Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra động lực mới cho ngành công nghệ toàn cầu, đồng thời mở rộng dư địa tăng trưởng cho hạ tầng số tại Việt Nam. Từ trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây đến phần mềm và các giải pháp AI, dòng vốn đang có xu hướng dịch chuyển mạnh vào những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.
AI thúc đẩy chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường công nghệ
Theo Gartner, tổng chi tiêu công nghệ thông tin (CNTT) toàn cầu dự kiến đạt khoảng 6,37 nghìn tỷ USD trong năm 2026, tăng 14,2% so với năm 2025. Mức tăng này cao hơn đáng kể so với tốc độ 10,7% của năm 2025, phản ánh xu hướng mở rộng đầu tư công nghệ trên phạm vi toàn cầu.
AI đang trở thành một trong những động lực chính của sự gia tăng này. Theo số liệu được Mirae Asset tổng hợp từ Gartner, chi tiêu cho AI được dự báo tăng với tốc độ tăng trưởng kép khoảng 40,7% trong giai đoạn 2025–2027. Sự gia tăng nhu cầu sử dụng các mô hình AI, đặc biệt là GenAI và AI Agent, đang kéo theo nhu cầu lớn hơn đối với năng lực tính toán, lưu trữ, xử lý dữ liệu và các phần mềm chuyên dụng.
Trong các cấu phần của thị trường CNTT, trung tâm dữ liệu là phân khúc có tốc độ tăng trưởng nổi bật nhất. Gartner dự báo chi tiêu cho trung tâm dữ liệu toàn cầu đạt khoảng 822 tỷ USD trong năm 2026, tăng 62,5% so với năm trước. Đây cũng là mức tăng trưởng cao nhất trong các nhóm chi tiêu CNTT được thống kê.
Chi tiêu cho phần mềm được dự báo đạt 868 tỷ USD, tăng 9,8%; thiết bị đạt 1.468 tỷ USD, tăng 15,5%; dịch vụ CNTT đạt 1.857 tỷ USD, tăng 8,3%; trong khi dịch vụ viễn thông đạt 1.354 tỷ USD, tăng 4,4%.
Cơ cấu này cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt của nhu cầu công nghệ. Nếu trước đây phần lớn chi tiêu tập trung vào thiết bị, dịch vụ CNTT và viễn thông, sự phát triển nhanh của AI đang làm gia tăng vai trò của hạ tầng tính toán và trung tâm dữ liệu. Đây là những cấu phần cần thiết để triển khai các mô hình AI có quy mô lớn.
Theo Gartner, trong những năm tới, nhu cầu mở rộng năng lực tính toán có thể đưa hạ tầng AI trở thành phân khúc lớn nhất của thị trường AI, chiếm hơn 45% tổng chi tiêu cho AI. Điều này đồng nghĩa với việc quá trình phát triển AI không chỉ tạo ra thị trường cho các sản phẩm phần mềm mà còn kéo theo nhu cầu đầu tư lớn vào máy chủ, GPU, bộ nhớ hiệu năng cao, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây.
Xu hướng này cũng đang làm thay đổi cơ cấu chi tiêu phần mềm trên nhiều ngành kinh tế. Theo IDC, tỷ trọng AI trong tổng chi tiêu phần mềm của lĩnh vực bán lẻ được dự báo tăng từ 17% năm 2024 lên 42% năm 2029. Trong dịch vụ tài chính, tỷ trọng này tăng từ 21% lên 46%; sản xuất – chế tạo từ 13% lên 39%; y tế từ 18% lên 43%; cơ sở hạ tầng từ 16% lên 41% và khu vực công từ 16% lên 41%.
Như vậy, AI đang chuyển từ một công nghệ chuyên biệt thành một cấu phần ngày càng phổ biến trong hoạt động của doanh nghiệp và khu vực công. Sự thay đổi này tạo ra nhu cầu đồng thời đối với phần mềm, dữ liệu, năng lực tính toán và hạ tầng kết nối.
