Sau nhiều tháng đi lên, giá cao su xuất khẩu của Việt Nam bắt đầu có dấu hiệu chững lại trong tháng 8, trong khi thị trường thế giới cũng điều chỉnh sau khi lập đỉnh 13 năm. Cùng lúc, nhu cầu từ Trung Quốc suy yếu khiến triển vọng xuất khẩu xuất hiện thêm áp lực, dù nguồn cung toàn cầu vẫn đang đối mặt nhiều rủi ro.
Theo số liệu của Cục Hải quan, tháng 8/2026 Việt Nam xuất khẩu 156.845 tấn cao su, thu về hơn 332 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 27,6%, còn kim ngạch giảm 7,6%.
Tính chung 8 tháng đầu năm, xuất khẩu cao su đạt 944.891 tấn, trị giá 1,88 tỷ USD, lần lượt giảm 15,4% và 5,1% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, mức sụt giảm về kim ngạch thấp hơn nhiều so với lượng hàng xuất khẩu, phản ánh tác động tích cực từ mặt bằng giá bán.
Giá xuất khẩu cao su bình quân trong 8 tháng đạt 1.990 USD/tấn, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 8, mức giá bình quân đạt 2.118 USD/tấn, cao hơn 27,7% so với tháng 8/2025.
Dù vậy, so với tháng 7, giá xuất khẩu đã giảm 0,7%, tương đương khoảng 14 USD/tấn. Diễn biến này chấm dứt chuỗi 7 tháng liên tiếp giá bình quân tăng và cho thấy dư địa tăng giá đang xuất hiện những dấu hiệu thận trọng hơn.
Giá cao su thế giới đang chịu tác động trái chiều khi nhu cầu tại Trung Quốc suy yếu trong lúc nguồn cung toàn cầu vẫn đối mặt nhiều rủi ro.
Sự thay đổi không chỉ nằm ở giá mà còn thể hiện trong cơ cấu thị trường. Trung Quốc vẫn là nơi tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam, nhưng lượng xuất khẩu sang thị trường này trong 8 tháng chỉ đạt 556.034 tấn, trị giá khoảng 1,1 tỷ USD, giảm lần lượt 30,1% và 20,8% so với cùng kỳ.
Thị phần của Trung Quốc trong tổng lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam cũng thu hẹp đáng kể, từ 71,3% xuống 58,8%. Khoảng giảm này cho thấy hoạt động xuất khẩu đang đứng trước yêu cầu rõ hơn về đa dạng hóa thị trường, thay vì phụ thuộc quá lớn vào một đầu ra truyền thống.
Ở chiều ngược lại, nhiều thị trường khác đang cho thấy khả năng hấp thụ tốt hơn. Xuất khẩu sang Ấn Độ tăng 31,1% về lượng và 52,1% về trị giá, đạt 72.696 tấn, trị giá 159 triệu USD. Indonesia tăng 135,4%, Malaysia tăng 55,6%, Hàn Quốc tăng 14,8% và Mexico tăng 150%. Xuất khẩu sang CH Séc cũng tăng rất mạnh dù quy mô tuyệt đối còn nhỏ.
Những chuyển động này đang tạo ra sự phân hóa rõ hơn trên thị trường. Khi sức mua của Trung Quốc chưa trở lại, khả năng duy trì tăng trưởng xuất khẩu sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào việc doanh nghiệp khai thác các thị trường thay thế và thích ứng với diễn biến giá nguyên liệu.
Trung Quốc giảm nhập khẩu, giá cao su thế giới chịu thử thách từ phía cầu
Áp lực đối với cao su Việt Nam còn đến từ thị trường thế giới. Sau khi giá cao su kỳ hạn tăng lên khoảng 250 US cent/kg vào ngày 8/9, mức cao nhất trong 13 năm, giá đã điều chỉnh về quanh 237 US cent/kg vào ngày 18/9.
Theo Tradingeconomics, một trong những nguyên nhân tác động đến diễn biến này là lo ngại nhu cầu lốp xe tại Trung Quốc suy yếu. Trung Quốc vừa là quốc gia tiêu thụ cao su lớn nhất thế giới, vừa là thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, nên bất kỳ sự thay đổi nào từ thị trường này đều có thể ảnh hưởng đáng kể tới cả giá quốc tế và dòng hàng xuất khẩu.
