Bộ trưởng Bộ Công Thương: Hàng giả, hàng nhái khó quy trách nhiệm chung cho người đứng đầu

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển như hiện nay và "vì lợi nhuận thì người ta làm thôi". Nếu như quy trách nhiệm người đứng đầu ngành, địa phương, cơ quan, việc này cũng là một yêu cầu cần thiết. Còn nếu dồn trách nhiệm cho một người cũng phải tính, chắc chắn không dễ gì thực hiện.

Hàng giả, hàng nhái trên thương mại điện tử: Vì lợi nhuận thì người ta làm thôi

Nêu câu hỏi chất vấn, đại biểu Trịnh Minh Bình (đoàn Vĩnh Long) đề nghị Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, giải pháp nếu người đứng đầu, lãnh đạo quản lý, công chức trực tiếp quản lý trên địa bàn để xảy ra tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ gây bức xúc cho nhân dân.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển như hiện nay và "vì lợi nhuận thì người ta làm thôi".

Về trách nhiệm, theo Bộ trưởng, phải được quy cho từng cơ quan chức năng, tổ chức có chức năng. Nếu quy định trách nhiệm cho người đứng đầu, theo ông Diên, chúng ta hiểu khái niệm người đứng đầu ở đây là người đứng đầu địa phương, người đứng đầu ngành hay đứng đầu cơ quan.

"Nếu như chúng ta quy trách nhiệm người đứng đầu ngành, địa phương, cơ quan, việc này cũng là một yêu cầu cần thiết. Còn nếu dồn trách nhiệm cho một người cũng phải tính. Bởi còn tùy thuộc sự vào cuộc của rất nhiều cơ quan, tổ chức mới có thể áp dụng biện pháp, chế tài theo quy định của pháp luật. Còn nếu dồn trách nhiệm như vậy cũng chưa thật đầy đủ", ông Diên nói.

Trong tương lai, theo Bộ trưởng Bộ Công Thương, cũng sẽ nghiên cứu cùng các cơ quan chức năng tiếp tục tham mưu cho Chính phủ về việc có quy định như thế nào.

Còn trong thực tế, theo bộ trưởng, có rất nhiều việc quy trách nhiệm cho người đứng đầu, nhưng đó là việc người đứng đầu có thể kiểm soát được.

Còn tình trạng sản xuất hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng mà quy trách nhiệm cho 'một khái niệm người đứng đầu chung chung rất khó'.

"Còn nếu quy trách nhiệm cho người đứng đầu một đơn vị chức năng cụ thể, một công việc cụ thể có thể được, nhưng cũng rất cần có thời gian nghiên cứu. Chúng ta ngồi đây có rất nhiều người đang là người đứng đầu, nếu quy định như thế chắc chắn không dễ gì thực hiện", Bộ trưởng nói thêm.

Liên tục thiếu lãnh đạo và nhân lực có kinh nghiệm

Bày tỏ những khó khăn và thách thức chưa từng có, nhiều tồn tại lũy kế của ngành chưa được giải quyết triệt để, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên chia sẻ ngành công thương liên tục thiếu lãnh đạo bộ và nhân lực có kinh nghiệm. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, sự ủng hộ và giúp đỡ của cộng đồng doanh nghiệp, ngành đã nỗ lực phấn đấu đạt kết quả trên các mặt.

Trong đó sản xuất công nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn sau đại dịch, từng bước phục hồi và phát triển, có sự bứt phá là động lực tăng trưởng. Thương mại trong nước tăng trưởng mạnh, là trụ đỡ cho nền kinh tế, hàng hóa dồi dào, giá cả ổn định, xuất nhập khẩu đạt kim ngạch và thặng dư thương mại.

Đặc biệt thương mại điện tử phát triển rất mạnh với tốc độ tăng bình quân 20-25%/năm, thuộc nhóm 5 nước dẫn đầu thế giới về tốc độ tăng trưởng, quy mô thương mại điện tử đạt trên 20 tỉ USD/năm, chiếm 8% tổng doanh thu tiêu dùng cả nước.

Bộ Công Thương đã chú trọng đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý giám sát, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như hoàn thiện thể chế chính sách, tăng cường thanh kiểm tra, thiết lập cơ chế tiếp nhận và phản hồi với người tiêu dùng, gỡ bỏ nội dung bán hàng trái pháp luật trên nền tảng số.

Tuy vậy, ông Diên nhìn nhận còn nhiều tồn tại hạn chế và thách thức lớn, nên tới đây sẽ tiếp tục có giải pháp để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.

