4 tháng đầu năm 2023, phần lớn xuất khẩu cao su sang các thị trường đều giảm so với cùng kỳ năm trước bởi vì sức mua của thị trường thế giới giảm, đặc biệt là các thị trường lớn như Ấn Độ, Mỹ, châu Âu. Thời gian tới, xuất khẩu cao su vẫn gặp khó khăn do ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là tại Mỹ và châu Âu, đang chịu ảnh hưởng bởi lạm phát cao, sức cầu tiêu dùng suy yếu.
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tháng 4/2023, Việt Nam xuất khẩu được 87.749 tấn cao su với trị giá 121,79 triệu USD, giảm 24,3% về lượng và giảm 25,7% về trị giá so với tháng 3/2023. So với tháng 4/2022 dù vẫn tăng 12% về lượng, nhưng giảm 13,9% về trị giá.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2023, Việt Nam xuất khẩu 469.632 tấn cao su, đạt 653,22 triệu USD, giảm 3,2% về lượng và giảm 23,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2022, do giá xuất khẩu cao su liên tục giảm mạnh trong những tháng vừa qua.
Trong tháng 4/2023, cao su của Việt Nam xuất khẩu ở mức giá bình quân là 1.388 USD/tấn, giảm 1,9% so với tháng 3/2023 và giảm 23,1% so với tháng 4/2022.
Trong tháng 4/2023, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu cao su lớn nhất của Việt Nam, chiếm 73,16% tổng lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam.
Cụ thể, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc tháng 4 đạt 64.201 tấn, trị giá 87,45 triệu USD, giảm 26% về lượng và giảm 27% về trị giá so với tháng 3/2023. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2022, lượng và trị giá xuất khẩu cao su sang thị trường này lại lần lượt tăng 40,6% và 10,7%.
Giá xuất khẩu cao su sang Trung Quốc bình quân ở mức 1.362 USD/tấn, giảm 1,3% so với tháng 3/2023 và giảm 21,2% so với tháng 4/2022.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2023, Việt Nam xuất khẩu 356.818 tấn cao su sang Trung Quốc, đạt 484,46 triệu USD, tăng 9,5% về lượng nhưng lại giảm 13,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2022.
Nhìn chung 4 tháng đầu năm 2023, phần lớn xuất khẩu cao su sang các thị trường đều giảm so với cùng kỳ năm trước bởi vì sức mua của thị trường thế giới giảm, đặc biệt là các thị trường lớn như Ấn Độ, Mỹ, châu Âu. Tuy nhiên, xuất khẩu sang một thị trường vẫn tăng trưởng tốt về lượng so với cùng kỳ năm 2022, đó là thị trường Nga.
Theo Hiệp hội Cao su Việt Nam, từ cuối năm 2022 tình hình sản xuất kinh doanh và xuất khẩu của ngành cao su đã bắt đầu suy giảm và những khó khăn đã thể hiện rõ trong 3 tháng đầu năm của 2023.
Xuất khẩu cao su thiên nhiên giảm 6,1% về lượng và giảm 25,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2022, do đơn giá xuất khẩu bình quân giảm gần 21%.
Với sản phẩm cao su, trong 3 tháng đầu năm 2023, lốp xe và găng tay cao su đều lần lượt giảm 4,9% và giảm 36,6% so với cùng kỳ năm 2022.
Theo ông Võ Hoàng An - Phó Chủ tịch Hiệp hội cao su Việt Nam, ngoài những tác động tiêu cực như giá cao su rất thấp, một số yếu tố nội tại cũng tác động nghiêm trọng đến sản xuất, kinh doanh của ngành cao su, đặc biệt việc chậm hoàn thuế trị giá gia tăng (VAT).
Doanh nghiêp xuất khẩu cao su phải nộp thuế VAT, và sẽ được hoàn lại sau khi xuất khẩu. Tuy nhiên thời gian chờ phải từ 4-9 tháng, có trường họp còn lâu hơn.
Việc này gây tốn kém chi phí để trả lãi suất vay ngân hàng cho số vốn tạm nộp thuế VAT. Khó khăn này càng lớn khi doanh nghiệp xuất khẩu càng nhiều. Vì vậy, một số doanh nghiệp đã giảm xuất khẩu cao su hoặc chuyển sang các loại nông sản khác.
Ông Võ Hoàng An cho biết, nếu khó khăn này không được tháo gỡ, việc tiêu thụ cao su của hơn 265.000 hộ tiểu điền (chiếm hơn 60% sản lượng cả nước) sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng trong bối cảnh giá thấp kéo dài và nhu cầu cao su sụt giảm.
Thời gian tới, xuất khẩu cao su vẫn gặp khó khăn do ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là tại Mỹ và châu Âu, đang chịu ảnh hưởng bởi lạm phát cao, sức cầu tiêu dùng suy yếu. Tuy nhiên nhu cầu tiêu thụ cao su của Trung Quốc đang dần hồi phục sẽ là yếu tố hỗ trợ thị trường.
Tại thị trường trong nước, từ đầu tháng 5/2023 đến nay, giá thu mua mủ cao su nguyên liệu trong nước tiếp tục ổn định. Giá mủ nước tại Bình Phước, Đăk Lăk, Phú Yên, Bình Thuận, Gia Lai, Đồng Nai, Quảng Trị đang được thu mua trong khoảng 225 - 270 đồng/TSC. Trong đó, công ty cao su Phú Riềng thu mua ở mức 255 đồng/TSC; công ty cao su Đồng Phú thu mua tại mức 259 đồng/TSC; công ty cao su Bình Long thu mua với mức 269 đồng/TSC.
Trung Anh (t/h)