Thị trường cà phê đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi vụ thu hoạch mới của Việt Nam cận kề, trong lúc nguồn cung Brazil tiếp tục tạo sức ép lên Arabica. Diễn biến thời tiết tại Tây Nguyên đang trở thành yếu tố hỗ trợ Robusta, nhưng tốc độ xuất khẩu của Brazil và triển vọng vụ mùa mới khiến thị trường tiếp tục phân hóa mạnh.
Thời tiết Tây Nguyên trở thành tâm điểm của Robusta
Khi vụ thu hoạch cà phê mới đang đến gần, diễn biến thời tiết tại các vùng trồng lớn của Việt Nam đang được thị trường theo dõi sát hơn.
Tại Lâm Đồng, trong khoảng thời gian từ ngày 8-10/9, nhiều khu vực xuất hiện mưa lớn. Lượng mưa tại một số điểm như Đạ Huoai đạt 97 mm, Bắc Gia Nghĩa 96 mm, Suối Kiết 93 mm, Nam Ban Lâm Hà 92 mm, Đắk Mil 87 mm và Đam Rông 4 khoảng 81 mm. Mưa lớn gây ngập lụt, chia cắt tại một số địa phương, ảnh hưởng tới nhà ở và diện tích cây trồng.
Tại Đắk Lắk, từ sáng 9/9 đến sáng 11/9, nhiều khu vực có mưa vừa đến mưa to, có nơi mưa rất to kèm dông. Tổng lượng mưa phổ biến 100-150 mm, một số nơi vượt 200 mm.
Thị trường cà phê đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi vụ thu hoạch mới của Việt Nam cận kề.
Với cà phê, những diễn biến này đang đặt ra câu hỏi về tiến độ thu hái, vận chuyển và sơ chế khi vụ mới chuẩn bị bắt đầu. Mưa kéo dài cũng có thể ảnh hưởng tới chất lượng quả, đặc biệt nếu thu hoạch diễn ra trong điều kiện thời tiết không thuận lợi.
Lo ngại nguồn cung Robusta của Việt Nam chịu tác động đã góp phần tạo lực đỡ cho giá trên sàn London. Trong phiên 11/9, hợp đồng Robusta tháng 11 tăng mạnh 82 USD/tấn, lên 3.554 USD/tấn.
Đây là phản ứng đáng chú ý khi thị trường đang chuyển dần sự quan tâm từ lượng tồn kho hiện tại sang khả năng đưa cà phê vụ mới ra thị trường. Việt Nam là một trong những nguồn cung Robusta lớn nhất thế giới, vì vậy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy tiến độ thu hoạch hoặc chất lượng mùa vụ có thể bị ảnh hưởng đều có khả năng tác động tới giá kỳ hạn.
Tuy nhiên, mức tăng trên sàn London chưa đồng nghĩa nguồn cung thực tế sẽ thiếu hụt. Thị trường vẫn cần thêm dữ liệu về diễn biến thời tiết và tiến độ thu hoạch tại Tây Nguyên để đánh giá mức độ ảnh hưởng tới sản lượng vụ mới.
Tại thị trường nội địa, cà phê vẫn được giao dịch quanh vùng 95.200-95.800 đồng/kg. Giá duy trì ở mức cao cho thấy nguồn cung hiện tại vẫn có giá trị, trong khi người bán có xu hướng theo dõi thêm diễn biến quốc tế và mùa vụ trước khi đưa ra quyết định.
Trong ngắn hạn, thời tiết vì thế tiếp tục là biến số quan trọng đối với Robusta. Nếu mưa lớn giảm dần, hoạt động thu hoạch và đưa hàng ra thị trường có thể thuận lợi hơn; ngược lại, tình trạng mưa kéo dài có thể tiếp tục tạo tâm lý hỗ trợ giá.
