CTCP Đầu tư Thương mại SMC (Thép SMC; HOSE: SMC) đang đối mặt với nghi ngờ từ đơn vị kiểm toán về khả năng hoạt động liên tục và ý kiến nhấn mạnh về khoản phải thu từ Công ty Cổ phần Novagroup (Novagroup) và các công ty liên quan.
CTCP Đầu tư Thương mại SMC (Thép SMC; HOSE: SMC) đã công bố Báo cáo tài chính (BCTC) kiểm toán năm 2024 với nhiều thông tin đáng chú ý. Theo đó, doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu đạt 8.929 tỷ đồng, giảm 35% so với năm 2023 trước đó. Công ty báo lợi nhuận sau thuế ở mức 12 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ hơn 925 tỷ đồng.
Tại BCTC này, Công ty TNHH Kiểm toán và Dịch vụ Tin học Moore AISC cho biết, tại ngày 20/12/2024, SMC và CTCP Tập đoàn NovaGroup cùng các công ty thành viên đã tiến hành ký kết biên bản xác nhận công nợ và cam kết trả nợ.
Tính đến thời điểm lập báo cáo, SMC và Group Novaland đã ký kết một số hợp đồng mua bán tài sản và văn bản thỏa thuận nhằm đảm bảo nghĩa vụ thanh toán đối với các khoản phải thu của công ty. Các giao dịch này phát sinh sau ngày 31/12/2024 và được Ban Tổng Giám đốc SMC xác định là sự kiện phát sinh sau kỳ kế toán năm... Trên cơ sở đó, SMC đã rà soát, đánh giá lại khả năng thu hồi và điều chỉnh mức trích lập dự phòng đối với các khoản phải thu liên quan tại ngày 31/12/2024.
Đáng chú ý, đơn vị kiểm toán nhấn mạnh, tại thời điểm 31/12/2024, SMC đang còn lỗ luỹ kế gần 140 tỷ đồng, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong năm 2024 ghi nhận âm 508 tỷ đồng và đặc biệt, nợ ngắn hạn đã vượt tài sản ngắn hạn 622,6 tỷ đồng.
Theo đơn vị kiểm toán, những yếu tố này làm nảy sinh sự hoài nghi về khả năng tiếp tục hoạt động của Đầu tư Thương mại SMC trong tương lai.
Mới đây, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (HOSE: SMC) đã gửi công văn giải trình đến HOSE vào ngày 20/05.
Theo SMC, báo cáo tài chính hợp nhất năm 2024 do đơn vị kiểm toán độc lập thực hiện có hai ý kiến nhấn mạnh, tuy nhiên đây không phải là các ý kiến ngoại trừ và không ảnh hưởng đến tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính.
Cụ thể, ý kiến nhấn mạnh thứ nhất liên quan đến khoản phải thu từ Công ty Cổ phần Novagroup (Novagroup) và các công ty liên quan. Tính đến ngày 31/12/2024, khoản phải thu này ghi nhận hơn 1.115 tỷ đồng. Ngày 20/12/2024, SMC và Novagroup đã ký kết bảng xác nhận công nợ và văn bản cam kết thanh toán. Tuy nhiên, thời điểm lập báo cáo trùng vào kỳ nghỉ Tết Âm lịch, khiến các tài liệu bổ sung như hợp đồng, chứng thư định giá và hồ sơ nội bộ chưa được hoàn tất đầy đủ.
Đến ngày 26/4/2025, toàn bộ hồ sơ liên quan đến khoản phải thu đã được Nova Group và các bên liên quan cung cấp đầy đủ. Bao gồm các hợp đồng mua bán thương mại, hợp đồng cấn trừ công nợ, văn bản thỏa thuận, chứng thư thẩm định giá tài sản bảo đảm do đơn vị thẩm định độc lập cung cấp, cũng như các văn bản phê duyệt nội bộ theo quy định của pháp luật và điều lệ công ty. Trên cơ sở đó, SMC đã rà soát lại toàn bộ khoản công nợ này, xác định giá trị tài sản bảo đảm là gần 730 tỷ đồng, chiếm hơn 65% tổng giá trị phải thu.