Thị trường công nghệ Việt Nam bước vào giai đoạn mở rộng
Xu hướng toàn cầu đang diễn ra trong bối cảnh thị trường công nghệ Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, doanh thu toàn ngành ICT Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 2,6 triệu tỷ đồng, tăng 37% so với cùng kỳ năm trước. Ngành ICT đóng góp khoảng 538 nghìn tỷ đồng vào GDP, tăng 28% và hoàn thành khoảng 45% kế hoạch năm.
Số lượng doanh nghiệp công nghệ số cũng tiếp tục tăng. Đến tháng 5/2026, Việt Nam có khoảng 80.052 doanh nghiệp công nghệ số, so với 79.762 doanh nghiệp năm 2025. Trong cơ cấu này, công nghiệp phần mềm chiếm 19,77%, dịch vụ công nghệ số chiếm 14,22%, công nghiệp phần cứng và điện tử chiếm 6,20%, công nghiệp nội dung số chiếm 1,34%, còn lại thuộc các nhóm công nghệ cao, khởi nghiệp sáng tạo, bán dẫn và các lĩnh vực khác.
Quy mô doanh thu và số lượng doanh nghiệp cho thấy thị trường công nghệ trong nước đang mở rộng cả về quy mô hoạt động lẫn số lượng chủ thể tham gia. Tuy nhiên, sự phát triển của AI cũng đang làm thay đổi yêu cầu đối với thị trường này. Bên cạnh các dịch vụ CNTT truyền thống, nhu cầu đang dịch chuyển sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và hạ tầng cao hơn như AI, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và trung tâm dữ liệu.
Theo Imarc, thị trường AI Việt Nam được dự báo tăng từ khoảng 865 triệu USD năm 2025 lên gần 3 tỷ USD vào năm 2034, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 14,4% trong giai đoạn 2026–2034. Dù quy mô hiện tại còn khiêm tốn so với các thị trường công nghệ lớn, tốc độ mở rộng dự kiến cho thấy dư địa phát triển của AI tại Việt Nam còn đáng kể.
Sự phát triển của thị trường cũng được hỗ trợ bởi quá trình hoàn thiện khung chính sách. Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng chủ đạo, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng số, dữ liệu, nhân lực, nghiên cứu và phát triển và các công nghệ chiến lược.
Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 tạo cơ sở pháp lý cho quản trị, chia sẻ và khai thác dữ liệu. Đây là một trong những nền tảng quan trọng đối với sự phát triển của trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và AI. Trong khi đó, Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 tạo hành lang pháp lý cho các doanh nghiệp công nghệ số, AI, bán dẫn và các sản phẩm công nghệ số. Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 cũng định hướng thu hút FDI thế hệ mới, ưu tiên công nghệ cao, R&D, đổi mới sáng tạo và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Nguồn lực cho khoa học và công nghệ cũng được nâng lên. Theo Nghị quyết 57, giai đoạn 2025–2030, ngân sách dành cho khoa học và công nghệ được nâng lên ít nhất 3% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm. Theo số liệu được Mirae Asset tổng hợp từ Bộ Tài chính, tỷ lệ này cao gần gấp đôi mức bình quân khoảng 1,61% trong giai đoạn 2021–2024.
Những thay đổi về chính sách và nguồn lực đang tạo thêm nền tảng cho quá trình phát triển hạ tầng số, dữ liệu và công nghệ trong nước. Cùng với nhu cầu chuyển đổi số của khu vực công và tư nhân, đây là những yếu tố đang định hình chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường công nghệ Việt Nam.
Trung tâm dữ liệu và hạ tầng số trở thành tâm điểm
Sự phát triển nhanh của AI đang đặt trung tâm dữ liệu vào vị trí ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ. Các mô hình AI cần năng lực tính toán lớn, đồng thời lượng dữ liệu được tạo ra và xử lý ngày càng tăng. Điều này khiến nhu cầu về máy chủ, GPU, bộ nhớ và không gian lưu trữ tiếp tục mở rộng.
Theo McKinsey, nhu cầu công suất trung tâm dữ liệu toàn cầu được dự báo đạt 220 GW vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép khoảng 22%. Riêng nhu cầu phục vụ AI được dự báo tăng từ 44 GW năm 2025 lên 156 GW năm 2030.
Việt Nam đang đứng trước xu hướng mở rộng tương tự. Theo Research and Markets, quy mô thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam đạt khoảng 1,04 tỷ USD năm 2025 và được dự báo tăng lên 3,18 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép 20,48%.
