Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Bộ Tài chính (Ban Chỉ đạo Bộ Tài chính) yêu cầu các đơn vị chức năng triển khai quyết liệt các giải pháp ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường kiểm tra nội bộ, phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ trong hoạt động nghiệp vụ.
Siết chặt trách nhiệm, không để xảy ra tiếp tay cho buôn lậu
Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Bộ Tài chính vừa ban hành Văn bản số 174/BTC-BCĐBTC, yêu cầu các đơn vị chức năng thuộc Bộ triển khai ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tại Thông báo số 364/TB-VPCP ngày 10/7/2026 của Văn phòng Chính phủ.
Theo đó, Cục Hải quan, Cục Thuế, Văn phòng Bộ và Vụ Pháp chế Bộ Tài chính được yêu cầu trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao quán triệt và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Ban Chỉ đạo Bộ Tài chính yêu cầu tập trung thực hiện Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 5/12/2025 của Chính phủ về Kế hoạch hành động đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030; Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.
Cùng với đó là Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 9/6/2026 về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới và Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tập trung chỉ đạo các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Ban Chỉ đạo Bộ Tài chính xác định công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ chính trị, công tác trọng tâm, lâu dài của các đơn vị và phải được thực hiện thường xuyên, liên tục.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng gắn với kiểm tra chuyên ngành của các bộ, ngành, địa phương đối với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và lực lượng trực tiếp thực thi nhiệm vụ.
Các đơn vị được yêu cầu giáo dục cán bộ, công chức nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhận thức, tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; không tiếp tay, bảo kê, bao che cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đồng thời, trách nhiệm của người đứng đầu các cấp phải được đề cao trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao.
Thủ trưởng các đơn vị có trách nhiệm tổ chức quán triệt để công chức, viên chức và người lao động nắm vững, thực hiện đúng, đầy đủ các quy định pháp luật và quy trình nghiệp vụ; triển khai các biện pháp phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ngay trong các đơn vị làm công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại. Những tập thể, cá nhân vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm.
Tăng phối hợp, ứng dụng công nghệ để kiểm soát hàng hóa
Đối với Cục Hải quan và Cục Thuế, Ban Chỉ đạo Bộ Tài chính yêu cầu làm tốt công tác nghiệp vụ, bảo đảm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Các đơn vị phải xây dựng chương trình, kế hoạch và giải pháp cụ thể phù hợp với diễn biến tình hình địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ. Trong đó, trọng tâm là đấu tranh, ngăn chặn các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy; buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang các nước khác.
Công tác kiểm tra cũng được yêu cầu tập trung vào hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và các mặt hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.
Ban Chỉ đạo Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp giữa các lực lượng chức năng để giám sát chặt chẽ hàng hóa chuyển khẩu, chuyển cảng, tạm nhập, tái xuất và quá cảnh. Các mặt hàng tiêu dùng, hàng hóa có trị giá hoặc thuế suất cao, hàng có nguy cơ thẩm lậu, quay vòng vào nội địa được xác định là những nhóm cần tập trung kiểm soát.
Cùng với tăng cường năng lực cho lực lượng trực tiếp đấu tranh với tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong ngành Hải quan, Thuế, Bộ Tài chính yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Công tác phối hợp, hợp tác quốc tế cũng được yêu cầu tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả nhằm chủ động phòng ngừa tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả từ sớm, từ xa, đồng thời đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia và tội phạm ma túy.
Về hoàn thiện thể chế, Ban Chỉ đạo giao Vụ Pháp chế Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ tiếp tục rà soát các quy định pháp luật liên quan đến phòng, chống tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Nội dung rà soát tập trung vào các lĩnh vực quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, kinh doanh thương mại điện tử, xuất xứ hàng hóa, vàng, ngoại tệ và phòng, chống rửa tiền.
Bộ Tài chính cũng sẽ nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản pháp luật liên quan như Bộ luật Hình sự, Luật Thương mại, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Hải quan, Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Sở hữu trí tuệ.
Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường phối hợp với Công an, Biên phòng, Cảnh sát biển, lực lượng Quản lý thị trường và các cơ quan chức năng để xác minh nguồn gốc hàng hóa, hồ sơ hải quan, trao đổi thông tin về các thủ đoạn gian lận đối với hàng xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới, trốn thuế và gian lận thương mại.
Việc phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng được đặt ra nhằm xác minh các giao dịch đáng ngờ liên quan đến buôn lậu, rửa tiền và vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới, qua đó kịp thời có biện pháp xử lý.
Ban Chỉ đạo đồng thời yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về tác hại của buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại, hàng giả và trốn thuế, nhằm nâng cao nhận thức để người dân không tham gia, không tiếp tay, không bao che và không làm ngơ trước các hành vi vi phạm.
Trung Anh