Ngày 30/8, một vụ cháy bãi xe xảy ra tại bãi trông giữ dưới gầm cầu Vĩnh Tuy (Hà Nội) khiến dư luận không khỏi lo lắng. Dù ngọn lửa đã được dập tắt kịp thời, song sự việc đặt ra nhiều câu hỏi: Tại sao một khu vực nhạy cảm như gầm cầu vốn phải được bảo vệ nghiêm ngặt lại bị biến thành bãi trông giữ phương tiện? Và nếu sự cố lan rộng, hậu quả sẽ nghiêm trọng đến mức nào?
Cháy bãi xe máy dưới gầm cầu Vĩnh Tuy ngày 30/8/2025.
Theo đánh giá của các chuyên gia, gầm cầu là khu vực có đặc thù về kết cấu, khả năng chịu tải và độ an toàn. Khi xảy ra cháy, nhiệt độ cao có thể làm nứt, bong tróc bê tông, biến dạng thép chịu lực, gây suy giảm khả năng chịu tải, đe dọa an toàn giao thông của cả cây cầu. Đặc biệt, với những cây cầu huyết mạch như Vĩnh Tuy, một sự cố nghiêm trọng có thể làm tê liệt giao thông thủ đô.
Không chỉ vậy, khói độc trong không gian hẹp dưới gầm cầu còn khiến công tác cứu hỏa, cứu nạn trở nên khó khăn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người và tài sản của người dân.
Hiện trường sau vụ cháy bãi xe dưới gầm cầu Vĩnh Tuy ngày 30/8/2025.
Trên thực tế, pháp luật đã có quy định cụ thể về việc cấm sử dụng gầm cầu sai mục đích.
Thông tư số 50/2015/TT-BGTVT ngày 23/9/2015 có hiệu lực ngày 01/1/2016 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 11/2010/NĐ-CP về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, trong đó quy định rõ trách nhiệm quản lý và bảo vệ gầm cầu.
Thông tư số 35/2017/TT-BGTVT ngày 9/10/2017 của Bộ GTVT đã sửa đổi, bổ sung Thông tư 50, nhấn mạnh: không được phép sử dụng gầm cầu đường bộ trong đô thị làm nơi ở, bãi đỗ xe, điểm kinh doanh dịch vụ hay các mục đích trái quy định khác.
Tiếp đó, Thông tư số 13/2020/TT-BGTVT ngày 29/6/2020 (có hiệu lực từ 15/8/2020) và Văn bản hợp nhất 333/VBHN-BGTVT ngày 21/7/2022, Bộ Giao thông Vận tải tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định trên, nhằm siết chặt hơn việc quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
Như vậy, các văn bản pháp luật hiện hành đều đã quy định rõ ràng: gầm cầu không phải là nơi để xe. Nếu có việc cho phép sử dụng tạm thời, khi hết hạn bắt buộc phải trả lại nguyên trạng, nếu không sẽ bị cưỡng chế giải tỏa.
Điều đáng nói, các quy định hiện mới chủ yếu đề cập đến gầm cầu đường bộ trong đô thị. Trong khi đó, còn nhiều loại cầu khác như cầu đường sắt, cầu đi bộ, cầu cảng chưa có hướng dẫn rõ ràng về việc quản lý, khai thác gầm cầu. Đây là “khoảng trống pháp lý” khiến một số nơi vẫn lợi dụng, biến gầm cầu thành bãi trông giữ xe hoặc điểm kinh doanh tự phát.
Chính sự thiếu bao quát này dẫn đến tình trạng “lách luật”, gây khó khăn trong công tác quản lý của chính quyền địa phương, đồng thời tiềm ẩn rủi ro lớn về an toàn giao thông và phòng cháy chữa cháy.
Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng hàng trăm xe máy bị thiêu rụi hoàn toàn.
Từ sự cố dưới gầm cầu Vĩnh Tuy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là Hà Nội phải tổng kiểm tra toàn bộ các bãi xe dưới gầm cầu trên địa bàn, xử lý dứt điểm những điểm vi phạm. Đồng thời, thành phố cần kiến nghị các bộ, ngành liên quan bổ sung quy định bao quát hơn, không chỉ dừng ở gầm cầu đường bộ mà mở rộng sang mọi loại gầm cầu.
Một đô thị văn minh, hiện đại không thể vận hành trên cơ sở “giải pháp tình thế”. Việc tận dụng gầm cầu để giải quyết thiếu hụt chỗ đỗ xe chỉ mang tính ngắn hạn, trong khi tiềm ẩn nguy cơ lâu dài cho an toàn công trình và tính mạng người dân.
Vụ cháy dưới gầm cầu Vĩnh Tuy không chỉ là một tai nạn đơn lẻ, mà còn là lời cảnh tỉnh cho công tác quản lý đô thị. Nó cho thấy: nếu buông lỏng, những quy định pháp luật dù đã rõ ràng cũng sẽ chỉ nằm trên giấy.
Đã đến lúc Hà Nội và các đô thị lớn phải hành động quyết liệt hơn: vừa xử lý tận gốc những vi phạm hiện hữu, vừa khắc phục lỗ hổng pháp lý để bảo đảm an toàn cho hạ tầng giao thông và cuộc sống của người dân.
Đình Sáng