Ảnh minh họa
Tính đến tháng 10/2025, Việt Nam có khoảng 25 trung tâm dữ liệu với tổng công suất hoạt động khoảng 104 MW, diện tích sàn máy chủ khoảng 144.587 m² và 16.361 tủ rack. Công suất này được dự báo tăng mạnh trong những năm tới, có thể đạt khoảng 589 MW vào năm 2030, tương đương tăng khoảng 5,6 lần so với mức hiện tại.
Thị trường hiện có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp cung cấp hạ tầng trung tâm dữ liệu. Theo số liệu được Mirae Asset tổng hợp, Viettel IDC có công suất hoạt động khoảng 42 MW, VNPT khoảng 25 MW, CMC Telecom khoảng 13 MW, FPT Telecom khoảng 12 MW và VNG Cloud khoảng 10 MW.
Bên cạnh nguồn cung hiện hữu, nhiều dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang được phát triển tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Bình Dương và một số địa phương khác. Các dự án có quy mô từ hàng chục đến hàng trăm MW, trong đó có các dự án hướng tới phục vụ AI, điện toán đám mây và nhu cầu dữ liệu quy mô lớn.
Cùng với trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây đang trở thành một cấu phần quan trọng của hạ tầng số. Sự kết hợp giữa AI, Cloud và Big Data đang tạo ra hệ sinh thái hạ tầng mới, trong đó dữ liệu được lưu trữ, xử lý và khai thác trên nền tảng điện toán có năng lực ngày càng lớn.
Một xu hướng đáng chú ý khác là sự xuất hiện của các hạ tầng chuyên biệt phục vụ AI. FPT đang phát triển AI Factory hợp tác với NVIDIA với tổng vốn đầu tư 200 triệu USD, cung cấp dịch vụ GPU Cloud phục vụ nghiên cứu và phát triển ứng dụng GenAI cho khách hàng trong nước, Nhật Bản và Hàn Quốc. CMC đang triển khai CMC Hyperscale Data Center với mức đầu tư 250 triệu USD, hướng tới cung cấp hạ tầng AI, Cloud, Big Data và AIaaS.
Những dự án này phản ánh sự dịch chuyển của thị trường từ hạ tầng CNTT truyền thống sang các hạ tầng có khả năng phục vụ khối lượng tính toán và dữ liệu lớn hơn. Đây cũng là xu hướng phù hợp với sự thay đổi của thị trường công nghệ toàn cầu khi AI ngày càng chi phối nhu cầu đầu tư vào trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán.
Hạ tầng viễn thông tiếp tục là một cấu phần không thể tách rời trong quá trình này. Theo GSMA, tổng lượng phổ tần dành cho thông tin di động IMT mà Việt Nam hướng tới khoảng 680 MHz, trong đó một số băng tần vẫn chưa được cấp phát đầy đủ. Trong giai đoạn 2024–2025, các phiên đấu giá băng tần đã được triển khai với sự tham gia của các doanh nghiệp viễn thông lớn, tạo thêm cơ sở cho quá trình phát triển mạng 5G.
Khi AI, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu phát triển, yêu cầu đối với hạ tầng kết nối cũng tăng lên. Hệ thống viễn thông, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và năng lực tính toán ngày càng hình thành một chuỗi hạ tầng liên kết chặt chẽ, hỗ trợ quá trình số hóa của doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và nền kinh tế.
Thị trường công nghệ Việt Nam đang chuyển dần từ giai đoạn tập trung vào gia công phần mềm và dịch vụ CNTT sang một cấu trúc đa dạng hơn, trong đó AI, dữ liệu, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng viễn thông ngày càng giữ vai trò quan trọng. AI vì vậy không chỉ tạo thêm nhu cầu đối với các sản phẩm và dịch vụ công nghệ mà còn đang thúc đẩy sự mở rộng của toàn bộ hệ thống hạ tầng phía sau. Đây là yếu tố có thể định hình diện mạo thị trường công nghệ Việt Nam trong những năm tới, khi nhu cầu xử lý dữ liệu và năng lực tính toán tiếp tục tăng cùng quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế.
Trung Anh