Từ Bệnh viện K, Chợ Rẫy đến Bãi Cháy và Đa khoa tỉnh Ninh Bình, Công ty CP Đầu tư Y tế Việt Mỹ ( Công ty Việt Mỹ) nhiều lần được lựa chọn cung cấp máy xạ trị, thiết bị y học hạt nhân, nguồn phóng xạ cùng dịch vụ sửa chữa, bảo trì. Sự lặp lại giữa một số bên mời thầu và nhà thầu này càng được chú ý khi C03 vừa bắt tạm giam ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế.
77 lần trúng tại bốn bệnh viện
Ngày 2/9/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, còn gọi là Cục Cảnh sát kinh tế (C03, Bộ Công an), đã khởi tố bị can, bắt tạm giam và khám xét đối với ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, về tội “Nhận hối lộ” theo khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự.
Theo thông tin chính thức của Bộ Công an, quyết định tố tụng được đưa ra trong quá trình mở rộng vụ án “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Buôn lậu” xảy ra tại Công ty Việt Mỹ cùng các đơn vị, địa phương liên quan. Cơ quan điều tra cho biết ông Thuấn bị cáo buộc nhận hối lộ với số tiền lớn.
Trước khi được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Y tế vào tháng 5/2020, ông Trần Văn Thuấn từng giữ chức Giám đốc Bệnh viện K. Đây cũng là bệnh viện đứng đầu về số lần Công ty Việt Mỹ tham gia và trúng thầu trong số các cơ sở y tế được rà soát.
Dữ liệu tổng hợp từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy Công ty Việt Mỹ, mã số thuế 0102351046, đã tham gia 276 gói thầu, trúng 246 gói. Riêng tại Bệnh viện K, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Bãi Cháy và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình, doanh nghiệp này tham gia tổng cộng 87 gói và trúng 77 gói, tương đương khoảng 88,5%.
Như vậy, số gói trúng tại bốn bệnh viện đã chiếm hơn 31% tổng số gói thắng thầu của Công ty Việt Mỹ. Các hợp đồng không chỉ gồm mua sắm thiết bị mới mà còn trải dài sang nguồn phóng xạ, linh kiện, phụ kiện, vật tư chuyên dụng và dịch vụ bảo trì, sửa chữa hệ thống.
Tại Bệnh viện K, Công ty Việt Mỹ tham gia 41 gói, trúng 36 gói, không có gói nào bị ghi nhận trượt thầu, 5 gói còn lại chưa có kết quả tại thời điểm dữ liệu được cập nhật. Đây là tần suất cao nhất trong nhóm các bệnh viện có quan hệ đấu thầu với doanh nghiệp.
Ba gói công khai trong năm 2025 cho thấy danh mục hàng hóa đều thuộc nhóm thiết bị điều trị ung thư có giá trị lớn. Công ty Việt Mỹ trúng gói mua hệ thống máy xạ trị áp sát năng lượng cao HDR với giá 24,5 tỷ đồng; hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng với giá 126,5 tỷ đồng, hệ thống gia tốc xạ trị và CT mô phỏng tại cơ sở Tam Hiệp với giá 98,5 tỷ đồng.
Bệnh viện Bãi Cháy- một trong những đơn vị thường xuyên làm ăn với Công ty Việt Mỹ
Đáng chú ý hơn, gói MS01-790, gồm hệ thống xạ trị gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng và máy chụp cắt lớp vi tính phục vụ lập kế hoạch xạ trị. Kết quả được phê duyệt ngày 28/8/2025, Công ty Việt Mỹ trúng thầu với giá 267,9 tỷ đồng. Ngoài máy móc chính, doanh nghiệp còn nhiều lần cung cấp nguồn phóng xạ Ir-192, vật tư dùng trong xạ trị và dịch vụ bảo dưỡng thiết bị tại bệnh viện này. Dữ liệu quan hệ nhà thầu với bên mời thầu ghi nhận Công ty Việt Mỹ trúng 36 trong 41 gói từng tham gia tại Bệnh viện K.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Công ty Việt Mỹ trúng 24 trong 27 gói, đạt tỷ lệ gần 89%. Trong năm 2025, doanh nghiệp được lựa chọn cung cấp hệ thống Cyclotron và thiết bị phụ trợ với giá 199,8 tỷ đồng; hệ thống chụp cộng hưởng từ 3.0 Tesla với giá 82,8 tỷ đồng; dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng hệ thống Gamma Knife và bộ định vị bệnh nhân trong 36 tháng với giá 22,14 tỷ đồng.
Đến tháng 7/2026, đơn vị này tiếp tục trúng gói cung cấp bộ nguồn Co-60 cho máy Leksell Gamma Knife với giá 35 tỷ đồng. Gói thầu chỉ ghi nhận một nhà thầu nộp hồ sơ sau khi thời điểm đóng thầu được gia hạn; giá trúng bằng giá gói thầu. Theo hồ sơ kỹ thuật, bộ nguồn gồm 192 thanh nguồn Co-60, đồng thời nhà thầu phải thu hồi nguồn cũ, thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn và hoàn tất thủ tục an toàn bức xạ. Thống kê tại Bệnh viện Chợ Rẫy cho thấy doanh nghiệp trúng 24 gói và trượt 3 gói.
