Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tính đến hết tháng 9/2022, xuất khẩu cá tra sang thị trường ASEAN ước đạt hơn 152 triệu USD, chiếm gần 8% tổng xuất khẩu cá tra đi các thị trường.
Số liệu thống kê của Hải quan cho thấy, trong tháng 9/2022, xuất khẩu thủy sản ước đạt trên 850 triệu USD. Dù vẫn cao hơn 36% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng đây là lần đầu sau 7 tháng, xuất khẩu thuỷ sản rơi xuống mức dưới 900 triệu USD. Tính chung 9 tháng năm 2022, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam chạm mốc 8,5 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2021.
Tính đến hết tháng 9/2022, xuất khẩu cá tra thu về gần 1,97 tỷ USD, tăng 83,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu cá tra sang các thị trường đều ghi nhận mức tăng trưởng mạnh, trong đó, thị trường Trung Quốc và ASEAN ghi nhận sự tăng trưởng đột phá.
Trong đó, xuất khẩu cá tra của Việt Nam trong tháng 9/2022 đạt 164 triệu USD, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong đó, xuất khẩu sang nhiều thị trường tăng đột phá gấp 2-3 lần so với cùng kỳ như Trung Quốc, Brazil, Thái Lan, Anh, Hà Lan, Australia, Singapore… Ấn tượng hơn cả là xuất khẩu cá tra sang thị trường Đức trong tháng 9/2022 tăng gấp 41 lần so với cùng kỳ và xuất khẩu sang Peru tăng gấp 17 lần.
Cụ thể, Trung Quốc và Hồng Kông chiếm 30% kim ngạch xuất khẩu cá tra 3 quý đầu năm với 589 triệu USD, tăng 111% so với cùng kỳ.
Tỷ trọng của Mỹ có xu hướng giảm dần, chiếm 23% với 454 triệu USD. Theo thống kê của Bộ Thương mại Mỹ, 8 tháng đầu năm nay, Mỹ nhập khẩu trên 96 nghìn tấn cá tra phile đông lạnh (mã HS030462), trị giá trên 405 triệu USD, tăng 26% về khối lượng và 95% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá trung bình nhập khẩu cá tra phile đông lạnh vào Mỹ trong 8 tháng đầu năm đạt 4,21 USD/kg, tăng 54% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dù xuất khẩu sang EU vẫn tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ, nhưng thị trường này chỉ chiếm 8% tổng XK cá tra với gần 160 triệu USD. Trong đó, top 3 thị trường trong khối này gồm Hà Lan, chiếm 2,2% với trên 44 triệu USD, tiếp đến là Đức với trên 21 triệu USD và Bỉ với gần 16 triệu USD.
Khối CPTPP chiếm 13% xuất khẩu cá tra trong 9 tháng đầu năm với gần 260 triệu USD, tăng 80% so với cùng kỳ năm ngoái. Những thị trường nổi trội trong khối là Mexico, chiếm 4,3% với gần 85 triệu USD, Canada chiếm 2,4% đạt hơn 47 triệu USD, Australia chiếm 1,6% đạt 30,5 triệu USD, tiếp đến là Singapore với trên 28 triệu USD, chiếm 1,4%.
Đặc biệt, tỷ trọng của thị trường ASEAN đã gần tương đương với EU trong tổng xuất khẩu cá tra của Việt Nam. Theo đó, những thị trường có trọng số lớn trong khối ASEAN gồm Thái Lan, Singapore, Philiipin và Singagore.
Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), trong 8 tháng, Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn nhất của cá tra Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ, đạt 512 triệu USD, chiếm 29%.
Xuất khẩu cá tra sang Mỹ chiếm 25% với 421 triệu USD, tăng 90%. Mỹ cũng là khách hàng thứ hai của cá tra Việt Nam xuất khẩu trong 8 tháng năm 2022. Giá trung bình cá tra phile đông lạnh xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 8 giữ mức cao, 5 USD/kg.
Đứng thứ 2 về tiêu thụ cá tra Việt Nam trong khối ASEAN là Singapore với trên 28 triệu USD trong 9 tháng đầu năm nay, tăng 56% so với cùng kỳ. Riêng trong tháng 9, xuất khẩu cá tra sang Singapore tăng gấp hơn 3 lần.
Malaysia cũng chiếm tỷ trọng tương đương Phillippine trong tổng xuất khẩu cá tra Việt Nam với kim ngạch nhập khẩu cá tra trên 26 triệu USD trong 9 tháng đầu năm, tăng 114%. Trong tháng 9, xuất khẩu cá tra sang thị trường này cũng tăng mạnh 138%.
Tuy chiếm tỷ trọng khiêm tốn, nhưng các nước khác trong khối ASEAN như Campuchia, Indonesia, Lào đều có xu hướng gia tăng mạnh mẽ nhập khẩu cá tra của Việt Nam, mới mức tăng trưởng gấp 3 tới 23 lần so với cùng kỳ năm 2021.
Mặc dù tình hình xuất khẩu cá tra sang các thị trường tăng trưởng mạnh nhưng theo VASEP, các mức tăng trưởng đột phá trên không phải là tín hiệu lạc quan.
Lý giải điều này, VASEP cho biết, tại thời điểm tháng 9/2021, do ảnh hưởng của dịch Covid, xuất khẩu cá tra sụt giảm xuống mức thấp nhất. Hơn nữa, thông thường hàng năm vào tháng 9 sắp vào mùa cao điểm có nhiều đơn hàng cho dịp lễ cuối năm và năm mới, nhưng năm nay, kim ngạch cá tra tháng 9 lại thấp hơn 15% so với tháng 8. Trong đó, các thị trường Trung Quốc, Mexico, Brazil, Anh, Canada, Hà Lan, Colombia đều có mức NK cá tra thấp hơn 17-36% so với tháng 8.
VASEP cũng đưa ra dự báo, nhu cầu nhập khẩu cá tra của các thị trường sẽ tăng trở lại vào một vài tháng tới. Theo đó, biến động tăng trưởng vẫn phụ thuộc vào hai thị trường lớn nhất là Trung Quốc và Mỹ. Trong khi, giá cá nguyên liệu đầu vào ổn định, giá xăng dầu giảm mạnh ở những kỳ gần đây, về mức giá hồi đầu năm là một trong những lợi thế của các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra.
Có thể đơn hàng cá tra sẽ nhích lên trong tháng 10 là tháng đỉnh điểm của mùa giao dịch cuối năm. Hiện nay nguồn cung cá tra nguyên liệu tại nhiều địa phương đang giảm, giá cá nguyên liệu đang tăng lên. Hy vọng, nhu cầu sẽ hồi phục và giá cá tra xuất khẩu sang các thị trường sẽ ổn định hoặc tăng trở lại, để cá tra năm 2022 có thể về đích với kỷ lục xuất khẩu 2,5 tỷ USD, tăng 54% so với năm 2021.
Trung Thành (t/h)