Quy định bao bì mới (PPWR) của EU chính thức áp dụng từ tháng 8/2026 đang đặt ra bài toán sống còn cho thực phẩm Việt. Các chuyên gia vừa hiến kế giải pháp kiểm soát chất cấm và tối ưu vật liệu tái chế để giữ vững thị phần.
Nằm trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế công nghiệp thực phẩm Việt Nam 2026 - Vietnam Foodexpo 2026, chiều 11/11 đã diễn ra Hội nghị quốc tế ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam 2026 với chủ đề "Bao bì bền vững và tuân thủ xuất khẩu: Nâng cao năng lực đưa thực phẩm Việt Nam vào chuỗi cung ứng EU".
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho biết với lợi thế về nguồn nguyên liệu nông sản phong phú, năng lực chế biến ngày càng được nâng cao và sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp vào chuỗi cung ứng quốc tế, thực phẩm Việt Nam đang có nhiều cơ hội để mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và khẳng định vị thế trên thị trường thế giới. Trong đó, Liên minh Châu Âu (EU) là một trong những thị trường có tiềm năng lớn đối với các sản phẩm thực phẩm của Việt Nam.
Việc thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) càng tạo thêm điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường này thông qua các cam kết cắt giảm thuế quan và mở rộng các cơ hội thương mại.
Tuy nhiên, cùng với những cơ hội đó, EU cũng là thị trường có hệ thống tiêu chuẩn và các quy định khắt khe, thường xuyên được cập nhật, đặc biệt trong an toàn thực phẩm, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Những yêu cầu này không chỉ liên quan đến chất lượng sản phẩm mà ngày càng mở rộng sang toàn bộ quá trình sản xuất, chế biến, đóng gói, vận chuyển và phân phối.
Ông Lê Hoàng Tài - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương phát biểu tại hội nghị
Đáng chú ý là các quy định mới của EU về bao bì và chất thải bao bì (PPWR) cũng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm. Theo đó, bao bì không còn đơn thuần là phương tiện bảo quản, vận chuyển và giới thiệu sản phẩm, mà ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong việc quyết định khả năng đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và tham gia chuỗi cung ứng vào thị trường EU.
Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động cập nhật các quy định, rà soát các quy trình sản xuất cũng như lựa chọn giải pháp bao bì phù hợp; đồng thời quan tâm hơn đến khả năng tái chế, giảm thiểu chất thải, sử dụng các nguyên liệu thân thiện với môi trường và bảo đảm các yêu cầu về an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm.
Có thể thấy rằng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thực phẩm trong giai đoạn tới không chỉ được quyết định bởi giá thành hay chất lượng sản phẩm, mà còn phụ thuộc đáng kể vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn, quy định và yêu cầu phát triển bền vững của từng thị trường. Đây vừa là thách thức, vừa là động lực để các doanh nghiệp điều chỉnh phương thức sản xuất, đầu tư công nghệ, cải tiến sản phẩm và nâng cao năng lực quản trị nhằm đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu.
Thông qua đây, ông mong muốn các đại biểu, chuyên gia, doanh nghiệp sẽ tiếp tục trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và thẳng thắn nêu ra những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tuân thủ các quy định của EU. Qua đó, hội nghị không chỉ cung cấp thông tin mà cũng góp phần giúp các doanh nghiệp xác định rõ những nội dung cần ưu tiên chuẩn bị, những tiêu chuẩn cần đáp ứng và các giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh của mình.
TS. Ngô Xuân Nam - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ hành lang pháp lý EU về bao bì thực phẩm
Chia sẻ về hành lang pháp lý, TS. Ngô Xuân Nam - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng các doanh nghiệp cần cập nhật chặt chẽ bộ Quy định (EU) 2025/40 về bao bì và chất thải bao bì (PPWR), chính thức áp dụng chung từ ngày 12/8/2026, trong đó, Điều 5 của quy định này đặt ra giới hạn vô cùng nghiêm ngặt đối với nhóm chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS) trong bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Để đáp ứng yêu cầu này, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động kiểm kê bao bì theo từng mã hàng, phân tích rõ từng chất liệu và số lượng lớp bao bì, đồng thời thu thập đầy đủ hồ sơ cam kết từ nhà cung cấp vật liệu.
Cùng với đó, doanh nghiệp cũng cần nhanh chóng tìm kiếm các phòng thử nghiệm được công nhận phù hợp để kiểm nghiệm chỉ tiêu PFAS, đồng thời thỏa thuận rõ ràng với đối tác nhập khẩu về nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ, thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và phân định chi phí kiểm nghiệm.
Ông Bùi Quang Thịnh - Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Bao bì bền vững
Trong khi đó, ông Bùi Quang Thịnh - Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Bao bì bền vững, Hiệp hội Bao bì Việt Nam dẫn chứng bài học từ ngành xuất khẩu hạt điều. Khi doanh nghiệp chuyển đổi sang cấu trúc đơn vật liệu nhựa nhằm thuận lợi cho việc tái chế, sản phẩm phải được thử nghiệm kỹ lưỡng về khả năng cản oxy, cản hơi ẩm, độ kín đường hàn, khả năng vận hành trên dây chuyền tự động và thời hạn bảo quản thực phẩm.
Kết quả thử nghiệm trên bao bì hoàn chỉnh là một căn cứ kỹ thuật để quyết định có đổi cấu trúc bao bì hay không. Đáng chú ý, theo khảo sát của Toluna được Tetra Pak dẫn lại tại 6 thị trường châu Âu, đặc tính giữ nguyên chất lượng thực phẩm của bao bì được người tiêu dùng đánh giá cao nhất với 4,50 trên 5 điểm, vượt lên trên cả tiêu chuẩn tiện dụng hay độ an toàn khi mở.
Để đáp ứng thành công các tiêu chuẩn khắt khe của EU, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động áp dụng các hệ thống quản trị chất lượng toàn diện, kiểm soát chặt chẽ từ vùng trồng cho đến khâu đóng gói cuối cùng.
Nguyễn Trang