Nhiều kênh Youtube có nội dung vô bổ, nhảm nhí thậm chí thiếu lành mạnh đã ảnh hưởng không ít đến sự phát triển lành mạnh của trẻ em, các bậc phụ huynh cần phải tỉnh táo và theo sát con mình hơn, tránh để xảy ra những hệ lụy đáng tiếc.
Những hệ lụy nhãn tiền của Youtube
Thời đại công nghệ ngày càng phổ biến cũng là lúc các trang mạng xã hội như Facebook, Youtube,... lên ngôi. Không chỉ người lớn mà ngay cả trẻ nhỏ cũng say mê, đắm chìm vào thế giới ảo. Tất nhiên thứ gì cũng có 2 mặt lợi và hại. Về mặt lợi, mạng xã hội giúp thỏa mãn các nhu cầu giải trí và cả học tập.
Như việc phụ huynh có thể dễ dàng chia sẻ, tra cứu các tài liệu học tập cho con trên MXH, hoặc học qua các bài giảng online. Về mặt hại, các nội dung nhảm nhí, độc hại tràn lan và khó kiếm soát trên Facebook, Youtube có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến tư duy, sự phát triển nhân cách của trẻ.
Thời gian trước, phụ huynh Việt từng vô cùng bức xúc với kênh Youtube Thơ Nguyễn. Là kênh dành cho trẻ em nhưng thường xuyên đăng tải những nội dung phản cảm, thậm chí xúi bậy trẻ. Chẳng hạn như “xin vía học giỏi” từ Kumanthong,...
Clip "xin vía học giỏi" từ Kumanthong của Youtuber Thơ Nguyễn từng gây xôn xao dư luận.
Mặt trái của Youtube đã từng được đề cập rất nhiều. Người ta tổng kết rằng Youtube là một kênh phát tán các video lạm dụng trẻ em,... Có nhiều nội dung quảng cáo không phù hợp trong nội dung phim trẻ em hay các hành vi nguy hiểm dụ trẻ bắt chước, làm theo.
Điều này có thể khiến trẻ em vướng vào các mặt tối của thể giới ảo như bắt nạt trên mạng, quấy rối trên mạng; dạy chửi bậy, dạy hút thuốc (do xem các clip nhả khói thuốc điện tử). Thậm chí có nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người xem youtube hút thuốc lá điện tử và thuốc smokeless nhiều hơn. Các nghiên cứu nước ngoài cũng cho thấy, rất nhiều quảng cáo rượu đã được chiếu cho các em trong tuổi vị thành niên…
Trẻ em học các hành vi ứng xử qua việc bắt chước. Ý thức của các em cũng chưa đủ phát triển phân biệt được lời nói đùa. Không thể hiểu theo cách nói ẩn ý của người lớn nên các em dễ tin vào những gì nghe thấy và nhìn thấy, nên tất cả những youtuber nói gì, các em đều nghe và tin hết rồi làm theo.
Đó là lý do tại sao tất cả các nội dung hướng đến trẻ em đều bị kiểm duyệt gắt gao như vậy. Đó cũng là lý do tại sao công tác bảo vệ trẻ em đang phải tìm mọi chiến lược để bảo vệ trẻ em khỏi các trải nghiệm tuổi thơ tiêu cực gây lo lắng, sợ hãi.
Cha mẹ hãy giáo dục, đồng hành cùng con trên mạng xã hội
Chúng ta đều biết giáo dục trẻ em hiện nay bên cạnh kiến thức thì quan trọng hơn phải là giáo dục phẩm chất. Vì vậy, các nội dung hướng đến trẻ em ít nhiều đều ảnh hưởng đến việc hình thành thế giới quan, cách nhìn nhận của trẻ về bản thân mình, về người khác và thế giới.
Cùng với đó, cha mẹ cũng không nên để trẻ “tuyệt giao với công nghệ” mà cần dành thời gian để cùng xem với trẻ. Cha mẹ cũng nên thiết lập nguyên tắc chỉ cho phép trẻ xem các nội dung trên các nền tảng mạng xã hội ở những không gian mở, nơi người lớn có thể quan sát thấy trẻ đang làm gì.
Đồng thời, cha mẹ nên dạy trẻ biết cách tìm kiếm sự giúp đỡ về các vấn đề an toàn trên mạng, giúp con nhận diện những nội dung không phù hợp và động viên con báo cho cha mẹ biết. Cha mẹ cũng cần giải thích cho con hiểu tại sao những nội dung đó không tốt, quy định mức thời gian sử dụng mạng tương ứng với lứa tuổi và nhận diện sớm các dấu hiệu nghiện internet.
Bên cạnh đó phụ huynh cũng cần được khuyến khích tự cập nhật về công nghệ để giỏi hơn trẻ. Cha mẹ phải sử dụng được những bộ lọc, các ứng dụng cảnh báo. Cha mẹ cũng cần được hướng dẫn cách nói chuyện với con về những nguy cơ, những vấn đề mà trẻ sẽ phải đối mặt trên thế giới ảo.
Các tài liệu giáo dục an toàn trong sử dụng mạng đã được thẩm định cũng cần được giới thiệu đến các cha mẹ như một tài liệu phải đọc để đồng hành với con trên mạng.
Cần quản lý bằng các bộ quy tắc
Những nội dung như clip Kumathong vừa qua đằng sau đó có thể mang lại cảm giác sợ hãi với hình ảnh búp bê ma. Hay việc từ chối không làm theo một việc không đúng do người lớn bắt sẽ bị dọa đánh hoặc lan truyền niềm tin dùng bùa ngải để không phải cố gắng học tập, lao động.
Nếu việc sáng tạo nội dung trên youtube hiện đã trở thành một nghề thì có lẽ cũng sẽ cần những "chứng chỉ hành nghề", bộ quy tắc "đạo đức hành nghề" để đảm bảo những người sáng tạo những nội dung trên youtube cho trẻ em có đủ kiến thức chuyên môn và năng lực để giáo dục trẻ em, phải biết tôn trọng các nguyên tắc đạo đức để bảo vệ cộng đồng.
Cha mẹ và con luôn học hỏi nâng cao năng lực số, phấn đấu trở thành digital native. Luôn lưu ý về khoảng cách số giữa cha mẹ và con cái để có ý thức định hướng và bảo vệ con. Luôn tự vấn phần mềm/công cụ/thiết bị nào có thể giúp đỡ hỗ trợ con.
Ví dụ như các ứng dụng screen time, phần mềm cảnh báo truy cập nội dung xấu. Thay đổi tư duy cho phù hợp một môi trường giao tiếp số, tương tác số là điều bắt buộc để học tập trong kỷ nguyên số nhưng cũng tiềm ẩn rất nhiều những nguy cơ.
Đinh Toàn