Brazil tăng tốc xuất khẩu, Arabica chịu áp lực
Ở chiều ngược lại, Arabica đang đối mặt với áp lực lớn hơn từ nguồn cung Brazil - quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới.
Vụ thu hoạch hiện tại của Brazil gần như đã hoàn tất và sự chú ý của thị trường đang chuyển sang triển vọng mùa vụ tiếp theo. Lượng mưa tại một số vùng trồng được đánh giá là hỗ trợ quá trình ra hoa, qua đó cải thiện kỳ vọng về nguồn cung trong thời gian tới.
Cùng lúc, lượng Arabica đạt chuẩn trong hệ thống kho được chứng nhận của ICE bắt đầu phục hồi nhẹ. Tính đến ngày 9/9, tồn kho đạt 220.452 bao, tăng từ 218.838 bao một ngày trước đó. Dù vậy, con số này vẫn thấp hơn đáng kể mức 685.945 bao của cùng kỳ năm trước.
Một lượng cà phê Brazil và Kenya hiện cũng đang chờ phân loại để có thể đưa vào hệ thống kho chứng nhận. Nếu đáp ứng yêu cầu chất lượng, nguồn hàng bổ sung này có thể phần nào giảm áp lực thiếu hụt cà phê vật chất trên sàn.
Sức ép lớn hơn đến từ tốc độ xuất khẩu của Brazil.
Theo Hiệp hội Xuất khẩu Cà phê Brazil (Cecafé), trong tháng 8, nước này xuất khẩu 3,82 triệu bao cà phê nhân loại 60 kg, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước và lập kỷ lục đối với riêng tháng 8.
Trong đó, Arabica đạt 2,87 triệu bao, tăng 25,7%, còn Robusta tăng tới 53,6%, lên 953.592 bao. Nếu tính cả cà phê hòa tan và cà phê rang, tổng lượng xuất khẩu trong tháng đạt 4,16 triệu bao, với kim ngạch khoảng 1,33 tỷ USD. Cả sản lượng và giá trị đều lập kỷ lục đối với tháng 8.
Tốc độ đưa hàng ra thị trường cho thấy nguồn cung Brazil đang khá dồi dào, qua đó tạo sức ép rõ hơn lên Arabica. Khi nguồn hàng vụ hiện tại được giải phóng mạnh, trong khi triển vọng vụ mới tiếp tục được cải thiện, thị trường có thêm lý do để thận trọng với khả năng tăng giá của Arabica.
Bởi vậy, hai dòng cà phê lớn đang chịu tác động bởi những câu chuyện khác nhau. Robusta được nâng đỡ bởi lo ngại thời tiết và tiến độ vụ mới tại Việt Nam, trong khi Arabica chịu sức ép từ xuất khẩu Brazil và triển vọng nguồn cung mùa vụ tiếp theo.
Sự phân hóa này nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong thời gian tới. Với Robusta, diễn biến mưa tại Tây Nguyên và tốc độ thu hoạch sẽ là yếu tố quyết định mức độ hỗ trợ giá. Trong khi đó, Arabica sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng từ lượng hàng Brazil đưa ra thị trường, tồn kho được chứng nhận và triển vọng vụ mùa mới.
Đối với thị trường trong nước, mặt bằng giá quanh 95.200-95.800 đồng/kg đang cho thấy cà phê vẫn giữ được nền giá cao. Tuy nhiên, khi vụ thu hoạch mới đến gần, giá sẽ ngày càng phụ thuộc vào việc nguồn cung thực tế có bị ảnh hưởng bởi thời tiết hay không, thay vì chỉ phản ánh kỳ vọng của thị trường quốc tế.
Cà phê Việt Nam vì thế đang đứng trước một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Vụ mới chưa thực sự bước vào cao điểm, nhưng những tín hiệu đầu tiên từ thời tiết trong nước và nguồn cung Brazil đã đủ để thị trường hình thành hai hướng diễn biến khác nhau giữa Robusta và Arabica.
Hoàng Hậu