Tại Bệnh viện Bãi Cháy, Công ty Việt Mỹ tham gia 10 gói và trúng 9 gói; gói còn lại bị hủy. Tên các gói thầu cho thấy mối quan hệ cung ứng kéo dài qua nhiều năm, chủ yếu xoay quanh hệ thống máy gia tốc xạ trị Elekta Synergy Platform.
Năm 2023, Công ty Việt Mỹ trúng gói bảo trì trọn gói hệ thống máy gia tốc với giá 3,336 tỷ đồng và gói bảo trì nhân công với giá hơn 1,258 tỷ đồng. Năm 2024, doanh nghiệp tiếp tục trúng gói mua bộ xử lý trung tâm của hệ thống đo liều dùng trong xạ trị với giá 1,25 tỷ đồng. Đến tháng 5/2026, Công ty Việt Mỹ lại được lựa chọn cung cấp linh kiện sửa chữa máy gia tốc Elekta. Dữ liệu của bên mời thầu Bệnh viện Bãi Cháy không ghi nhận gói nào doanh nghiệp bị đánh trượt.
Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình, Công ty Việt Mỹ trúng 8 trong 9 gói tham gia. Gói gần nhất được công bố vào tháng 6/2026 là mua đầu bơm ion và sửa chữa máy gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng. Các hợp đồng trước đó cũng tập trung vào phụ tùng, sửa chữa và duy trì hoạt động của hệ thống xạ trị.
Từ mua máy đến bảo trì
Điểm trùng lặp nổi bật tại bốn bệnh viện không chỉ nằm ở số lần Công ty Việt Mỹ được lựa chọn. Chuỗi hợp đồng còn có tính nối tiếp, từ cung cấp máy chính đến bảo trì, thay linh kiện, nâng cấp thiết bị và thay nguồn phóng xạ.
Với thiết bị xạ trị và y học hạt nhân, sự nối tiếp này có thể xuất phát từ đặc thù kỹ thuật. Máy móc thường được thiết kế theo hệ sinh thái riêng của nhà sản xuất; linh kiện, phần mềm, quy trình hiệu chuẩn và nhân sự bảo trì phải tương thích với hệ thống đã lắp đặt. Khi một nhà thầu có quan hệ với hãng sản xuất hoặc đã cung cấp thiết bị ban đầu, doanh nghiệp đó thường có lợi thế trong các gói sửa chữa và bảo dưỡng về sau.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy TP. Hồ Chí Minh, Công ty Việt Mỹ đấu 27 trúng 24 gói thầu
Tuy nhiên, chính đặc điểm này cũng có thể làm thu hẹp số lượng nhà thầu đáp ứng yêu cầu. Khi hồ sơ mời thầu gắn chặt với nhãn hiệu, cấu hình hoặc giấy ủy quyền của nhà sản xuất, những doanh nghiệp không nằm trong chuỗi phân phối khó vượt qua vòng kỹ thuật. Tình trạng một nhà thầu xuất hiện lặp lại, thậm chí là người duy nhất nộp hồ sơ, vì vậy cần được nhìn từ cả yêu cầu bảo đảm tương thích thiết bị lẫn mức độ cạnh tranh thực tế của mỗi cuộc thầu.
Tháng 7/2026, C03 đã khởi tố vụ án xảy ra tại Công ty Việt Mỹ, đồng thời bắt tạm giam ông Bùi Chân Phương, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị; ông Hà Văn Nam, Giám đốc và bà Trần Thị Hồng Hạnh, phụ trách kế toán. Bộ Công an cho biết kết quả điều tra bước đầu xác định một hệ thống doanh nghiệp trong và ngoài nước được sử dụng để mua bán qua nhiều khâu, nâng giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu vào Việt Nam.
Việc ông Trần Văn Thuấn tiếp tục bị khởi tố, bắt tạm giam cho thấy phạm vi vụ án đang được mở rộng. Dù vậy, đến nay cơ quan điều tra chưa công bố bốn bệnh viện nêu trên hoặc bất kỳ gói thầu cụ thể nào trong số 77 gói trúng thầu thuộc phạm vi sai phạm. Tần suất trúng cao, giá trúng sát dự toán hay việc một nhà thầu được lựa chọn nhiều lần là những dữ liệu cần kiểm tra, nhưng không thể tự động được xem là bằng chứng vi phạm.
Điều cần làm rõ trong giai đoạn tiếp theo là các thiết bị được mua qua những khâu trung gian nào, mức giá nhập khẩu thực tế ra sao, hồ sơ mời thầu có tạo cơ hội cạnh tranh bình đẳng hay không và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân đến đâu. Chỉ có kết luận điều tra của cơ quan có thẩm quyền mới có thể trả lời đầy đủ những câu hỏi này.
Quốc Toản