Bán lẻ đồng hành đưa sản phẩm Việt vươn ra thị trường quốc tế

Kết nối hệ thống phân phối, nâng cao năng lực cung ứng và phát huy giá trị sản phẩm đặc trưng là những yếu tố quan trọng để hàng Việt mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước khẳng định vị thế trong nước và vươn ra quốc tế.

Phát huy vai trò của nhà bán lẻ trong kết nối, hỗ trợ và đưa hàng Việt tiếp cận các hệ thống phân phối nước ngoài

Tại phần thảo luận của chương trình “Kết nối cung - cầu tiêu thụ sản phẩm thực phẩm tại thị trường trong nước” do Hiệp hội các nhà bán lẻ (AVR) phối hợp cùng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương tổ chức vào ngày 12/11, đại diện các hệ thống bán lẻ đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời chỉ ra yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp Việt trong quá trình đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối hiện đại, mở rộng tiêu thụ trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.

Từ kinh nghiệm kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các hệ thống phân phối tại Thái Lan, Pháp và nhiều thị trường quốc tế, ông Paul Lê - Phó Chủ tịch phụ trách Xúc tiến thương mại và Xuất khẩu Tập đoàn Central Retail cho rằng, nhà bán lẻ không chỉ đóng vai trò đưa hàng hóa vào siêu thị mà còn cần đồng hành cùng nhà cung cấp trong quá trình hoàn thiện sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn và xây dựng năng lực quản lý thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để hàng Việt nâng cao sức cạnh tranh, từng bước chinh phục người tiêu dùng quốc tế.

Chia sẻ về hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường nước ngoài, Central Retail không chỉ đưa sản phẩm Việt Nam ra nước ngoài mà còn mong muốn chuyển tải kinh nghiệm, quy trình và cách thức phát triển sản phẩm của doanh nghiệp Việt đến các đối tác quốc tế. Cách đây 2 năm, tập đoàn đã đưa 40 doanh nghiệp Việt Nam sang Pháp, giới thiệu sản phẩm tại một cửa hàng chủ lực (flagship store) thuộc hệ thống Guichard, đây có thể xem là cơ hội để sản phẩm Việt Nam được trưng bày, tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng nước ngoài tại một trong những hệ thống siêu thị nổi tiếng của Pháp.

Bên cạnh thị trường Pháp, Central Retail cũng đang tích cực tìm kiếm cơ hội đưa sản phẩm Việt Nam sang Thái Lan và các thị trường khác. Qua những chuyến công tác tại Đài Loan (Trung Quốc), Nga, Belarus và Thổ Nhĩ Kỳ, tập đoàn nhận thấy tiềm năng hợp tác không chỉ nằm ở việc xuất khẩu hàng hóa mà còn ở khả năng trao đổi kinh nghiệm, tìm hiểu quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm giữa các quốc gia.

Để làm được điều đó, ông cho rằng nhà bán lẻ cần hiểu sâu về sản phẩm Việt Nam, từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến đặc trưng của từng vùng miền. Thực tế, đội ngũ của Central Retail đã trực tiếp đến các địa phương, trong đó có chuyến khảo sát tại Yên Bái để tìm hiểu về sản phẩm dưa, cam Bắc và phương thức đóng gói. Việc tìm hiểu tận gốc giúp doanh nghiệp bán lẻ có cơ sở đánh giá chất lượng, lựa chọn sản phẩm phù hợp và hỗ trợ nhà cung cấp đưa hàng vào hệ thống phân phối.

Từ góc độ này, niềm tin vào chất lượng hàng Việt là yếu tố quan trọng. Khi nhà bán lẻ hiểu rõ giá trị sản phẩm và có chiến lược giới thiệu phù hợp, hàng Việt hoàn toàn có khả năng cạnh tranh với những sản phẩm đã có chỗ đứng trên thị trường quốc tế.