Để thúc đẩy sản xuất trong nước, bộ trưởng cho biết Bộ Công Thương đã đẩy mạnh đàm phán, ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do, với 16 FTA được đưa vào thực thi và quan hệ với hơn 60 đối tác, phủ rộng nhiều nước, đưa nước ta là một trong 20 nước đứng đầu thế giới về quy mô thương mại quốc tế, liên tục đạt kỷ lục xuất siêu.

Việc khai thác hiệu quả FTA giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác vẫn chưa kỳ vọng khi xuất nhập khẩu hàng hóa vẫn còn phụ thuộc một số thị trường lớn, tỉ trọng kim ngạch xuất khẩu trong nước còn thấp so với nước ngoài…

Với lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ và cơ khí công nghiệp, ông Diên cho biết đã triển khai nhiều chính sách ưu đãi và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, phục hồi phát triển sản xuất, kết nối doanh nghiệp, tham gia chuỗi cung ứng tập đoàn đa quốc gia, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa…

Cán bộ nhũng nhiễu doanh nghiệp, Bộ Công Thương không bao che

Đại biểu Nguyễn Văn An (Thái Bình) yêu cầu đánh giá kết quả triển khai chính sách hỗ trợ công nghiệp và cơ khí, làm rõ tình trạng báo chí phản ánh cán bộ của Bộ Công Thương nhũng nhiễu doanh nghiệp trong việc xem xét hồ sơ xin hưởng ưu đãi. "Bộ trưởng cho biết phản ánh trên có đúng không và quan điểm của bộ trưởng thế nào?" - ông An nói.

Trả lời, Bộ trưởng Diên cho biết công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp cơ khí, bộ đã tham mưu các cấp có thẩm quyền ban hành nhiều quy định và triển khai thực hiện các giải pháp đạt kết quả nhất định. Lĩnh vực chế biến chế tạo, công nghiệp cơ khí và công nghiệp hỗ trợ đã trở thành vai trò đầu tàu, tỉ lệ nội địa hóa nhiều ngành dệt may và da giày được nâng cao, đạt tới 50%, cơ khí đạt tới hơn 30%.

Công nghiệp hỗ trợ từng bước nâng cao trình độ sản xuất, nhiều doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng của tập đoàn đa quốc gia, góp phần thu hút được tập đoàn lớn của thế giới, hình thành các trung tâm R&D tại Việt Nam. Nhiều dây chuyền và thiết bị trong máy nông nghiệp cũng được sản xuất, cung ứng linh kiện cho sản xuất ô tô…

Tuy nhiên, ông nhìn nhận triển khai chính sách ưu đãi còn hạn chế. Nguồn lực ưu đãi của trung ương và địa phương còn ít và chồng chéo, khó tiếp cận, điều kiện hưởng ưu đãi còn ngặt nghèo, doanh nghiệp khó tiếp cận.

Chính sách thu hút FDI chưa ràng buộc và khuyến khích doanh nghiệp FDI. Doanh nghiệp Việt cũng chưa quan tâm và tìm hiểu đầu tư vào lĩnh vực này, khi đây là lĩnh vực yêu cầu nhiều nguồn vốn, kinh nghiệm. Việc phổ biến tuyên truyền chính sách còn hạn chế, ngành công nghiệp hỗ trợ và cơ khí khó thu hút đầu tư, tỉ suất lợi nhuận thấp, rào cản còn khó khăn.

"Dung lượng thị trường của Việt Nam không lớn nhưng để doanh nghiệp vươn ra nước ngoài là thách thức nên còn rất hạn chế. Vì vậy bộ tiếp tục tham mưu hoàn thiện chính sách, nghiên cứu xây dựng Luật Phát triển công nghiệp trọng điểm, gồm các ngành cơ khí chế tạo, chế biến, điện tử, hóa chất và năng lượng… là nền tảng ngành công nghiệp Việt Nam, thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa" - ông Diên nói.

Với xử lý thông tin cán bộ nhũng nhiễu, ông Diên cho biết bộ đã thực hiện giải quyết thủ tục hành chính, xác định ưu đãi thực hiện đúng quy định pháp luật, nâng cao hiệu lực hiệu quả trong chỉ đạo điều hành, rất quyết liệt trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, xây dựng bộ máy hoạt động liêm chính, hiệu quả. Đến nay 99% thủ tục hành chính được Bộ Công Thương áp dụng mạng toàn trình cấp độ 4.

"Với thông tin báo chí nêu, bộ đã và đang chỉ đạo các đơn vị có liên quan, cụ thể là Cục Công nghiệp và cá nhân đang có quá trình kiểm điểm, xem xét xử lý trách nhiệm. Chúng tôi cam kết không bao che các đối tượng vi phạm" - ông Diên khẳng định.

Hồng Quang