Không rõ thực hư chất lượng các sản phẩm mỹ phẩm do thương hiệu Titione cung cấp ra sao, nhưng trên thị trường, đặc biệt là một số trang web thuộc quyền sở hữu của Công ty mỹ phẩm TiTione đang quảng cáo có công dụng chữa “trị”, “đặc trị” các bệnh lý về da trái quy quy định của pháp luật.
Những từ ngữ như đặc trị, trị, ngừa mụn... không được chấp nhận dùng trong quảng cáo mỹ phẩm, nhưng nhãn hàng mỹ phẩm TiTione vẫn ngang nhiên sử dụng, thậm chí in ngay trên bao bì sản phẩm. Ảnh chụp từ màn hình trang web
Công ty mỹ phẩm Titione quảng cáo mỹ phẩm như thuốc chữa bệnh
Quảng cáo mỹ phẩm ngoài phải tuân thủ điều kiện chung được quy định tại Điều 4; Điều 6, Điều 15 Thông tư số 09/2015/TT-BYT ngày 25-5-2015 của Bộ Y Tế còn phải đáp ứng đủ điều kiện được quy định tại Điểm b Khoản 4 Điều 20 của Luật quảng cáo 2012, Điều 4 Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14-11-2013.
Theo đó, việc quảng cáo mỹ phẩm phải có phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về y tế; Nội dung quảng cáo mỹ phẩm phải phù hợp với phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về dược; Tài liệu chứng minh tính an toàn, hiệu quả của mỹ phẩm và tuân thủ theo hướng dẫn về công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm của hiệp hội quốc tế (nếu có).
Thông tư 06/2011/TT-BYT của Bộ Y tế quy định về quản lý mỹ phẩm, cùng với hướng dẫn của ASEAN về công bố tính năng của sản phẩm mỹ phẩm, những từ dùng cho quảng cáo như: đặc trị, điều trị, trị mụn, trị nám, chữa khỏi, làm lành mụn; giảm/kiểm soát sự sưng tấy phù nề; loại bỏ/giảm mỡ/giảm béo; diệt nấm; diệt virus; kích thích… không được chấp nhận dùng trong quảng cáo mỹ phẩm.
Theo quy định, mỹ phẩm là một chất hoặc chế phẩm được sử dụng để tiếp xúc với những bộ phận bên ngoài cơ thể con người (da, hệ thống lông - tóc, móng, môi) hoặc răng và niêm mạc miệng với mục đích chính là để làm sạch, làm thơm, thay đổi diện mạo, hình thức, điều chỉnh mùi cơ thể, bảo vệ cơ thể hoặc giữ cơ thể trong điều kiện tốt. Mỹ phẩm không có tác dụng chữa bệnh hoặc thay thế thuốc chữa bệnh và không được phép kê đơn cho người bệnh.
Quy định pháp luật là vậy, tuy nhiên thời gian qua, Tạp chí Thương Trường ghi nhận không ít đơn vị vi phạm quy định về quảng cáo sản phẩm mỹ phẩm. Điển hình như trang web https://titione.com.vn/ của Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione liên tục bị người tiêu dùng phản ánh quảng cáo “thổi phồng” công dụng một số sản phẩm mỹ phẩm như thuốc chữa bệnh có dấu hiệu trục lợi?
Thực chứng phản ánh của người tiêu dùng, PV nhận thấy tại trang web https://titione.com.vn/ của Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione có rất nhiều sản phẩm mỹ phẩm dạng kem, gel đang được giới thiệu có công dụng như thuốc chữa bệnh. Cụ thể, với sản phẩm Tee Tree Oil loại 10g đựng trong lo tròn, loại kem này được Công ty TiTione gọi là “Kem trị mụn mờ vết thêm”. Theo lời giới thiệu, sản phẩm này chiết xuất từ tràm tra, có công dụng “trị mụn tiêu diệt ổ khuẩn, chống viêm, giảm sưng, làm sạch da, làm mờ vết thâm do mụn và ngăn sự hình thành của các cồi mụn”.
Nhãn hàng mỹ phẩm TiTione ngang nhiên "vẽ" công dụng trị mụn, đặc trị mụn như thuốc chữa bệnh. Ảnh chụp từ màn hình trang web
Cũng mang tên Tee Tree Oil, gọi là Kem mụn trà xanh TiTione 10G (loại 10gram) được chiết xuất ở dạng tuýp, sản phẩm này được Công ty TiTione quảng cáo với công dụng: “Đặc trị mụn trứng cá, mụn cám, mụn bọc, mụn đầu đen, mụn ẩn...; Kháng khuẩn kháng viêm; Làm dịu cồi mụn đang sưng tấy; Giảm mờ vết thâm, giúp da trắng điều màu; Ngăn ngừa sự hình thành phát triển của mụn”.
Quy định của pháp luật đều rất rõ, hành vi quảng cáo nhãn hàng mỹ phẩm TiTione “thổi phồng” công dụng chữa trị bệnh như thuốc là có nhiều đấu hiệu vi phạm pháp luật về quảng cáo, gây hiểu lầm giữa mỹ phẩm với thuốc, có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng? Câu hỏi đặt ra là các sản phẩm mỹ phẩm bán tại trang web https://titione.com.vn/ liệu đã được cấp phép trước khi đưa ra thị trường hay chưa? Nếu chất lượng sản phẩm không như quảng cáo, người tiêu dùng có được đền bù hay bồi thường khi đã sử dụng sản phẩm?
