Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ thủy sản duy trì ổn định, Chile đang nổi lên như một thị trường “vừa tầm” nhưng giàu tiềm năng đối với cá ngừ Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị phần là áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng từ nhiều nguồn cung lớn.
Nhập khẩu tăng mạnh, thị trường chuyển dịch cơ cấu nguồn cung
Theo dữ liệu của Trung tâm Thương mại Thế giới, nhập khẩu cá ngừ của Chile đạt hơn 156 triệu USD trong năm 2025, tăng 8,1% so với năm trước và là mức cao nhất trong vòng 5 năm. Riêng năm 2025, nhập khẩu cá ngừ của nước này tăng 8% so với năm 2024, sau khi đã phục hồi mạnh trong năm trước đó. Đây là tín hiệu cho thấy Chile dù không phải thị trường quá lớn, nhưng đang duy trì xu hướng nhập khẩu tích cực và ổn định hơn đối với nhóm hàng cá ngừ.
Diễn biến 5 năm cũng cho thấy nhu cầu nhập khẩu của Chile không tăng theo đường thẳng, mà có sự điều chỉnh theo chu kỳ. Sau khi tăng mạnh trong năm 2022, kim ngạch nhập khẩu chững lại vào năm 2023, rồi bật tăng trở lại trong giai đoạn 2024-2025. Điều này phản ánh thị trường Chile vẫn có nền cầu tương đối bền, đồng thời ngày càng mở rộng thị phần cho các nhà cung cấp ngoài khu vực.
Cùng với sự gia tăng về quy mô, cơ cấu nguồn cung cũng đang có sự thay đổi đáng kể. Thái Lan tiếp tục là nguồn cung lớn nhất, với kim ngạch đạt 63 triệu USD, bỏ xa các nguồn cung khác. Đứng sau là Colombia với gần 25 triệu USD, Ecuador với 23,8 triệu USD, Trung Quốc với 23,6 triệu USD và Việt Nam với 15 triệu USD. Như vậy, Việt Nam đang là nhà cung cấp cá ngừ lớn thứ 5 cho Chile tính theo giá trị.
Điểm đáng chú ý là không phải NK cá ngừ của Chile từ các nguồn cung đều cùng xu hướng. Xuất khẩu của Thái Lan, Colombia và Trung Quốc sang Chile đều tăng trong năm 2025, trong khi Ecuador giảm mạnh và Việt Nam cũng giảm. Điều đó cho thấy thị trường Chile đang tái cơ cấu nguồn nhập theo hướng linh hoạt hơn, không còn phụ thuộc quá nhiều vào một vài nguồn cung truyền thống.
Cơ hội phục hồi cho Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng
Mặc dù xuất khẩu cá ngừ sang Chile giảm trong năm 2025, nhưng tín hiệu phục hồi đã xuất hiện rõ nét ngay từ đầu năm 2026. Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Chile đã đạt hơn 3 triệu USD, tăng 125% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu phục hồi tích cực, cho thấy thị trường Chile vẫn còn nhiều dư địa để doanh nghiệp Việt Nam khai thác.
Về xu hướng nhập khẩu, Chile đang cho thấy hai đặc điểm khá rõ. Thứ nhất là quy mô nhập khẩu tiếp tục tăng, bất chấp biến động thương mại toàn cầu. Thứ hai là xu hướng ưu tiên nguồn cung linh hoạt hơn, nghĩa là ngoài giá cả, nhà nhập khẩu Chile ngày càng quan tâm đến khả năng giao hàng ổn định, cơ cấu sản phẩm phù hợp và mức độ đáp ứng nhanh. Xu hướng gia tăng NK từ Colombia trong khi Nk từ Ecuador giảm sâu cho thấy yếu tố vị trí địa lý, logistics và chiến lược thị trường đang ảnh hưởng ngày càng rõ tới quyết định mua hàng của Chile.
Ở góc độ sản phẩm, Chile là thị trường có nhu cầu khá tốt với thịt/loin cá ngừ đông lạnh và cá ngừ chế biến, đóng hộp – cũng là những nhóm hàng Việt Nam đã có hiện diện tại đây. Trong khi đó, FAO GLOBEFISH ghi nhận thương mại cá ngừ toàn cầu những năm gần đây tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu đối với nhóm sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn (ready-to-eat), thay vì chỉ tập trung vào cá nguyên liệu thô. Đây là một xu hướng có lợi cho các doanh nghiệp có năng lực chế biến sâu.
Cơ hội lớn nhất của Việt Nam tại Chile trong năm 2026 là thị trường vẫn đang tăng NK và Việt Nam đã có sẵn nền thị phần nhất định. Thêm vào đó, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Chile được hỗ trợ bởi cả VCFTA và CPTPP, tạo nền tảng thuận lợi hơn cho hàng xuất khẩu Việt Nam khi tiếp cận thị trường này. Chile cũng là thành viên CPTPP cùng với Việt Nam, và biểu thuế của Chile trong CPTPP cho thấy nhiều dòng thuế được đưa về 0% theo lộ trình hoặc áp dụng ngay cho các nước thành viên, trong đó có Việt Nam.
Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ. Cạnh tranh từ Thái Lan vẫn rất lớn khi quốc gia này duy trì vị thế áp đảo, trong khi Trung Quốc và Colombia đang gia tăng thị phần nhanh chóng. Ngoài ra, bất lợi về khoảng cách địa lý khiến chi phí logistics của Việt Nam cao hơn so với các đối thủ trong khu vực Mỹ Latinh. Ngoài ra, bối cảnh thị trường cá ngừ thế giới đầu năm 2026 vẫn chịu tác động từ nguồn cung nguyên liệu chưa thực sự dồi dào và chi phí đầu vào còn cao, khiến các thị trường nhạy về giá như Chile càng trở nên khó tính hơn.
Trong bối cảnh đó, để tận dụng tốt cơ hội tại thị trường Chile, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào nâng cao giá trị gia tăng, cải thiện năng lực giao hàng và tối ưu chi phí. Nếu làm được điều này, cá ngừ Việt Nam hoàn toàn có thể củng cố và mở rộng vị thế tại một thị trường đang tăng trưởng ổn định như Chile trong năm 2026.
Trung Anh