Các chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Hợp đồng tương lai Chaos Ternary cho biết lượng cao su tự nhiên được các nhà sản xuất lốp xe Trung Quốc mua vào bình quân đã giảm trong tuần kết thúc ngày 11/9. Chi phí nguyên liệu đầu vào tăng, trong đó có tác động từ giá dầu ở mức cao, là một trong những yếu tố khiến nhu cầu mua mới chịu sức ép.
Dữ liệu nhập khẩu của Trung Quốc cũng phản ánh sự thận trọng này. Trong tháng 8, nước này nhập khẩu 579.000 tấn cao su tự nhiên và cao su tổng hợp, bao gồm latex, giảm 12,8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính trong 8 tháng, tổng lượng nhập khẩu đạt 5,1 triệu tấn, giảm 5,2%.
Khi giá nguyên liệu neo cao, các doanh nghiệp Trung Quốc có xu hướng tận dụng lượng hàng dự trữ thay vì đẩy mạnh nhập khẩu. Tính đến ngày 13/9, tồn kho cao su tự nhiên tại các cảng Thanh Đảo giảm còn 603.200 tấn, thấp hơn kỳ trước 15.800 tấn, tương đương 2,6%. Riêng tồn kho ngoại quan giảm 5,2%.
Như vậy, thị trường đang xuất hiện hai lực tác động trái chiều. Một mặt, nhu cầu từ Trung Quốc suy yếu gây áp lực lên giá. Mặt khác, tồn kho giảm và nguồn cung cao su tự nhiên toàn cầu tiếp tục chịu sức ép lại tạo lực đỡ cho thị trường.
Theo Hiệp hội các nước sản xuất cao su tự nhiên (ANRPC), trong 7 tháng đầu năm, sản lượng cao su tự nhiên toàn cầu ước đạt 7,43 triệu tấn, giảm 2,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tiêu thụ đạt 8,76 triệu tấn, chỉ giảm 1,6%. Khoảng cách giữa sản lượng và nhu cầu cho thấy thị trường vẫn chưa hoàn toàn chuyển sang trạng thái dư cung.
Yếu tố thời tiết cũng đang trở thành biến số đáng chú ý. Mùa khai thác mủ cao điểm tại Đông Nam Á đang dần kết thúc, trong khi nguy cơ El Niño mạnh lên trong quý IV có thể làm điều kiện thời tiết tại các nước sản xuất lớn như Thái Lan và Indonesia nóng, khô hơn. Nếu năng suất khai thác bị ảnh hưởng, nguồn cung sẽ tiếp tục chịu áp lực.
Chính sự đan xen giữa nhu cầu suy yếu và nguồn cung có nguy cơ thắt chặt khiến triển vọng giá cao su khó đi theo một chiều trong thời gian tới. Theo MBS Research, giá cao su SVR10 được dự báo tiếp tục duy trì quanh mức 2,5 USD/kg đến nửa đầu năm 2027, trước khi có thể tăng lên bình quân 2,8-3 USD/kg trong nửa cuối năm 2027.
Ở góc độ dài hạn, tác động của El Niño được xem là một trong những yếu tố có thể tạo mặt bằng giá cao hơn. Dữ liệu lịch sử được MBS Research dẫn lại cho thấy giá cao su thường tăng khoảng 15%-27% trong vòng một năm kể từ khi mỗi giai đoạn El Niño kết thúc.
Với Việt Nam, diễn biến hiện nay cho thấy xuất khẩu cao su đang đứng trước một bài toán kép. Giá bán vẫn cao hơn đáng kể so với cùng kỳ, giúp hạn chế tác động từ sự sụt giảm sản lượng xuất khẩu, nhưng nhu cầu từ thị trường lớn nhất lại chưa phục hồi. Vì vậy, khả năng duy trì tăng trưởng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc không chỉ vào giá cao su thế giới mà còn vào sức tiêu thụ tại Trung Quốc, diễn biến nguồn cung và tốc độ mở rộng các thị trường thay thế.
Nhật Hạ