Một trong những ví dụ được ông Paul Lê đề cập là kế hoạch hỗ trợ tương ớt Lào Cai tiếp cận thị trường Thái Lan. Theo đó, Central Retail đang hướng tới hỗ trợ hợp tác xã tại Lào Cai hoàn thiện các giấy phép cần thiết, từng bước đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị và tạo điều kiện cạnh tranh trực tiếp với thương hiệu tương ớt Sriracha. Tuy nhiên, để sản phẩm có thể cạnh tranh, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận thị trường, xây dựng câu chuyện riêng và định vị sản phẩm phù hợp với thói quen tiêu dùng của khách hàng nước ngoài. Chẳng hạn, với tương ớt Lào Cai, cần từng bước giới thiệu sản phẩm như một loại gia vị có thể sử dụng đa dạng, thay vì chỉ gắn với thói quen ăn tương ớt cùng phở Bắc của người Việt.

Cùng với tương ớt, nước mắm Việt Nam cũng là một trong những sản phẩm được Central Retail tích cực hỗ trợ đưa sang Thái Lan. Tập đoàn đã hoàn thiện các giấy phép cần thiết để đưa nước mắm Việt Nam vào thị trường này. Điều quan trọng không chỉ là đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn phải lựa chọn được sản phẩm thực sự có chất lượng, đồng thời kể được câu chuyện về giá trị và đặc trưng của nước mắm Việt Nam để người tiêu dùng nước ngoài hiểu và đón nhận.

Đáng chú ý, ông Paul Lê cũng lưu ý sự khác biệt giữa xuất khẩu và kinh doanh trong thị trường nội địa. Với xuất khẩu, doanh nghiệp có thể bán một lượng hàng lớn cho hệ thống siêu thị nước ngoài, chẳng hạn theo container. Trong khi đó, tại thị trường trong nước, việc đưa sản phẩm vào siêu thị mới chỉ là bước khởi đầu.

Nhà cung cấp cần có đủ năng lực quản lý sản phẩm, theo dõi sức tiêu thụ và duy trì khả năng cung ứng ổn định. Nếu sản phẩm bán chậm (slow-moving), nhà bán lẻ có thể phải điều chỉnh hoặc thay thế vị trí trưng bày để nhường chỗ cho sản phẩm khác. Vì vậy, doanh nghiệp không thể chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện giấy phép, đưa hàng lên kệ mà phải chủ động phối hợp với nhà bán lẻ trong suốt quá trình kinh doanh.

Khi nhà cung cấp hiểu được yêu cầu của thị trường, có năng lực quản lý và duy trì chất lượng sản phẩm, khả năng trụ vững trong hệ thống phân phối sẽ cao hơn. Đây cũng là điều kiện để hàng Việt xây dựng chỗ đứng bền vững tại thị trường nội địa, trước khi mở rộng ra nước ngoài.

OCOP cần giữ bản sắc địa phương, nâng cao giá trị thương mại

Bên cạnh hoạt động kết nối, đưa hàng Việt ra thị trường quốc tế, Central Retail cũng dành sự quan tâm đáng kể đến nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là các chủ thể có sản phẩm thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Ngay từ khi hoạt động tại Việt Nam, Central Retail đã nhận thấy tiềm năng lớn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như sản phẩm OCOP. Việt Nam có lợi thế về văn hóa, nguyên liệu và những sản phẩm đặc trưng gắn với từng địa phương. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng này, các sản phẩm cần được phát triển theo hướng vừa giữ được giá trị truyền thống, vừa đáp ứng yêu cầu của thị trường hiện đại.

Điều quan trọng nhất đối với sản phẩm OCOP là phải giữ được bản sắc và nguồn gốc địa phương. Với gần 12.000 sản phẩm OCOP, Việt Nam có một nguồn sản phẩm phong phú, nhưng giá trị cốt lõi của chương trình phải nằm ở việc sản phẩm được tạo ra từ những nguyên liệu, đặc trưng và lợi thế gắn với từng vùng miền. Đây chính là yếu tố làm nên bản sắc riêng của OCOP.

Từ định hướng đó, khoảng 1-2 năm trước, Central Retail đã xây dựng chuỗi sản phẩm mang tên Viet Gems, tập trung phần lớn vào các sản phẩm OCOP và những mặt hàng có giá trị truyền thống, đặc trưng của Việt Nam. Thông qua chương trình này, tập đoàn mong muốn giúp người tiêu dùng trong và ngoài nước hiểu rõ hơn về giá trị của sản phẩm Việt, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp OCOP nâng cao khả năng tiếp cận hệ thống bán lẻ hiện đại.

