An Giang định hướng tổ chức vùng nguyên liệu theo nhu cầu thị trường và doanh nghiệp chế biến, đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển logistics và tăng cường liên kết vùng nhằm nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ và xuất khẩu.
Cần tổ chức lại vùng nguyên liệu
Tỉnh An Giang có thế mạnh rất lớn về sản xuất lúa gạo, thủy sản và cây ăn trái. Tuy nhiên, theo Sở Công Thương tỉnh An Giang vấn đề đặt ra trong giai đoạn tới không chỉ là tiếp tục mở rộng sản lượng, mà quan trọng hơn là phải tổ chức lại vùng nguyên liệu, nâng tỷ lệ chế biến sâu, giảm chi phí logistics, đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường và hình thành chuỗi liên kết ổn định từ sản xuất đến tiêu thụ, xuất khẩu.
Tỉnh An Giang có thế mạnh rất lớn về sản xuất lúa gạo, thủy sản và cây ăn trái
Theo đó, để chuyển lợi thế về sản lượng thành lợi thế về giá trị, Sở cho rằng cần tập trung tổ chức vùng nguyên liệu theo yêu cầu của thị trường và công nghiệp chế biến. Quan điểm của tỉnh là vùng nguyên liệu phải được tổ chức từ nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp chế biến, chứ không chỉ từ khả năng sản xuất. Doanh nghiệp phải tham gia sâu hơn ngay từ khâu xác định tiêu chuẩn nguyên liệu, sản lượng, thời vụ, truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ.
Tiếp theo, phát triển công nghiệp chế biến sâu gắn với không gian sản xuất và hạ tầng công nghiệp. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 là giá trị sản xuất công nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm tăng bình quân từ 8% đến 10% mỗi năm; tỷ lệ nông sản chủ lực được chế biến sâu đạt trên 30%.
Để thực hiện mục tiêu này, An Giang định hướng thu hút các dự án chế biến hiện đại, sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tăng đầu tư hệ thống sơ chế, bảo quản, kho lạnh, đóng gói và chế biến sâu gắn với vùng nguyên liệu. Tỉnh cũng định hướng phát triển ít nhất một khu hoặc cụm công nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm hiện đại phục vụ xuất khẩu; đồng thời khai thác hiệu quả hệ thống khu, cụm công nghiệp đã được quy hoạch để bố trí các dự án chế biến phù hợp. Đối với chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp, tỉnh đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo đúng trình tự, quy định pháp luật, với mục tiêu giảm chi phí đầu tư hạ tầng, tạo điều kiện thu hút các doanh nghiệp thứ cấp và các dự án chế biến sâu.
Song song đó, tỉnh phát triển logistics, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đồng bộ với công nghiệp chế biến. Tỉnh đang nghiên cứu, triển khai các dự án giao thông kết nối các cụm công nghiệp; cũng như định hướng phát triển hệ thống kho lạnh, sơ chế, bảo quản và dịch vụ logistics gắn với các vùng sản xuất tập trung .Cùng với đầu tư hạ tầng, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm năng lượng, nâng mức độ tự động hóa trong chế biến và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đáng lưu ý, An Giang lấy liên kết vùng làm điều kiện để Trung tâm đầu mối phát huy hiệu quả thực chất. Qua đó, tỉnh mong muốn tăng cường kết nối trực tiếp giữa vùng nguyên liệu và doanh nghiệp chế biến của An Giang với các hệ thống phân phối hiện đại, doanh nghiệp logistics, doanh nghiệp xuất khẩu, trung tâm thương mại và các kênh thương mại điện tử tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. Thay vì mỗi địa phương phát triển một chuỗi riêng biệt, cần từng bước hình thành chuỗi giá trị liên vùng, trong đó các địa phương phát huy lợi thế so sánh của mình và cùng chia sẻ hạ tầng, thị trường.
Tăng cường phối hợp
Từ thực tiễn đó, Sở Công Thương tỉnh An Giang đề xuất Bộ Công Thương tiếp tục quan tâm hỗ trợ các địa phương hoàn thiện cơ chế phát triển công nghiệp chế biến, công nghiệp hỗ trợ và logistics gắn với vùng nguyên liệu; tăng cường các chương trình khuyến công, xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu, hỗ trợ đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường xuất khẩu cho doanh nghiệp theo quy định.
Đồng thời, Bộ hỗ trợ kết nối doanh nghiệp An Giang với các tập đoàn phân phối, doanh nghiệp logistics, nhà nhập khẩu và các chuỗi cung ứng trong và ngoài nước; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh và yêu cầu truy xuất nguồn gốc của các thị trường xuất khẩu.
An Giang tăng liên kết vùng, mở rộng đầu ra cho nông sản
Đối với TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam, tỉnh đề nghị tăng cường cơ chế trao đổi thông tin, kết nối cung - cầu thường xuyên giữa vùng nguyên liệu, doanh nghiệp chế biến của An Giang với các trung tâm phân phối, doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp xuất khẩu trong vùng.
Tỉnh cũng mong muốn phối hợp tổ chức các chương trình kết nối doanh nghiệp theo từng ngành hàng chủ lực, trước hết là lúa gạo, thủy sản và trái cây; tạo điều kiện để sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm OCOP và sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của An Giang tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối và chuỗi cung ứng của khu vực phía Nam.
Mặt khác, Sở Công Thương tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp triển khai các nhiệm vụ được giao về công nghiệp chế biến, logistics, thương mại điện tử và phát triển thị trường; cũng như đẩy nhanh hoàn thiện các thủ tục liên quan đến việc thành lập Hội Doanh nghiệp xuất khẩu tỉnh An Giang để tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực.
Nguyễn Trang