp tục tăng.
Minh Đức