Một trong những nội dung được Central Retail chú trọng là hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện bao bì, cách thức thể hiện thông tin và hình ảnh thương hiệu. Theo ông Paul Lê, sản phẩm muốn vào siêu thị cần được đầu tư về hình thức, có bao bì phù hợp và cách giới thiệu đủ rõ ràng để người tiêu dùng nhận diện được giá trị. Doanh nghiệp cần quan tâm đến cách trình bày tên sản phẩm, thương hiệu và những thông tin trên bao bì, thay vì chỉ chú trọng yếu tố truyền thống mà chưa tính đến yêu cầu của thị trường.

Để tạo điều kiện cho các sản phẩm này tiếp cận khách hàng, Central Retail bố trí kệ trưng bày riêng tại những vị trí thuận lợi trong hệ thống siêu thị GO!, dành cho các sản phẩm OCOP và Viet Gems. Đây được xem là một trong những giải pháp nhằm tăng khả năng nhận diện, quảng bá và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm đặc trưng của Việt Nam.

Việc tạo dựng thị trường nội địa vững chắc có ý nghĩa quan trọng trước khi đưa sản phẩm OCOP ra nước ngoài. Khi người tiêu dùng trong nước biết đến, tin tưởng và lựa chọn sản phẩm, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực cũng như kinh nghiệm để phát triển thị trường quốc tế.

Thực tế, nước mắm Việt Nam được đưa sang Thái Lan là một ví dụ cụ thể cho hướng đi này, đây là một trong những sản phẩm Viet Gems đầu tiên được Central Retail hỗ trợ đưa vào thị trường Thái Lan với đầy đủ giấy tờ cần thiết. Quá trình này có sự phối hợp giữa Central Retail Việt Nam và hệ thống của tập đoàn tại Thái Lan. Đặc biệt, việc đưa nước mắm Việt Nam sang thị trường này có sự đóng góp của một nhân sự trẻ mới gia nhập Central Retail được 6 tháng điều này đã chứng minh chứng cho tinh thần chủ động tìm kiếm cơ hội, lắng nghe và quyết tâm thực hiện mục tiêu đưa sản phẩm Việt ra nước ngoài của đội ngũ nhân sự trẻ.

Trong thời gian tới, Central Retail tiếp tục hướng đến việc đưa nước mắm Phú Quốc sang Thái Lan. Nước mắm Phú Quốc có chỉ dẫn địa lý (PGI), là một sản phẩm có giá trị và cần được giới thiệu bằng câu chuyện riêng về nguồn gốc, quá trình sản xuất cũng như những đặc trưng làm nên thương hiệu.

Với các sản phẩm truyền thống, việc đưa hàng ra thị trường quốc tế không chỉ đơn thuần là hoạt động mua bán mà còn phải gắn với quá trình kể câu chuyện sản phẩm. Người tiêu dùng nước ngoài cần hiểu sản phẩm được tạo ra từ đâu, có giá trị gì và vì sao sản phẩm đó mang nét đặc trưng của Việt Nam.

Ông Paul Lê khẳng định, doanh nghiệp vừa và nhỏ và các chủ thể OCOP tiếp tục là nhóm đối tác quan trọng trong định hướng phát triển của Central Retail tại Việt Nam. Thông qua chương trình Viet Gems, tập đoàn sẽ tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm, phát triển bao bì, xây dựng thương hiệu và khai thác tốt hơn giá trị truyền thống.

Từ những nguyên liệu, sản phẩm đặc trưng sẵn có của Việt Nam, điều cần thiết là tăng cường đầu tư chế biến, tìm hiểu sâu hơn về thị trường thế giới và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối. Đồng thời hướng đi để sản phẩm OCOP không chỉ phát huy giá trị tại địa phương, mở rộng tiêu thụ trong nước mà còn từng bước tiếp cận người tiêu dùng quốc tế.

Nguyễn Trang