Việc hoàn nhập dự phòng -335,2 tỷ đồng giúp cải thiện lợi nhuận năm 2024, phù hợp với quy định tại Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 23 (VAS 23).
Bên cạnh đó, kiểm toán viên cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của SMC khi lỗ lũy kế đến 31/12/2024 lên tới 139.625 tỷ đồng, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm 508.075 tỷ đồng, và nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn 622.624 tỷ đồng. Tuy nhiên, Công ty khẳng định vẫn đáp ứng giả định hoạt động liên tục nhờ các biện pháp như tinh gọn bộ máy, thanh lý tài sản kém hiệu quả, tập trung vào hai mảng Thương mại và Gia công, đồng thời đàm phán gia hạn nợ để giảm áp lực dòng tiền.
Về việc khắc phục thua lỗ 02 năm liên tiếp, SMC cho biết lợi nhuận sau thuế năm 2024 đã tăng từ -269.653 tỷ đồng (theo BCTC ban đầu) lên 65.573 tỷ đồng sau điều chỉnh. Nguyên nhân chính đến từ việc hoàn nhập dự phòng phải thu khó đòi (335,2 tỷ đồng) và thanh lý tài sản đầu năm 2024, thu về 303 tỷ đồng từ việc bán dây chuyền sản xuất và các khoản đầu tư.
Để ổn định hoạt động, SMC cho biết đang triển khai đồng bộ các giải pháp: tối ưu hàng tồn kho thông qua thanh lý nguyên liệu tồn đọng, siết chặt quản lý công nợ bằng cách đàm phán chiết khấu cho khách hàng thanh toán sớm, cắt giảm 10-15% chi phí sản xuất nhờ cải tiến quy trình, và tái cấu trúc tài chính để xử lý dứt điểm nợ Novaland. Trong 4 tháng đầu năm 2025, Công ty đã thanh lý một phần dây chuyền sản xuất thép Sendo, chuyển nhượng dây chuyền Cán mạ tại nhà máy Thép SMC Phú Mỹ, đồng thời duy trì các khoản vay ngân hàng với lãi suất tối ưu.
Về tình hình kinh doanh quý 1/2025, Thép SMC ghi nhận doanh thu thuần gần 1.850 tỷ đồng và lãi ròng gần 2 tỷ đồng, giảm tương ứng 17% và 99% so với cùng kỳ. Nguyên nhân đến từ sự suy giảm của hoạt động cốt lõi (lãi gộp giảm 37%) và không còn ghi nhận lợi nhuận từ việc bán cổ phiếu NKG (cùng kỳ doanh thu tài chính gần 330 tỷ đồng). Nếu không ghi nhận khoản lợi nhuận khác gần 17 tỷ đồng, SMC đã rơi vào trạng thái lỗ.
Hoạt động kinh doanh của SMC gặp khó trong bối cảnh ngành thép đối mặt với nhu cầu yếu, giá thép giảm, dư cung nội địa và làn sóng bảo hộ trên thế giới. Bên cạnh đó, việc thu hồi vốn cũng gặp nhiều gian truân khi các đối tác của công ty, phần lớn thuộc ngành bất động sản, vẫn chưa hồi phục. Cuối quý 1/2025, SMC tăng nhẹ trích lập dự phòng nợ ngắn hạn khó đòi tăng nhẹ lên 365 tỷ đồng.
Bảng cân đối kế toán cũng chỉ ra tình hình tài chính bấp bênh của SMC. Tại cuối quý 1/2025, SMC nắm giữ hơn 2.960 tỷ đồng tài sản ngắn hạn, trong đó tiền mặt và khoản đầu tư tài chính ngắn hạn gần 660 tỷ đồng. Ở bên kia bảng cân đối, nợ ngắn hạn lên gần 3.820 tỷ đồng, trong đó vay nợ ngắn hạn hơn 2.150 tỷ đồng.
Trên thị trường chứng khóan, cổ phiếu SMC nằm trong diện cảnh báo và bị kiểm soát. Phiên giao dịch ngày 28/05, giá cổ phiếu SMC ở mức 10.400 đồng/cổ phiếu, tăng hơn 75% so với hồi cuối tháng 3.
Trung Anh