Bộ Công Thương vừa thành lập Đoàn kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về kinh doanh xăng dầu năm 2023. Trong đó, có 4 doanh nghiệp bị kiểm tra việc chấp hành quy định về điều kiện kinh doanh; hệ thống phân phối, mua bán xăng dầu theo hệ thống phân phối.
Mới đây, lãnh đạo Bộ Công Thương vừa ký Quyết định số 1896 về thành lập Đoàn kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về kinh doanh xăng dầu năm 2023.
Theo Quyết định này, sẽ có 4 doanh nghiệp bị kiểm tra việc chấp hành quy định về điều kiện kinh doanh; hệ thống phân phối, mua bán xăng dầu theo hệ thống phân phối.
Cụ thể, 4 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện kiểm tra gồm: Công ty TNHH Thương mại và du lịch Xuyên Việt Oil (số 465-467 Hai Bà Trưng, phường 8, quận 3, TPHCM); Công ty TNHH Sản xuất thương mại Hưng Phát (số 73 Lê Lợi, phường Hải Đình, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình); Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức (số 287 Ngô Đức Kế, quận Vinh Tân, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An); Công ty TNHH Vận tải thủy bộ Hải Hà (Số 132 khu 6, thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình).
Đoàn kiểm tra sẽ kiểm tra việc chấp hành các quy định về điều kiện kinh doanh; hệ thống phân phối, mua bán xăng dầu theo hệ thống phân phối.
Ngoài ra, các thương nhân đầu mối sẽ bị kiểm tra việc duy trì các điều kiện về kinh doanh xăng dầu quy định tại Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu, Nghị định 08 về điều kiện đầu tư kinh doanh, Nghị định 95 (sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83).
Doanh nghiệp bán lẻ cho rằng, nguyên nhân của việc thị trường xăng dầu bất ổn xuất phát từ sự "lạm quyền" của thương nhân đầu mối.
Trước đó, cuối tháng 12/2022, Thanh tra Bộ Công thương đã ban hành Kết luận thanh tra số 8146 về quá trình thanh tra 11 doanh nghiệp là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu ở khu vực phía nam.
Cụ thể các doanh nghiệp được thanh tra gồm: Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil); Công ty cổ phần dầu khí Đông Phương; Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Long Hưng; Công ty TNHH MTV dầu khí TP. HCM; Công ty cổ phần tập đoàn Dương Đông; Công ty cổ phần đầu tư Nam Phúc; Công ty xuất nhập khẩu xăng dầu Tín Nghĩa; Tổng công ty xuất nhập khẩu Thanh Lễ; Công ty TNHH xăng dầu Hùng Hậu; Công ty cổ phần thương mại đầu tư khí Nam Sông Hậu; Công ty cổ phần thương mại dầu khí Đồng tháp.
Theo Thanh tra Bộ Công thương, trong thời kỳ từ tháng 1/2021 đến tháng 2/2022, 11 doanh nghiệp đều có giấy phép kinh doanh xuất, nhập khẩu xăng dầu; văn bản của các cơ quan có thẩm quyền cho phép kinh doanh xăng dầu.
Nhưng một số doanh nghiệp đã báo cáo kho xăng dầu chưa đúng với thực tế. Một số cửa hàng bán lẻ xăng dầu trực thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối có giấy chứng nhận đủ điều kiện bán lẻ xăng dầu đã hết giá trị, chưa được cấp lại nhưng vẫn đăng ký trong hệ thống và tổ chức bán hàng là vi phạm các quy định trong Nghị định 99/2020/NĐ-CP.
Thanh tra Bộ Công thương cũng phát hiện một số doanh nghiệp đầu mối xăng dầu có thay đổi về số lượng đại lý, thương nhân nhượng quyền nhưng không thực hiện báo cáo với các cơ quan quản lý nhà nước.
Đối với việc nhập khẩu xăng dầu theo định mức phân giao, Thanh tra Bộ Công thương cho rằng, vẫn còn một số thương nhân đầu mối không thực hiện nhập khẩu hoặc có nhập khẩu nhưng ít hơn số lượng được phân giao.
Bên cạnh đó, một số thương nhân đầu mối xăng dầu không có hoạt động nhập khẩu trong quý 1 và quý 2 nhưng sản lượng cả năm vẫn đủ theo định mức phân giao. Đối với vi phạm này dù chưa có quy định để xử phạt vi phạm hành chính nhưng theo Nghị định 83/2014/NĐ-CP, Bộ Công thương vẫn có quyền thu hồi giấy phép kinh doanh, nhập khẩu xăng dầu các doanh nghiệp vi phạm.
Qua kết quả thanh tra, đơn vị thực hiện thanh tra cho rằng, một số Vụ, Cục thuộc Bộ Công thương với vai trò cơ quan tham mưu đã chưa tham mưu đầy đủ với Lãnh đạo Bộ, để thực hiện chức năng hướng dẫn thực hiện hoạt động kinh doanh, phân phối xăng dầu; kiểm tra, giám sát thương nhân tuân thủ các điều kiện và các quy định tại Nghị định 83.
“Đây là một phần nguyên nhân dẫn đến việc các Sở Công thương, thương nhân kinh doanh xăng dầu tổ chức thực hiện chưa đồng bộ, thống nhất", kết luận thanh tra nêu.
Hồng Quang