Để kiểm chứng và xác thực thông tin liên quan đến vấn đề nêu trên, phóng viên đã liên lạc với phía Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione qua số điện thoại có trên trang web, và được một người phụ nữ nghe máy. Sau khi tiếp nhận nội dung giới thiệu cũng như trình bày một số vấn đề liên quan đến mỹ phẩm của thương hiệu TiTione, người phụ nữ này trả lời: “Dạ để em chuyển máy cho người khác tiếp chuyện anh”, rồi cúp máy. Thế nhưng, cho đến hiện tại, PV vẫn chưa nhận được phản hồi nào từ phía Công ty TiTione.
Qua tìm hiểu, PV nhận thấy, Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione hiện có một số trang giới thiệu và bán sản phẩm mỹ phẩm mang thương hiệu TiTione, trong đó có trang web https://titione.com.vn/. Theo lời giới thiệu trên trang web này, Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione hoạt động với phương châm “hướng đến sản phẩm chất lượng, uy tín là điều kiện tiên quyết để đạt được sự tin tưởng tuyệt đối của Người tiêu dùng". Đồng thời công ty này cũng không quên "cam kết tất cả sản phẩm của TiTiOne đều tuân theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt, được kiểm định gắt gao và chứng nhận chất lượng của Bộ Y tế".
Thế nhưng trên thực tế hành đồng của thương hiệu này không những đi ngược với các giá trị và lời cam kết của mình, mà đáng quan ngại hơn là lợi dụng lòng tin của khách hàng, phớt lờ quy định của pháp luật khi “tự vẽ” công dụng của mỹ phẩm thành thuốc “đặc trị”, “trị” các bệnh lý về da như trị mụn, đặc trị mụn hay ngừa mụn mờ thâm…
Theo thông tin từ hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương, trang web https://titione.com.vn/, thuộc Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione, có địa chỉ đăng ký hoạt động tại sô Số 170, tổ 8, Ấp Long Hòa, xã Lộc Hòa, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Người đại diện pháp luật của Công ty TNHH mỹ phẩm TiTione là Nguyễn Thị Kim Loan.
Trước những dấu hiệu bất thường, đặc biệt việc quảng cáo mỹ phẩm có công dụng như thuốc khiến người tiêu dùng hiểu lầm của Công TNHH mỹ phẩm TiTione, đề nghị các cơ quan chức năng cần nhanh chóng vào cuộc kiểm tra và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh việc cần thiết tăng cường các hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng, người tiêu dùng cũng nên hết sức thận trọng trong việc lựa chọn mua và sử dụng sản phẩm theo đúng tính năng, công dụng cũng như lựa chọn các sản phẩm có chất lượng của các thương hiệu uy tín, để tránh “tiền mất tật mang”.
Quảng cáo gian dối có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Trong thời gian qua, trước tình trạng nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật về quảng cáo, ghi nhãn hàng hoá, các cơ quan chức năng cũng đã tiến hành kiểm tra và xử phạt nhiều. Tuy nhiên, không hiểu vì lý do gì, rất nhiều cơ sở vẫn ngang nhiên vi phạm.
Trước thực trạng này, Bộ Y tế và nhiều địa phương trên cả nước đã ra lệnh siết chặt quản lý vấn đề này. Theo đó, sẽ kiên quyết xử phạt, buộc thu hồi, loại bỏ các yếu tố vi phạm hoặc buộc tiêu hủy đối với các trường hợp thông tin, quảng cáo, tiếp thị, tư vấn, ghi nhãn, hướng dẫn sử dụng mỹ phẩm có tác dụng để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán, điều trị, giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người khiến người tiêu dùng hiểu lầm các sản phẩm đó là thuốc.
Quy định của pháp luật là không được phép thông tin, quảng cáo, tiếp thị, tư vấn, ghi nhãn, hướng dẫn sử dụng mỹ phẩm không phù hợp với tính năng, công dụng đã công bố hoặc có tính năng, công dụng để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán, điều trị, giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người khiến người tiêu dùng hiểu nhầm các sản phẩm đó là thuốc.
Việc sử dụng từ ngữ như "trị", "điều trị", "đặc trị", “làm lành”, “ngăn ngừa” là hành vi vi phạm, đây cũng là một trong những hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012. Hành vi này sẽ bị xử phạt hành chính từ 15 - 20 triệu đồng, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc cải chính thông tin và buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa quảng cáo hoặc thu hồi sản phẩm in, tạp chí in quảng cáo, theo khoản 3 Điều 51 Nghị định 38/2021/NĐ-CP ngày 29-3-2021 (sửa đổi tại Nghị định 129/2021/NĐ-CP).
Đáng chú ý, theo Luật sư Nguyễn Thành Trung, đoàn Luật sư Tp Hà Nội, trường hợp sử dụng các từ như “trị”, “điều trị” “đặc trị” khi quảng cáo mỹ phẩm có thể coi là hành vi có dấu hiệu của tội “Quảng cáo gian dối” được quy định tại Điều 197 Bộ Luật Hình sự 2015. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Về xử phạt hành chính: đối với hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP thì phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 51, điểm b khoản 4 Điều 52, khoản 1 Điều 60, điểm c khoản 1 Điều 61 Nghị định 38/2021/NĐ-CP.
Đối với hành vi quảng cáo sai sự thật nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì có thể bị xử phạt hình sự theo Điều 197 Bộ Luật Hình sự 2015 về tội quảng cáo gian dối với mức phạt như sau:
- Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
- Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Minh Đức